HUỲNH TẤN PHÁT – TỪ KIẾN TRÚC SƯ TÀI DANH ĐẾN NGƯỜI LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG TRỌN ĐỜI VÌ TỔ QUỐC

Sinh năm 1913 tại Bến Tre, Huỳnh Tấn Phát sớm bộc lộ năng khiếu học tập và tư duy nghệ thuật. Năm 1938, ông tốt nghiệp thủ khoa ngành kiến trúc của Trường Mỹ thuật Đông Dương, trở thành một trong những kiến trúc sư Việt Nam nổi bật nhất thời bấy giờ. Ngay từ những công trình đầu tay tại Sài Gòn và Nam Bộ, ông đã gây ấn tượng mạnh với giới chuyên môn nhờ phong cách thiết kế hiện đại, hài hòa giữa tư duy kiến trúc phương Tây và bản sắc văn hóa Việt Nam. Năm 1940, Huỳnh Tấn Phát trở thành người Việt Nam đầu tiên mở văn phòng kiến trúc riêng tại Sài Gòn, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử ngành kiến trúc nước nhà. Khi sự nghiệp đang trên đà phát triển, ông lại lựa chọn một con đường khác. Trước vận mệnh của dân tộc dưới ách thống trị của thực dân, Huỳnh Tấn Phát tham gia các hoạt động yêu nước, tích cực góp mặt trong phong trào Đông Dương Đại hội, Hội Truyền bá Quốc ngữ và các hoạt động báo chí tiến bộ. Tháng 3/1945, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, chính thức bước vào con đường hoạt động cách mạng. Trong những ngày sôi động của Cách mạng Tháng Tám tại Sài Gòn, Huỳnh Tấn Phát trực tiếp thiết kế và chỉ đạo xây dựng lễ đài phục vụ cuộc mít tinh giành chính quyền. Đây cũng được xem là công trình kiến trúc cuối cùng ông tự tay thực hiện trước khi hoàn toàn dấn thân vào cuộc kháng chiến. Sau khi Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Huỳnh Tấn Phát hoạt động bí mật tại Sài Gòn và từng bị bắt giam tại Khám Lớn Sài Gòn. Dù đối mặt với nhiều khó khăn, ông vẫn giữ vững ý chí cách mạng và tiếp tục hoạt động sau khi được trả tự do. Trong kháng chiến chống Pháp, ông đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng về tuyên huấn, báo chí và công tác vận động quần chúng. Đặc biệt, ông góp phần xây dựng hệ thống truyền thông cách mạng tại chiến khu miền Đông Nam Bộ, phục vụ công tác tuyên truyền và cổ vũ tinh thần kháng chiến. Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Huỳnh Tấn Phát trở thành một trong những nhà lãnh đạo quan trọng của phong trào cách mạng miền Nam. Ông tham gia xây dựng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và giữ nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo. Năm 1969, ông được bầu làm Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Trong giai đoạn đầy biến động của cuộc chiến, ông là một trong những gương mặt đại diện cho tiếng nói của nhân dân miền Nam trên trường quốc tế. Nhiều tài liệu cũng ghi nhận Huỳnh Tấn Phát là người tham gia thiết kế lá cờ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, biểu tượng gắn liền với phong trào cách mạng miền Nam trong những năm tháng đấu tranh thống nhất đất nước. Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông tiếp tục đảm nhận nhiều cương vị quan trọng của Đảng và Nhà nước như Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Không chỉ tham gia quản lý nhà nước, Huỳnh Tấn Phát còn dành nhiều tâm huyết cho công cuộc kiến thiết đất nước. Ông đóng góp vào quá trình quy hoạch, định hướng phát triển nhiều công trình và dự án lớn, trong đó có Sân bay quốc tế Nội Bài, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Nhà hát Hòa Bình cùng nhiều công trình giáo dục và quy hoạch đô thị trên cả nước. Trong mắt đồng nghiệp và các thế hệ kiến trúc sư, Huỳnh Tấn Phát là một trí thức lớn, một nhà lãnh đạo điềm đạm, sâu sắc và luôn trăn trở về sự phát triển của đất nước. Ông đặc biệt quan tâm đến vấn đề nhà ở cho người lao động, định hướng xây dựng nền kiến trúc hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc. Ngày 30/9/1989, Huỳnh Tấn Phát từ trần tại Thành phố Hồ Chí Minh, khép lại một cuộc đời gần tám thập kỷ cống hiến không ngừng nghỉ cho dân tộc. Với những đóng góp to lớn trên cả lĩnh vực cách mạng và kiến thiết đất nước, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng và Huân chương Hồ Chí Minh. Cuộc đời của Huỳnh Tấn Phát là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ trí thức Việt Nam yêu nước: dùng tài năng để phụng sự nhân dân, dùng trí tuệ để góp phần làm nên lịch sử và dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp độc lập, thống nhất và phát triển đất nước.

Trường Quân (tổng hợp)