Huyền thoại về “Người Phi Công Chân Đất” – Anh hùng LLVT Nguyễn Văn Bảy
Nguyễn Văn Bảy (tên khai sinh là Nguyễn Văn Hoa) sinh ngày 2/2/ 1936 tạiại làng Hòa Thành, quận Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp).Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, ông lớn lên với bùn đất và sông nước. Nhưng hồi còn nhỏ hay bị bạn bè trêu chọc là “giống tên con gái” nên ông xấu hổ và tự đổi tên mình thành Nguyễn Văn Bảy (ông là con thứ 7 trong gia đình). Vậy là cuộc đời cậu bé Nguyễn Văn Bảy từ đó gắn với những con số 7 như một sự trùng hợp lạ kỳ: lái máy bay MiG-17, bắn hạ 7 máy bay Mỹ, được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân năm 1967, được Bác Hồ tặng 7 Huy hiệu của Người…
Năm 17 tuổi, với mơ ước khám phá thế giới, vượt lên trên mong muốn của người cha miền Tây rằng: “Đàn ông phải có nhà, có vợ mới ra dáng người lớn!”, chàng thanh niên Nguyễn Văn Bảy đã trốn nhà theo bộ đội và bắt đầu những năm tháng rèn luyện trong quân ngũ. Năm 1954, sau khi Hiệp định Genève được ký kết, chiến sĩ Nguyễn Văn Bảy cùng một số chiến sĩ trong đơn vị xuống tàu tập kết ra Bắc với hy vọng 2 năm sau sẽ lại trở về... Năm 1960, ông là 1 trong 10 chiến sĩ của Sư đoàn được chọn đi khám tuyển phi công và được chọn để tham gia khóa đào tạo phi công tại Trung Quốc sau khi vượt qua những vòng khám sức khỏe căng thẳng. Khi trốn nhà theo quân ngũ, ông mới có trình độ văn hóa lớp 3, nên sau khi trúng tuyển, ông được đưa lên trường Văn hóa Lạng Sơn của Quân đội để học văn hóa cấp tốc, đồng thời học ngoại ngữ. Lúc được cử đi học lái máy bay, ông Nguyễn Văn Bảy thậm chí còn chưa biết đi xe đạp. Nhưng với ý chí quyết tâm sắt đá của người con miền Nam, ông đã vượt qua mọi khó khăn về ngôn ngữ, kỹ thuật để trở thành một trong những phi công tiêm kích MiG-17 xuất sắc nhất. Khi Về nước, ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923 ("Đoàn Yên Thế"). Ông và các phi công MiG-17 khác phải gánh vác nhiệm vụ bảo vệ vùng trời miền Bắc trước hạm đội không quân khổng lồ của Mỹ.
Trong trận chiến trên không đầu tiên mà ông Nguyễn Văn Bảy xuất kích là vào ngày 7/10/1965, chiếc MiG-17 của ông đã bị một chiếc F-4 Phantom bắn bằng tên lửa AIM-7 nổ ở khoảng cách gần khiến cho máy bay của ông bị thủng đến 84 lỗ. Khi đó, mặt đất lệnh cho ông nhảy dù, nhưng thấy máy bay vẫn còn điều khiển được, ông Bảy xin phép không nhảy dù và giữ bình tĩnh điều khiển máy bay về sân bay hạ cánh an toàn. Các chuyên gia Liên Xô và thợ máy của ta khi đó từ kinh ngạc đến trầm trồ và trở thành một kỳ tích trong không chiến trên thế giới. Miền Bắc Việt Nam vào năm 1966 là chiến trường khốc liệt nhất của Không quân. Mỹ dùng các loại máy bay tiên tiến nhất như F-4 Phantom II, A-4 Skyhawk, và F-8 Crusader. Nguyễn Văn Bảy cùng chiếc MiG-17 cũ kỹ phải đối đầu với những "pháo đài bay" này. Thất bại lớn nhất của phi công Mỹ là họ không thể tin rằng MiG-17, vốn được thiết kế từ những năm 1950, có thể giao chiến hiệu quả. Ông Bảy đã tận dụng triệt để lợi thế của mình đã tận dụng địa hình ông luôn bay sát ngọn núi, mặt sông, dùng địa hình làm "tấm khiên" tránh radar và tên lửa tầm xa của địch. Ông đã sử dụng chiến thuật "Cận Chiến Lượn Vòng" khi phát hiện mục tiêu (thường là F-8), ông nhanh chóng bám sát, giảm tốc độ và bay lượn vòng tròn. Các máy bay Mỹ lớn hơn, tốc độ cao hơn, dễ bị mất năng lượng và khó duy trì tốc độ thấp. Khi F-8 bắt đầu loạng choạng và mất lợi thế tốc độ, ông Bảy sẽ lao vào "đeo bám tử thần", đưa khẩu pháo 37mm vào tầm bắn chính xác. Tầm bắn hiệu quả của ông thường chỉ là vài trăm mét – cự ly mà phi công Mỹ cho là bất khả thi.
