HUỲNH MINH XUYẾN- MỘT CUỘC ĐỜI CÁCH MẠNG

MỞ ĐẦU

          Yêu nước là truyền thống nổi bật trong hệ giá trị của dân tộc Việt Nam. Truyền thống ấy là mẫu số chung, là nguồn lực nội sinh của cộng đồng dân tộc. Lòng yêu nước của người Việt Nam không chỉ là tư tưởng, tình cảm mà đã trở thành triết lí, là chủ nghĩa yêu nước, là ý chí, khí phách, quyết tâm và hành động của mỗi con người.

Ôi đất nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta

          Và lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân Huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng là một trong số những thiên anh hùng ca về tinh thần quật khởi, ý chí quật cường bất khuất, xả thân trong các cuộc đấu tranh chống lại âm mưu xâm lược, vượt qua muôn vàn thử thách để đi đến những thắng lợi vinh quang, cũng như tinh thần quyết tâm mạnh mẽ trong sự nghiệp xây dựng phát triển huyện nhà, xây dựng đất nước. Trong một lần tìm hiểu về Lịch sử của Huyện nhà, tôi đã có những ấn tượng thật sâu sắc với một con người có nhiều gắn bó sâu nặng với mảnh đất Đơn Dương, một người anh hùng dũng cảm, gan dạ trong những năm tháng kháng chiến, đó là ông Huỳnh Minh Xuyến.

NỘI DUNG

          Ông Huỳnh Minh Xuyến sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Gia đình di cư và tham gia cách mạng từ những năm đầu thập kỷ 60 thế kỷ XX tại huyện Đơn Dương. Cuộc đời ông là chuỗi ngày cống hiến cho sự nghiệp cách mạng và cũng từng trải qua nhiều cương vị. Dấu ấn trong cuộc đời cách mạng của ông có thể kể tới 2 chặng đường, trước tiên là những ngày bão nổi, tiếp đến là những đóng góp trong những ngày đầu giải phóng.

Những ngày bão nổi

          Sau nhiều năm bôn ba hoạt động cách mạng, ông Xuyến về lại huyện Đơn Dương công tác. Những tưởng về lại quê nhà, gần gũi gia đình và gặp lại nhiều anh chị em thân quen, nhưng khi về đến địa phương, ông bàng hoàng trước những diễn biến của gia đình và địa phương. Về gia đình thì cha, chú, anh... đã hi sinh, gia đình ly tán. Đau đớn, căm thù giặc sâu sắc, ông một lòng quyết tâm chống lại kẻ thù.

           Về tình hình của địa phương, địch đánh phá gần như tan nát các hệ thống tổ chức, Huyện ủy Đơn Dương hầu như không còn. Đồng chí Tâm, Bí thư Huyện ủy và một số đồng chí khác bị địch đánh vào cơ quan đã hy sinh. Cơ quan quân sự có vài đồng chí lãnh đạo và Đại đội 815 có trên chục người. Cơ quan kinh tài và y tế có 4-5 người, đội công tác chỉ còn 2 đội: K2 có 4 người, K4 có 3 người. Thực lực ở huyện Đơn Dương vào cuối năm 1973 đầu năm 1974 chỉ có vậy, trong khi đó địch thường xuyên càn quét đánh phá hậu cứ không lúc nào yên.

          Vào khoảng tháng 4/1974, để phù hợp với điều kiện hoạt động, các đội công tác được sáp nhập lại thành 3 đội. Đội K1 được sáp nhập từ đội K1 Thạnh Mỹ, Lạc Lâm và K4 Ka Đô, Tu Tra, do đồng chí Huỳnh Minh Xuyến làm đội trưởng. Nhiệm vụ chủ yếu của đơn vị này là hỗ trợ các đội công tác hoạt động trên các địa bàn, đánh địch càn quét lấn chiếm, bảo vệ vùng căn cứ khu Tam Giác.

          Đội công tác K1 được thành lập lại, hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn. Địa bàn hoạt động rất rộng trong khi lực lượng của đội rất mỏng chỉ có 6 đồng chí: 4 nam 2 nữ.

          Khoảng tháng 10/1974, địch tập kích vào nơi trú chân của đội và tổ bộ đội 815. Cả đội tổ chức chiến đấu chống trả quyết liệt và bảo toàn lực lượng.

          Tháng 2/1975, tại vùng bàn đạp K1, đội công tác và một tổ bộ đội C815 chặn bắt, đốt 2 xe reo, 1 máy ủi do dân đưa vào khai thác gỗ theo chỉ đạo của địch. Sau đó địch đưa Đại đội 4, D66 địa phương quân từ Thạnh Mỹ lên càn và kéo xe về, bị mìn ta gài lại, nổ làm chết 2 tên và bị thương 5 tên khác. Địch rút quân không dám càn tiếp nữa.

