Huỳnh Công Giản

Tây Ninh không chỉ được biết đến với cảnh quan hùng vĩ của Núi Bà Đen mà còn là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi khắc ghi dấu ấn của những người con anh dũng, kiên cường. Trong số những anh hùng lịch sử nổi tiếng tại đây, người dân Tây Ninh đời đời kính trọng gọi là "Quan Lớn Trà Vong" – danh tướng Huỳnh Công Giản.Ông Huỳnh Công Giản (1722-1782) là một vị võ tướng có tài vào thế kỷ XVIII. Năm 1749, ông vâng mệnh triều đình Huế cùng hai người em là Huỳnh Công Thắng và Huỳnh Công Nghệ vào vùng đất Nam Bộ. Ông đã chọn khu vực Trà Vông (nay thuộc xã Đồng Khởi, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh) để xây dựng căn cứ, khẩn hoang lập ấp, phát triển sản xuất và xây dựng lực lượng quân sự trấn giữ biên giới phía Tây Nam.Trái với hình ảnh các anh hùng chống Pháp sau này, Quan Lớn Trà Vong là người đi đầu trong sự nghiệp khai phá và bảo vệ bờ cõi thời nhà Nguyễn. Ông không chỉ có tài thao lược, tổ chức nhân dân khai hoang mà còn vô cùng nhân từ, được người dân địa phương quý mến, nể trọng. Khi giặc ngoại xâm phương Tây và quân Xiêm lăm le bờ cõi, ông đã chỉ huy quân đội chiến đấu anh dũng. Trong một trận chiến cam go vào năm 1782, ông đã hy sinh anh dũng để bảo vệ mảnh đất này.Sự hy sinh của ông là một tổn thất lớn, nhưng tấm gương trung hiếu, kiên cường của ông đã trở thành bất tử. Sau khi ông mất, người dân Tây Ninh đã lập đền thờ ông và tôn xưng là Quan Lớn Trà Vong. Đền thờ chính nằm tại xã Đồng Khởi, huyện Châu Thành và đền thờ phụ tại phường 1, thành phố Tây Ninh.Năm 1990, Đền thờ Quan Lớn Trà Vong đã được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.Cho đến tận hôm nay, hình ảnh Quan Lớn Trà Vong Huỳnh Công Giản vẫn là biểu tượng cho tinh thần yêu nước, dũng cảm và khát vọng bình yên của người dân vùng đất Tây Ninh. Ông chính là vị anh hùng tiêu biểu cho thời kỳ đầu khai phá và bảo vệ mảnh đất biên thùy Nam Bộ.