Huỳnh Đắc Hương

Có những ký ức không ồn ào, không gắn với chiến công hay huân chương, nhưng lại ở lại rất lâu. Với Huỳnh Đắc Hương, đó là những ngày ở đất Lào, khi cái thiếu thốn được chia đôi, còn tình nghĩa thì được nhân lên. “Hạt muối cắn đôi” không phải là cách nói cho đẹp, mà là cách người lính và người dân Lào thật sự đã sống cùng nhau giữa ch,iến tr,anh, khi đến một hạt muối cũng phải chia sẻ.

Những năm 60, ông cùng quân tình nguyện Việt Nam phối hợp với lực lượng Pathet Lào chiến đấu ở Thượng Lào. Không chỉ là những trận đ,ánh, điều khiến ông nhớ nhất lại là cách hai bên chọn đối xử với nhau. Khi chiến dịch Nậm Bạc diễn ra, phía bạn đề xuất một điều rất khác: thay vì t,iêu d,iệt, họ muốn b,ắt sống nhiều t,ù binh hơn, để sau này có thể giáo dục, xây dựng lại đất nước. Giữa ch,iến tr,anh, vẫn có những người nghĩ xa đến vậy. Và ông đã chọn điều chỉnh chiến thuật, để vừa đ,ánh thắng, vừa giữ được cái tình người ấy.

Nhưng có lẽ, ký ức rõ ràng nhất lại nằm ở một chi tiết rất nhỏ. Một lần sang thăm bạn, giữa rừng không có gì làm quà, ông hái vội mấy quả ổi và chùm ớt mang theo. Đến nơi, người đồng chí bên kia cũng đã chuẩn bị sẵn đúng những thứ đó. Không cần nói nhiều, họ chỉ nhìn nhau rồi cười. Giữa thiếu thốn, con người ta giống nhau đến lạ và cũng dễ hiểu nhau đến lạ.

Và rồi, nhiều năm sau, khi ch,iến tr,anh đã lùi xa, một bà mẹ Lào 105 tuổi nắm tay ông dặn: “Các con Việt Nam gắng trở lại nhé, bản Lào nhớ lắm”. Có lẽ, “hạt muối cắn đôi” không chỉ là chuyện của một thời khổ cực, mà là thứ tình nghĩa đủ sâu để người ta nhớ nhau cả một đời.

Tự hào Việt Nam| Những con người bình thường làm nên những điều phi thường, viết tiếp trang vàng trong lịch sử dân tộc.