HUỲNH KHƯƠNG AN - NGƯỜI CHIẾN SĨ QUỐC TẾ (1912- 1942)

Huỳnh Khương An sinh ngày 7 tháng 4 năm Nhâm Tý (1912) tại Sài Gòn. Nhưng ông quê ở làng Thắng Tam - thành phố Vũng Tàu. Huỳnh Khương An là con của nhà giáo Huỳnh Khương Ninh – và bà Lưu Thị Thịnh.

Là một người sinh trưởng trong một gia đình trí thức, yêu nước, nên từ lúc nhỏ ông được học hành giáo dục đến nơi đến chốn. Khi ở Sài Gòn Huỳnh Khương An được cha đưa vào học trường Seloup Laubat. Người cha muốn ông tiếp xúc với nền văn minh của phương Tây, nên lại gửi ông sang Pháp học tập. Lúc đầu ông là sinh viên nội trú của Trường Lycée du Parc ở Lyon. Năm 1938 ông theo học tại trường đại học Toulouse, Ngày 19.9.1939 Huỳnh Khương An tốt nghiệp cử nhân văn khoa.

Với lòng yêu nước thiết tha có chí hướng cách mạng nên trong thời gian học tập ở Pháp, Huỳnh Khương An đã tham gia vào những phong trào Cộng sản và công nhân Pháp. Bằng tất cả nhiệt tình của tuổi trẻ ông lao vào hoạt động một cách tích cực, và trở thành một người cán bộ có uy tín. Ông được bẩu làm Bí thư thanh niên Cộng sản thành phố Lyon.

Năm 1936 Huỳnh Khương An kết hôn với Ger - maine Barjon (tức Lucienne Barjon) một Đảng viên của Đảng Cộng sản Pháp. Bà quê ở Geneve - Thụy Sĩ, là một chiến sĩ cấp Trung ương chịu trách nhiệm về “ Hội của những người bạn của Liên bang Xô Viết".

Cuối năm 1938 Huỳnh Khương An cùng vợ về Pari tiếp tục học thi thạc sĩ. Nhưng đến năm 1939 – 1940 tình hình thế giới căng thẳng, Huỳnh Khương An tham gia hoạt động bí mật, chống bọn phát xít dưới hình thức giáo sư tập sự tại Lyceé Carnot ở Vécxai.

Bọn phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp. Ngày 18.6.1941 Huỳnh Khương An bị bon địch bắt cùng vợ tại nhà riêng tại Pari. Sau bốn tháng giam giữ tại trại Choiset & Chateaubriant, Ngày 22.10.1942 ông và 26 chiến sĩ Cộng sản Pháp dũng cảm hi sinh trước họng súng của bọn phát xít. Lúc đó ông mới 29 tuổi.

Kính trọng và quý mến tinh thần hy sinh cao cả của ông, Đảng Cộng Sản Pháp đã an táng thi hài ông trong đài chiến sĩ Nates thuộc miền Tây nước Pháp.

Sau khi ông qua đời, nước Pháp lấy một chiếc tàu biển mang tên Huỳnh Khương An. Nhà văn 66 Pernand Grenier viết cuốn Ceux de Chateaubriant" (Những người con trại Chateaubriant) có bài tựa của Jean Mercenac: Les éclaireurs" (Những người soi đường) đã nhiệt liệt ca ngợi biểu dương khí phách của người chiến sĩ Cộng sản quốc tế Huỳnh Khương An.

Sách “ Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam " tác giả Nguyễn .Q. Thắng đã viết: Huỳnh Khương An là một người trí thức, một chiến sĩ Cộng sản ưu tú, một người bạn thân thiết của giai cấp công nhân Pháp”. Cuộc đời ông đã làm rạng rỡ thêm truyền thống yêu nước của gia đình và quê hương đất nước.

Ở quận Gò Vấp cũ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên Huỳnh Khương An người con của quê hương Bà Rịa-Vũng Tàu.
* Trích Một số nhân vật lịch sử của Bà Rịa – Vũng Tàu, NXB Thanh niên