Huyền thoại về Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu

Đại tá, Anh hùng lực vũ trang nhân dân La Văn Cầu sinh năm 1932, là dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh cũ, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Ông được nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1950, đến nay đã có 76 năm tuổi Đảng.

Sớm mồ côi cha từ nhỏ làm thực dân Pháp bóc, năm 1948, theo lời kêu gọi của Tổ quốc, chàng trai La Văn Cầu khi ấy mới 16 tuổi nhưng đã xung quanh đường chiến đấu giặc. Tuy còn trẻ nhưng ý chí hoàng thù của ông hoàng trời, quyết định lên đường trả nhà, nợ nước.

Trong những năm kháng chiến thực dân Pháp, ông đã trực tiếp tham gia 2 chiến dịch lớn hơn 25 trận đánh lớn nhỏ, lập nhiều chiến công xuất sắc. Trong đó trận chiến Đông Khê trong chiến dịch biên giới Thu-Đông từ ngày 16-18/9/1950 là đáng nhớ nhất, bởi cánh tay phải của ông Viễn Viễn lại chiến trường.

Trong trận chiến ác liệt, ông được phân công làm tổ trưởng khối phá, có nhiệm vụ khám phá hàng rào rào lô cốt của vương quốc để mở đường cho các mũi đột phá hướng đạo.

Quá trình chiến đấu, có nhiều bộ chiến dịch, chiến dịch được thương mại hóa, nhưng các đơn vị chiến đấu chưa đạt được mục tiêu. Nghĩ đến nhiệm vụ được giao, chứng minh kiến trúc hy sinh của đồng đội, La Văn Cầu hết sức nóng lửa, chỉ muốn cơn bão phá lao lên phía trước, nhưng ông đã bị thương, cánh tay cứ lủng, tàn víu.

Không chờ đợi thêm được nữa, ông nhờ đồng đội chặt phăng phần cánh tay bị thương, rồi rám nổ tàn phá nặng 12kg, lao lên đặt quả bom phá sát lô cốt của giặc, nhanh chóng cướp nụ xòe.

Ông là người tạo sức ép cho cuộc đột phá gây đau đớn. Khi tỉnh lại ông đã tìm thấy lô cốt của giặc bị phá tan tành, giúp ta làm chủ địa chỉ.

Sinh thời, Anh hùng La Văn Cầu kể lại: “Đồng chí Nông Văn Pheo bảo tôi rút xuống để người khác tiếp tục chiến đấu vì biết tôi là con một trong gia đình. Nhưng lúc đó tôi chỉ nghĩ còn sống là còn chiến đấu. Trái tim còn đập thì còn chiến đấu.”

Trận Đông Khe thắng lợi đã mở đầu cho thành công của Chiến dịch Biên giới Thu-Đông năm 1950, tạo nên bước chuyển quan trọng của bộ đội ta từ chiến dịch du kích sang tập trung, chính quy.

Sau 29 ngày chiến đấu liên tục, Chiến dịch Biên giới Thu-Đông 1950 toàn thắng. Tấm gương chiến đấu cảm xúc của chiến binh trẻ La Văn Cầu nhanh lan tỏa khắp toàn quân, trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cổ vũ mạnh phong phong thi đua cướp giặc lập công.

Tổng kết chiến dịch Biên giới Thu-Đông, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã biểu hiện dương chiến Sĩ trẻ La Văn Cầu là một trong những “lá cờ đầu trong phong thổi giặc lập công.” Sau đó, ông cùng một số bác sĩ chiến vinh dự được gặp Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc.

Với thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1952, tại Đại hội Anh hùng chiến tranh Thi đua toàn quốc lần thứ nhất, ông vinh dự là một trong 7 chiến thăng đầu tiên được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.”

Cùng năm đó, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Thi đua ái quốc.

Năm 1985, ông được phong hàm Đại tá. Ông đã được tặng Huân chương Quân công hạng Nhì, hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất...

