Huyện Tiên Phước lịch sử hình thành gắn liền với lịch sử hình thành vùng đất Quảng Nam
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Quảng Nam là một tỉnh ven biển nằm ở miền Trung Việt Nam, với lịch sử hình thành và phát triển lâu đời. Tỉnh này từng là đất đóng đô của một vương quốc cổ có thời gian tồn tại 15 thế kỷ. Dưới triều Lê Thánh Tông (năm 1471), Quảng Nam trở thành một bộ phận của Đại Việt và trong thời điểm Trịnh-Nguyễn phân tranh, Quảng Nam thuộc quyền cai quản của chúa Nguyễn (từ năm 1570). Quảng Nam gồm có 14 Huyện như: Huyện Phú Ninh, Huyện Phước Sơn, Huyện Đại Lộc, Huyện Bắc Trà My, Huyện Tiên Phước,… đặt biệt là Huyện Tiên Phước. Huyện Tiên Phước là một huyện thuộc tỉnh Quảng Nam, nổi tiếng với truyền thống yêu nước và cách mạng. Huyện này là quê hương của nhiều chí sĩ yêu nước nổi tiếng như Huỳnh Thúc Kháng, Lê Vĩnh Khanh, Lê Vĩnh Huy, Trần Huỳnh, Lê Lượng, Phạm Bằng, Nguyễn Đình Tựu,...
Tiên Phước cũng là nơi có nhiều di tích lịch sử quan trọng, như Nhà Lưu Niệm Cụ Huỳnh Thúc Kháng, Làng Cổ Lộc Yên, Lò Thung Xã Tiên Cảnh, Đình Làng Hội An xã Tiên Châu, Công Binh Xưởng QB 150 Khu V,…
Huyện Tiên Phước có lịch sử hình thành gắn liền với lịch sử hình thành vùng đất Quảng Nam. Huyện Tiên Phước được thành lập vào năm 1916, dưới thời nhà Nguyễn, khi thực dân Pháp chia để trị và tách một số tổng từ hai phủ Thăng Bình và Tam Kỳ để thành lập huyện Tiên Phước.Vào năm 2025 : Huyện Tiên Phước đạt chuẩn nông thôn mới và được sáp nhập vào thành phố Đà Nẵng, gồm 4 xã: Tiên Phước, Thạnh Bình, Sơn Cẩm Hà, Lãnh Ngọc.
Tiên Phước cũng đóng vai trò quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, với nhiều trận chiến ác liệt và là nơi đứng chân của Tỉnh ủy Quảng Nam.Huyện Tiên Phước là một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, nơi đã trải qua những ngày tháng chiến tranh ác liệt. Trong những năm tháng đó, có rất nhiều người dân Tiên Phước đã tham gia vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, đã hy sinh, cống hiến cho đất nước. Sau đây là những nhân chứng đã cống hiến,hy sinh cho đất nước.
Huyện Tiên Phước là một phần máu thịt của tỉnh Quảng Nam, được thành lập vào năm 1916. Vùng bán sơn địa này là quê hương của nhiều chí sĩ yêu nước như Lê Vĩnh Khanh, Lê Vĩnh Huy, Trần Huỳnh (Tổng Lãnh binh, người thực hành Duy Tân xuất sắc) và Nguyễn Duy Hiệu (lãnh tụ Nghĩa Hội Quảng Nam). Những Người hoạt động cách mạng trước năm 1945 như Nguyễn Văn Tấn đã đặt nền móng cho phong trào đấu tranh tại địa phương.
Tiên Phước cũng là nơi có nhiều di tích lịch sử quan trọng, là bằng chứng vật chất cho truyền thống anh dũng: từ Nhà Lưu Niệm Cụ Huỳnh Thúc Kháng, Làng Cổ Lộc Yên với những ngôi nhà cổ kính, đến Đình Làng Hội An xã Tiên Châu – ngôi đình duy nhất còn lại ở vùng trung du bán sơn địa, trải qua hơn 150 năm vẫn còn lưu giữ kiến trúc, sắc thái văn hóa đặc trưng. Những di tích này không chỉ là nơi tham quan mà còn là nơi bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ.