          Ngày 26/3/1975, ông Xuyến được Ban cán sự huyện Đơn Dương triệu tập về Tam giác, nhận chỉ thị của trên về chuẩn bị cho chiến dịch tấn công nổi dậy năm 1975. Nhận nhiệm vụ xong, trời đã chiều và se lạnh, anh em ai nấy đều lo chuẩn bị cơm nắm ăn tối và thu xếp ba lô lên đường về lại địa bàn. Riêng ông, được đồng chí Nguyễn Lâm gọi đến tâm sự: “Lịch sử đang chờ đợi chúng ta. Đội công tác của chú khó khăn, người ít và thiếu, cần nắm khí thế xung thiên khi thời cơ đến, chớp thời cơ bám quần chúng để tạo ra sức mạnh tại chỗ, mình tin chú mày sẽ tiếp tục phát huy bản lĩnh để sáng tạo vượt qua khó khăn làm tốt nhiệm vụ”.

           Qua những câu tâm tình vừa động viên, vừa là chỉ thị bằng lương tâm tình cảm của một con người từng trải có nhiều kinh nghiệm chiến trường của đồng chí, ông Xuyến như nuốt lấy từng lời và vô cùng xúc động. Suốt đêm ấy, ông trằn mình không ngủ, đau đáu trong lòng một nỗi niềm, làm sao tốt cho tình hình hiện tại, làm sao để cách mạng thành mà hạn chế sức người sức của....

          Đêm 1/4/1975, đội công tác phối hợp với một tổ bộ đội 815 đột ấp Suối Thông B rải truyền đơn và lập ra các chướng ngại vật trên đường 21 (đoạn Suối Thông B đi Thạnh Mỹ). Anh em triển khai chưa kịp gài mìn thì phát hiện có nhiều xe địch chạy từ Đà Lạt xuống. Đội công tác của ông rút lui, vào thôn Ròn nắm tình hình và được biết địch đã tháo chạy từ Đà Lạt xuống Nha Trang. Tuy nhiên, ở địa phương bọn lính bảo an thuộc D66 đóng ở Thạnh Mỹ và Trung đội dân vệ Suối Thông A vẫn còn đóng chốt ở các điểm.

               Ngày 2/4/1975, ông Xuyến và 2 đồng chí bộ đội 815 tăng cường cho đội về Khu Tam giác để báo cáo tình hình, sau đó xuống Lạc Xuân cùng các đồng chí lãnh đạo và Đội công tác K2 bắt xe vào Thạnh Mỹ. Diễn biến sôi động của chiến dịch Hồ Chí Minh ở Tây Nguyên, Huế, Đà Nẵng… có ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình Đơn Dương và trong tỉnh. Trong tâm trạng hoang mang cực độ và ở vào thế bị bao vây cô lập, chỉ sau 1 ngày địch ở Đà Lạt tháo chạy, thì rạng sáng 2/4/1975 địch ở Đơn Dương cũng tan rã và tháo chạy theo. Cuối cùng, sau 21 năm cùng nhân dân cả nước bền bỉ đấu tranh, ngày 2.4.1975 quân dân Đơn Dương hân hoan chào đón giờ phút giải phóng quê hương, bắt tay vào xây dựng cuộc sống mới trong hòa bình hạnh phúc.

Những ngày đầu giải phóng

          Ngày 2/4/1975, cả đội tiếp quản và lập ngay Chính quyền xã Thạnh Mỹ do ông Xuyến làm Chủ tịch Quân quản. Sau đó, ông họp tất cả các anh em trong đội và các lực lượng trên địa bàn, phân công giao nhiệm vụ cho mọi người về các thôn, các cơ sở đồn bốt của địch để tiếp quản và lập chính quyền tự quản thôn, quản lý các cơ sở. Tình hình lúc này ngổn ngang trăm thứ và vô cùng khẩn cấp, với khí thế xung thiên, cả đội đã vận dụng mọi năng lực trong quần chúng để giải quyết mọi công việc.

          Được tin đồng chí Trần Lê, Bí thư Khu ủy Khu 6 trên đường đi kiểm tra từ Đran vào thăm, ông vô cùng phấn khởi gặp lại đồng chí lãnh đạo tối cao của Khu ủy mà ông đã từng phục vụ khi công tác ở Văn phòng Khu 6 gần 8 năm.

