Huỳnh Thị Gõ
Chiến công hiển hách của các anh hùng liệt sĩ đã huy sinh tạo nên khu di tích
Câu chuyện thời hoa lửa trên địa bàn xã Hòa
Chiến công lớn nhất của quân, dân xã Hòa Bình-Vĩnh Long
Mương Khai- Hiệp Hòa là địa danh nơi diễn ra trận đánh năm 1967 tại vàm Mương Khai thuộc ấp Hồi Lộc (xã Xuân Hiệp) và tại ấp Hiệp Hòa (xã Hòa Bình) của xã Hòa Bình trong cuộc kháng chiến chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ và chính quyền Sài Gòn.
Vào đêm 25/3/1967, dưới sự chỉ đạo của Quân khu, Tiểu đoàn 306 tiến công, tập kích cụm quân thủy bộ của Sư đoàn 9 chính quyền Sài Gòn tại vàm Mương Khai, đánh chìm 8 tàu sắt, diệt trên 200 tên địch, thu hơn 100 súng các loại, cơ bản tiêu diệt Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 16 và giang đoàn tàu địch trên sông Mương Khai.
Rạng sáng 26/3/1967, đơn vị của ta lui về xã Hòa Bình phòng ngự đánh địch phản kích. Đúng như dự tính, khoảng 6 giờ sáng địch cho đoàn máy bay trực thăng vũ trang và L19 tập trung quần đảo bắn phá địa phận xã Hòa Bình, sau đó đổ quân 2 Trung đoàn 15 và 16 của Sư đoàn 9, càn tổng lực vào căn cứ đóng quân của ta ở ấp Hiệp Hòa (xã Hòa Bình).
Suốt một ngày chiến đấu kiên cường, quân và dân ta đã đánh bại 6 đợt đổ quân và đẩy lùi 8 đợt tấn công của địch, giữ vững trận địa, bắn rơi 9 máy bay trực thăng, bắn bị thương 3 chiếc khác và diệt trên 600 tên địch.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa là trận đánh tiêu biểu và sự thất bại nặng nề của Sư đoàn 9 chính quyền Sài Gòn ở ĐBSCL. Chiến thuật “trực thăng vận” và “hạm đội nhỏ trên sông” của địch bị quân và dân Trà Ôn bẻ gãy. Đã góp phần đánh bại gọng kìm “tìm diệt và bình định” của Mỹ năm 1965- 1967. Chú Nguyễn Văn Xe- du kích dẫn đường ở xã kể lại: Hòa Bình là xã bưng biền, lầy lội, cây cỏ chằng chịt. Tinh thần đồng lòng và yêu nước của chiến sĩ, của dân địa phương là động lực lớn nhất để quân ta chiến đấu và chiến thắng.
Chú nói: “Chỗ Bưng Sẫm muốn đi ra đi vô phải chờ nước lớn để đi xuồng, thời ấy khá lắm mới có cặp chèo. Ai nuôi chứa cán bộ thì bị tịch thu hết tài sản, từng con bò, con heo… vậy mà dân mình đều đồng lòng, hổng sợ”.Chú Nguyễn An Ninh năm nay đã 70 tuổi, vẫn nhớ in giây phút sinh tử ở Hiệp Hòa: “Năm đó tui mới 18 tuổi, công tác bên tiểu đội thông tin, chưa từng thấy trận nào ác liệt như vậy, chiếc máy bay địch bị chúng ta bắn rơi cách tui chưa đầy 100m.
Mười mấy anh em chiến đấu ngay cạnh tui, chỉ một mình tui còn sống. Trận địa dài khoảng 1km, đánh từ sáng sớm, 12 giờ trưa đến 5- 6 giờ chiều cuộc chiến càng quyết liệt, gần 80 chiến sĩ và đồng bào thương vong. Cây cỏ tiêu điều, không một gốc cây nào không trúng bom, đạn, rốc két. Cây mít xác xơ đến hổng nhận ra được cây gì…”
Một công trình để ghi nhớ và tôn vinh
Công trình Bia Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa được xây dựng vào năm 2003 tại ấp Ngãi Hòa nhằm lưu lại chiến công vang dội của quân và dân Vĩnh Long nói chung, ở 2 xã Xuân Hiệp và Hòa Bình nói riêng. Đến năm 2018, công trình được cải tạo và nâng cấp như hiện nay.
Nơi đây trở thành điểm giáo dục truyền thống cách mạng cho các trường học; nơi tham quan, học tập, sinh hoạt truyền thống của các ban ngành đoàn thể và du khách.
Qua câu chuyện lịch sử này đã giáo dục tinh thần yêu nước, ghi nhớ công ơn to lớn của các anh hùng liệt sĩ đẫ huy sinh trong trận chiến thắng nói trên của thế hệ trẻ xã Hòa Bình nói chung và các em đội viên của Liên đội Trường THCS-THPT Hòa Bình nói riêng.