“Trái tim còn đập, còn chiến đấu”

Tấm gương của Đại tá, Anh hùng La Văn Cầu đã được đưa vào bài đọc của sách giáo khoa tiểu học ở Việt Nam.

Đó là bài thơ giản dị trong sách giáo dục tiểu học tạo không biết bao nhiêu thế hệ trò yêu quý, miệng ca vang mỗi khi nhảy chân sáo tới trường:

“Anh cầu ra

Gi bắn què tay

Anh ấy chặt phang ngay

Mìn anh bang

chot mỏ châu mai

Gi nghịch ngã sõng soài

Anh Cầu giỏi

Được bác Hồ khen

Anh được báo tên

Anh hùng quân đội”...

Tên ông đã được đặt cho một số tuyến đường tại nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có Hà Nội. Ông là trường hợp đặc biệt hiếm có ở Việt Nam và trên thế giới khi đang còn sống đã được đặt tên đường.

Sau chiến tranh, mặc dù mang trên mình thương tật nặng, Anh hùng La Văn Cầu vẫn tiếp tục học tập, công tác trong quân đội, đảm nhiệm nhiều vị trí trong lĩnh vực huấn luyện viên, công tác thanh niên, công cán bộ và nghỉ hưu năm 1996.

Cuộc đời Anh hùng La Văn Cầu là một khúc khúc “khải hoàn ca” vang dội, tráng lệ. Trong thời chiến, ông anh dũng chiến đấu trở về với thời bình, ông lại là một công dân ưu tú, là tấm kính sáng cho thế hệ sau.

Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục tham gia công tác xã hội, là Ủy viên Ủy ban Trung Quốc Mặt trận Quốc gia Việt Nam, luôn luôn gương mẫu trong cuộc sống, tích cực giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Những khi khỏe mạnh, ông vẫn tự động quét đường phố, làm sạch cho khu dân cư của mình. Ông bảo cánh tay trái còn lại giờ đã là cánh tay phải của ông và ông không khó khăn, giúp đỡ mọi người.

Sinh thời, trả lời phỏng vấn báo chí, ông giản dị chia sẻ: “Tôi làm đúng lời dạy của Bác Hồ, làm phúc cho đời, làm mãi, làm mãi, không bao giờ thừa, chỉ sợ thiếu thôi. Cái gì lợi cho cộng đồng thì tôi sẵn sàng làm, sẵn sàng xả thân, cái gì thì không làm.”

Năm 2009, ông được Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tặng bằng khen; năm 2017 được Thủ tướng tặng khen. Năm 2019, ông được thành phố Hà Nội vinh danh là “Công dân Thủ đô ưu tú”...

Tại chương trình giao lưu với thanh niên tiêu biểu của Hà Nội lên đường nhập ngũ, Đại tá La Văn Cầu khẳng định: “Tôi tự hào là 1 chiến binh trong đội chiến đấu thực dân Pháp, rồi đế quốc Mỹ. tự làm của dân tộc."

Mỗi khi kể lại những kỷ niệm xưa về các trận đánh lịch sử, Anh hùng La Văn Cầu không khỏi cảm động dễ dàng khi nhớ về những đồng đội đã hy sinh trong trận đánh Đông Khê, mở màn cho Chiến dịch Biên giới. Ông nói, chừng nào trái tim còn đập, ông vẫn muốn được cống hiến. Đây là điều ông luôn tâm niệm trong suốt cuộc đời.

Sự ra đi của Đại tá, Anh hùng lực vũ trang nhân dân La Văn Cầu lại một cuộc đời cống hiến, tấm kính về lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí hiển cường vì Tổ quốc, vì nhân dân.

Gần tám thập kỷ đã trôi qua, nhưng câu nói “Trái tim còn đập còn chiến đấu” của người chiến binh anh Dũng trên chiến trường Đông Khe vẫn lay động, truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ hôm nay và mai sau.

Diệp Ninh (Theo ;)