Những nhân chứng lịch sử này là những người sống động, những người đã trải qua những ngày tháng chiến tranh, những người đã hy sinh, cống hiến cho đất nước. Họ là nguồn cảm hứng, là gương mẫu cho các thế hệ trẻ, là những người mang thương tích chiến tranh, nhưng vẫn luôn giữ vững tinh thần yêu nước, sẵn sàng hy sinh cho Tổ Quốc.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Tiên Phước đóng vai trò vô cùng quan trọng, là nơi đứng chân của Tỉnh ủy Quảng Nam và chịu đựng nhiều trận chiến ác liệt. Trong những ngày tháng đó, hàng loạt Nhân chứng Lịch sử đã cống hiến, hy sinh cho đất nước. Sự dũng cảm của các Anh hùng Lực lượng Vũ trang như Trần Văn Khương và Liệt sĩ Trần Ngọc Sương (Chính trị viên Đại đội Đặc công C45) đã làm rạng danh quê hương. Giữa những chiến công và mất mát chung, câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hường là một tượng đài về tình yêu và sự hy sinh. Mẹ sinh năm 1925 tại xã Tiên Lãnh, huyện Tiên Phước. Trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, Mẹ đã trở thành nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử tại địa phương. Căn nhà của Mẹ Hường là nơi giấu cán bộ, chuyển lương thực, thuốc men, là cơ sở xây dựng cách mạng kiên cố.Sự hy sinh của Mẹ là tột cùng. Mẹ đã động viên và tiễn đưa hai con trai và một con gái – tất cả những người con yêu quý – lên đường chiến đấu. Mẹ hiểu rằng, đất nước còn giặc thì không thể có hạnh phúc cá nhân. Mẹ đã gánh trên vai trọng trách nặng nề nhất: dâng hiến máu thịt của mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.Khi nhận tin báo tử của cả ba người con, Mẹ Hường trở thành Thân nhân liệt sĩ vĩ đại nhất, mang trên mình thương tích chiến tranh không thể chữa lành. Tuy nhiên, Mẹ đã vượt lên nỗi đau tột cùng bằng một tinh thần thép, một ý chí bất khuất. Khi một cán bộ đến thăm và bật khóc vì thương cảm cho nỗi mất mát của Mẹ, Mẹ Hường đã nén nỗi đau vào trong, thể hiện khí chất kiên cường của người mẹ Tiên Phước: “Con tôi nó đi là để đất nước mình được yên. Giấy báo tử là niềm tự hào. Các chú cứ chiến đấu đi, đừng để giặc nhìn thấy giọt nước mắt của mình, chúng nó sẽ mừng. Chiến đấu xong, quê hương mình có hòa bình, đó mới là điều Mẹ mong!” Lời nói này không chỉ là sự an ủi, mà là một mệnh lệnh chiến đấu thiêng liêng. Mẹ đã biến nỗi đau cá nhân thành sức mạnh tập thể, tiếp tục ủng hộ cách mạng cho đến ngày toàn thắng. Mẹ Hường là minh chứng sống cho phẩm chất cao quý của người dân Quảng Nam: "Đáng Kính Thay Dân Quảng Nam! Đáng Học Thay Dân Quảng Nam". Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hường là tài sản vô giá. Mẹ, cùng với sự cống hiến của các Cựu Chiến binh (như ông Lê Văn Sơn) và Cựu Thanh niên xung phong (như bà Trần Thị Mai) đã tạo nên giá trị lịch sử vĩ đại của Tiên Phước. Việc hiểu và trân trọng giá trị lịch sử không chỉ giúp chúng ta biết ơn công lao của bao thế hệ đi trước mà còn bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
Chúng tôi, học sinh Trường THPT Phan Châu Trinh, nhận thức rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ là phải trở thành những công dân có ích, tiếp nối truyền thống của quê hương. Trách nhiệm đó bao gồm: Học tập, rèn luyện không ngừng, biến tinh thần hy sinh của Mẹ thành động lực vươn lên, để trở thành người con ưu tú của huyện Tiên Phước.Tôn vinh, ghi nhớ công lao của những người đã bảo vệ Tổ Quốc bằng cách chăm sóc, hỗ trợ gia đình liệt sĩ và bảo vệ, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa (như Làng Cổ Lộc Yên, Công Binh Xưởng QB 150 Khu V).Tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, góp sức xây dựng Tiên Phước ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại (đặc biệt trong bối cảnh huyện đang phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2025).
Ngọn lửa yêu nước từ Mẹ Nguyễn Thị Hường và các bậc tiền nhân sẽ mãi mãi soi sáng. Chúng tôi cam kết nỗ lực học tập, rèn luyện, góp sức xây dựng Tiên Phước ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của thế hệ đi trước. Đó chính là cách thiết thực nhất để chúng tôi tiếp nối lịch sử, làm rạng danh mảnh đất Quảng Nam "anh dũng, kiên trung" này.
