Huỳnh Côn

Huỳnh Côn (1850-1925) người làng Trung Bính, thành phố Đồng Hới là người nổi tiếng trên quan trường triều Nguyễn tài cao đức trọng, vừa làm thuốc chữa bệnh giúp dân vừa làm quan cứu đời.

Với nhiều trọng trách nhưng hễ có chút thời gian là ông lại dồn sức vào công việc làm thuốc, chữa bệnh giúp dân. Bằng trí tuệ uyên thông và óc quan sát tinh tế, ông đã tập hợp được một khối lượng lớn tư liệu dược học, vận dụng những kiến thức gia truyền về Đông Nam dược do tổ tiên để lại kết hợp với tri thức tích lũy được để biên khảo thành công trình để đời - "Trung Việt dược tính hợp biên" - gồm 2 bộ, 32 quyển, chứa đựng 1.655 vị thuốc và bài thuốc. Có thể nói, bên ngoài chốn quan trường và song song với chốn quan trường, ông là một nhà khoa học danh tiếng.

Khi ở đỉnh cao quyền lực, ông luôn dặn dò quan trấn nhậm địa phương không được để dân làng ông (Trung Bính) lợi dụng danh nghĩa của ông mà làm sai phép nước, ai cũng phải chiếu theo pháp luật mà xử; luật bất vị thân. Ông răn dạy rằng, con mà cậy thế cha là đồ bất hiếu, cháu mà cậy thế ông là đồ bất nghĩa, người quen thân mà cậy thế nhau là đồ bất kính. Trung thực và thanh liêm như thế quả là ít người có.