          Sau một hồi chào mừng thăm hỏi thân tình, đồng chí hỏi ngay tình hình của địa phương. Trầm ngâm suy nghĩ một lúc, đồng chí Trần Lê hỏi: “Như rứa cậu định đến bao giờ mới thành lập xong chính quyền trong toàn xã và đặc biệt là vùng Lạc Lâm?”. Ông báo cáo: “Thưa chú, chắc một tuần nữa mới giải quyết xong cơ bản”. Đồng chí tỏ ra không đồng tình và nói: “Thắng lợi của chúng ta vừa qua do thoái động từ chiến trường Tây Nguyên. Thắng lợi đó như một trận bão tràn qua, cây cối đều ngã rạp, nhưng sau đó chúng sẽ hồi phục lại. Tình hình hiện nay của địa phương, địch đang hoang mang tháo chạy, nhưng cả một bộ máy tề còn đó, súng đạn còn trong dân chưa thu gom hết, trong khi đó Phan Rang, Sài Gòn ta chưa giải phóng, bọn phản động mới lăm le ngóc đầu dậy tranh giành chính quyền với ta. Nếu ta không khẩn trương nắm lấy chính quyền một cách triệt để, khi địch tại chỗ hoàn hồn lại và bọn phản động mới nhảy vô, e rằng khó khăn khôn lường”.

          Những lời chỉ đạo của đồng chí tuy ngắn gọn nhưng đã làm ông mở ra nhiều nhận thức mới. Chỉ sau một thời gian, tình hình triển khai thực hiện các nhiệm vụ trên địa bàn của đội tiến triển rất tích cực: Số ngụy quân, ngụy quyền từ ấp trưởng, ấp phó, toán trưởng phòng vệ dân sự trở lên ra trình diện trên 800 người. Phân loại và chuyển về huyện số thám báo, phượng hoàng, toán trưởng bình định nông thôn, loại ác ôn có nợ máu trên 20 tên; thu gom xong cơ bản các loại vũ khí quân trang, quân dụng của địch trên địa bàn.

          Về thực lực cách mạng phát triển được nhiều cốt cán trong thanh niên, phụ nữ, nông dân. Xây dựng 1 đội du kích tập trung ở xã Thạnh Mỹ với 30 người; 7 đội du kích thôn có 120 người, tuy mới thành lập, nhưng rất hăng hái dũng cảm, đã tổ chức đánh bọn Fulro có vũ trang ở Campute 1 Tu Tra. Trong trận này, anh em hy sinh 1 đồng chí. Trấn áp tại chỗ bọn càn quấy hôi của và bọn tề ngụy ngoan cố không ra trình diện chính quyền, trong số này đã bắt đưa về huyện 9 tên để tập trung cải tạo.

          Anh em trong đội công tác cũ và số cán bộ tăng cường đều phân công bám nằm ở các thôn ấp, liên tục mở nhiều đợt mittinh tuyên truyền. Qua các đợt phát động, đã có hàng trăm thanh niên đăng ký thoát ly đi bộ đội, hàng chục xe tải dân dụng tham gia chuyển tải bộ đội và hậu cần từ miền Trung Tây Nguyên vào giải phóng Sài Gòn và nhiều lương thực, thực phẩm giúp cho lực lượng du kích tập trung làm nhiệm vụ tại xã, thôn… Huyện nhà dần đi vào ổn định, chỉ đợi chờ bằng một niềm tin quyết thắng ngày Sài Gòn giải phóng, ngày đất nước hòa bình.

KẾT LUẬN

               Năm 1989, đồng chí Huỳnh Minh Xuyến được bầu làm Bí thư Huyện ủy huyện Đơn Dương. Năm 2001, với cương vị Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng khóa VI sau khi hoàn tất công việc tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng khóa VII, ông Xuyến nghỉ hưu. Những cống hiến của ông đã góp một phần không nhỏ vào chiến thắng Đơn Dương ngày giải phóng, góp phần củng cố vào tinh thần kháng chiến cho toàn bộ những người con của mảnh đất Đơn Dương. Với tư cách là một giáo viên, thế hệ truyền nối tri thức, tôi hi vọng rằng thông qua câu chuyện về cuộc đời cách mạng của ông Huỳnh Minh Xuyến cũng như sự hi sinh của biết bao con người quyết tử để giành lấy bình yên cho mảnh đất này, sẽ tiếp tục lan tỏa, bồi đắp khát vọng, ý chí mãnh liệt cho mỗi người về phẩm chất cần cù, thông minh, hiếu học, năng động, sáng tạo, đoàn kết một lòng, sống xứng đáng với truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương, xây dựng Đơn Dương ngày càng giàu đẹp, cuộc sống ấm no hạnh phúc.