HUỲNH THỊ HẠNG -Người mẹ Long Thọ từng bị giam và mất ba người con trai trong bốn năm

Mẹ Huỳnh Thị Hạng lớn lên ở Long Thọ trong bối cảnh phong trào cách mạng địa phương bị đàn áp quyết liệt. Tư liệu huyện Nhơn Trạch ghi Mẹ sớm đi theo cách mạng và từng bị bắt, giam ba tháng vì hoạt động liên quan Việt Minh ở khu vực rừng Đước, Phước Thọ. Sau khi trở về, Mẹ tiếp tục chăm lo gia đình trong điều kiện chiến tranh kéo dài.

Năm 1960, người con lớn Nguyễn Văn Non tham gia lực lượng bộ đội địa phương, làm công tác báo vụ. Hai người con tiếp theo Nguyễn Văn Nước và Nguyễn Văn Phải cùng thoát ly năm 1964. Trong khoảng bốn năm, cả ba lần lượt hy sinh: Nguyễn Văn Phải năm 1965, Nguyễn Văn Nước ngày 23/9/1966 và Nguyễn Văn Non ngày 15/8/1968.

Mỗi người con của Mẹ làm một nhiệm vụ khác nhau. Nguyễn Văn Non làm báo vụ và hy sinh khi đang tải gạo ra căn cứ. Nguyễn Văn Nước là tiểu đội trưởng du kích xã, ngã xuống trong một trận chống càn. Nguyễn Văn Phải là du kích, hy sinh trên đường tuần tra trinh sát. Những nhiệm vụ ấy cho thấy hoạt động ở cơ sở bao gồm liên lạc, hậu cần, trinh sát và chiến đấu.

Ba tin mất con đến trong một khoảng thời gian ngắn, trong khi bản thân Mẹ từng trải qua tù giam vì hoạt động cách mạng. Hồ sơ không cần thêm những câu mô tả bi lụy; chính chuỗi dữ kiện 1965-1968 đã cho thấy mức độ mất mát của gia đình. Việc địa phương lưu lại tên, năm hy sinh và nhiệm vụ của từng người giúp câu chuyện có thể được truyền lại chính xác.