Trong vòng 1 tháng rưỡi (từ 24/4 đến 24/6/1966), Nguyễn Văn Bảy đã liên tiếp lập chiến công vào ngày 24/4/1966 ông đã hạ gục chiếc F-8 đầu tiên. Ngày 21/6/1966 (Trận đánh lịch sử), trong một cuộc không chiến ác liệt, ông đã hạ gục liền 2 chiếc F-8 Crusader trong cùng một chuyến bay, khiến cả Không quân Mỹ phải họp khẩn cấp để tìm lời giải. Họ gọi MiG-17 của Việt Nam là "thế lực ma quỷ". Tháng 1/1967, Thượng úy phi công Nguyễn Văn Bảy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm và có nhiều lần được gặp Bác. Có lần, sau một trận đánh lớn, ông vinh dự được mời vào ăn cơm cùng với Bác, được Bác khen ngợi và dặn dò: “Chú đánh giỏi đấy. Nhưng đánh giỏi phải biết giữ mình. Còn sống để mà đánh lâu dài! Sau khi được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phi công Nguyễn Văn Bảy còn tham gia nhiều trận đánh khác và bắn rơi thêm 3 máy bay Mỹ nữa chỉ trong 4 tháng đầu năm 1967 nâng tổng số chiến công của ông lên 7 lần bắn rơi máy bay Mỹ (4 chiếc F-4 Phantom II, 2 chiếc F-105 Thunderchief, 1 chiếc F-8 Crusader) trong khoảng 100 lần cất cánh chiến đấu, một tỉ lệ vô cùng cao, đưa ông vào danh sách "Át chủ bài" (Ace) của thế giới. Để giữ gìn lực lượng nòng cốt phù hợp với sự phát triển của Không quân, sau khi Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy bắn rơi 7 máy bay, Bác Hồ chỉ thị không để phi công Nguyễn Văn Bảy tham gia trực tiếp chiến đấu, chỉ làm công tác chỉ huy và nhiệm vụ bay kèm các phi công trẻ trong công tác huấn luyện bay.
Khi về hưu ở Gò Công, Đại tá Nguyễn Văn Bảy thực sự trở thành "ông Bảy nông dân". Ông không chỉ làm vườn, nuôi cá đơn thuần mà còn nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật mới vào nông nghiệp. Giống như việc nghiên cứu máy bay, ông Bảy cũng nghiên cứu cách làm lưới, cách dẫn nước hiệu quả nhất cho vuông tôm. Những "phát minh" của ông tuy đơn giản nhưng rất thực tế, giúp năng suất lao động tăng lên đáng kể. Ông thường nói rằng, chiến đấu cần dũng cảm, còn làm nông nghiệp cần kiên trì và nhẫn nại. "Làm phi công mà lo sợ thất bại thì không bay được. Làm nông dân mà ngại mưa nắng thì không có hạt gạo. Cái tâm lý là giống nhau." Ngoài ra nhà ông Bảy trở thành một "bảo tàng sống" nhỏ. Khu vườn nhà ông trở thành nơi đón tiếp bạn bè quốc tế, phóng viên, và đặc biệt là các đoàn học sinh, thanh niên. Trong chòi lá đơn sơ, ông treo những bức ảnh cũ về chiếc MiG-17, ảnh chụp cùng đồng đội và các bằng khen. Nhưng điều quý giá nhất là những câu chuyện của ông. Ông không nói về việc bắn rơi máy bay, mà thường kể về sự gian khổ của bộ đội: những đêm hành quân không ngủ, những ngày ăn cơm nắm muối vừng. Ông muốn người nghe, đặc biệt là giới trẻ, cảm nhận được cái giá thực sự của hòa bình đó là những ký ức chạm đến trái tim. Ông luôn kết luận câu chuyện bằng triết lý: "Chúng ta đã bảo vệ được "Miếng Trời" (bầu trời quê hương), thì bây giờ phải lo cho "Miếng Đất" (mảnh đất quê hương). Xây dựng đất nước sau chiến tranh cũng là một trận chiến, không kém phần khó khăn và cần sự dũng cảm.". Ông Bảy kể chuyện chiến đấu bằng giọng miền Tây mộc mạc, gần gũi, không hề khoe khoang.
