Huyền thoại về Đội nữ lái xe Trường Sơn

Đội nữ lái xe duy nhất trên đường Trường Sơn trong chiến tranh chống Mỹ, 45 nữ tài xế ngày ấy nay chỉ còn 31 người. Khi xung phong ra chiến trường, họ đều mới chỉ 16, 17 tuổi. Những người giản dị ấy, nhưng là chứng nhân của lịch sử, là những người góp phần làm nên Tổ quốc.

Khi phụ nữ cầm vô lăng

Để đảm bảo an toàn và bí mật, đội xe chủ yếu hành quân vào ban đêm, xuất phát từ 5h chiều hôm trước, quay về đơn vị lúc 5h sáng hôm sau. Tất cả đèn xe đều tắt, lái xe chỉ căn cứ vào cái “đèn rùa” bằng ngón tay dưới gầm xe để lái. Một bên là vách núi, một bên là vực thẳm, trước mặt, sau lưng có thể bị dội bom bất cứ lúc nào, và chở trên xe là 30 tân binh (đường vào), chừng 20 thương binh (đường ra), bà Vân bảo: Lúc ấy trẻ, thần kinh vững nên cứ đi phăm phăm. Hôm nào có trăng là mừng lắm, vì nhìn đường rõ. Lúc có pháo sáng người ta thì sợ, lái xe lại mừng, vì nhìn đường rõ hơn.

Lái xe nam vất một thì lái xe nữ phải vất năm vì chênh lệch thể lực. Bà Vân chia sẻ: “Khổ nhất là mỗi lần làm lốp, nhíp, có chị em khóc lên vì bất lực. Dần dần chúng tôi cũng nghĩ ra cách khắc phục. Nếu nam giới thay lốp chỉ cần dùng tay vặn một hơi, thì nữ giới không có sức, chúng tôi phải dùng hai chân đạp để nới ốc lỏng ra mới vặn được bằng tay. Hút xăng cũng thế, xe có thùng xăng ở trên, đến điểm nghỉ, lái xe phải cắm vòi hút xuống. Nam giới khỏe chỉ cần hút một hơi, thì chị em hút mấy hơi mới xuống, nhiều chị uống xăng liên tục. Sau này hơn mười người trong đội chúng tôi đều mất vì ung thư”.

Ở đội nữ lái xe ngày ấy, bà Vân được gọi là Vân “hoa lá” bởi lúc nào cũng cài lá và hoa rừng trong cabin. Để cho tiện, các lái xe nữ thường cuốn gọn mái tóc dài rồi đội mũ mềm lên khiến nhiều anh bộ đội không nhận ra, cứ tưởng là lái xe nam. Mềm mại thế, nhưng lúc đối mặt sinh tử, trong lần xe đang đi qua ngầm thì gặp máy bay ném bom, tiểu đội trưởng mới ngoài hai mươi tuổi Bùi Thị Vân lại rất bình tĩnh chỉ huy, vận chuyển thương binh vượt qua ngã ba Đồng Lộc, kiên quyết không bỏ xe, bỏ đồng đội.

“Các anh ấy vỗ vào thùng xe ầm ầm, kêu chúng tôi chạy trước, còn các anh bị thương rồi thì hy sinh cũng được. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ họ đã mất một phần máu xương nơi chiến trường rồi, mình không đảm bảo được an toàn cho cả người và xe thì có tội nên bẻ lái, tăng ga chạy khỏi trận pháo kích trên đầu. May sao công binh trực ở ngầm giúp cõng thương binh vào nơi trú ẩn, ngớt bom rồi thì lại chạy tiếp”, bà kể.

Cũng vì áp lực và cường độ công việc cao, sau ba năm cầm vô lăng, sức khỏe của các lái xe nữ đều xuống cấp. Lúc này họ được cấp trên điều về hậu phương, “lái trên đường bằng” cho đến khi chiến tranh kết thúc.