Sau này, ông đã có dịp gặp gỡ và trao đổi với một số cựu phi công Mỹ từng đối đầu với ông trên bầu trời. Những cuộc gặp này không còn là kẻ thù mà là những người đồng nghiệp, cùng chia sẻ về kỹ thuật bay, và cùng cảm nhận về sự quý giá của hòa bình. Tinh thần của ông Bảy thể hiện sự khoan dung và hòa giải dân tộc. Năm 2017, chỉ 2 năm trước khi qua đời, cựu phi công Nguyễn Văn Bảy được mời đến Hoa Kỳ giao lưu với các cựu phi công từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam. Ông đã qua đời năm 2019, để lại tiếc thương vô hạn cho rất nhiều người dân.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy là một bản trường ca đầy đủ cung bậc: từ những ngày gian khó của người con Đồng Tháp, vươn mình ra biển lớn, bay lượn trên bầu trời rực lửa, đến sự thanh thản, an nhiên của một người nông dân khi trở về với đất mẹ. Chiến công hạ gục 7 máy bay phản lực hiện đại của Không quân Mỹ không chỉ là thành tích cá nhân, mà còn là minh chứng hùng hồn cho trí tuệ và tinh thần Việt Nam khi biết biến nhược điểm thành ưu điểm, biết dùng ý chí kiên cường để chiến thắng công nghệ vượt trội. Ông đã cho thế giới thấy rằng, người lính Việt Nam không chỉ dũng cảm mà còn vô cùng sáng tạo và linh hoạt.Khi trở về với cuộc sống đời thường, hình ảnh Đại tá, Anh hùng Nguyễn Văn Bảy với chiếc áo bà ba, đi dép lốp, cần mẫn bên vườn tôm, vuông cá lại càng trở nên vĩ đại hơn. Sự giản dị, khiêm tốn của ông chính là bài học sâu sắc nhất về ý nghĩa của chiến thắng: chiến đấu để có hòa bình, và sống giản dị để trân trọng hòa bình. Di sản của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy không chỉ nằm trong sử sách của Không quân Nhân dân Việt Nam hay những huân chương lấp lánh, mà còn sống mãi trong tinh thần tự lực, tự cường của người dân Gò Công, trong những câu chuyện ấm áp về tình đồng đội, và trong lòng yêu nước mộc mạc, bền bỉ mà ông đã truyền lại cho các thế hệ mai sau. Ông Bảy luôn là ánh sao lấp lánh trên bầu trời Tổ quốc, mãi mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam trong thời hoa lửa và cả những năm tháng xây dựng hòa bình. Câu chuyện về cuộc đời sự nghiệp của ông luôn là một bài học quý giái để giáo dục cho thế hệ trẻ sau này:
“Đừng bao giờ coi thường những điều giản dị và nhỏ bé. Chiếc MiG-17 cũ kỹ có thể thắng được F-4 hiện đại, vì nó có trí tuệ và lòng dũng cảm của người Việt Nam. Con người mới là vũ khí mạnh nhất.”
