Huỳnh Thị Thế

Vùng Nhơn Trạch, không ai không biết đến kiếng họ Huỳnh ở xã Phước Long (nay là xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch). Trong hai cuộc kháng chiến, tất cả các thành viên của gia đình đều tham gia cách mạng, nhiều người đã anh dũng hy sinh. Trong đó, má Huỳnh Thị Thế sinh năm 1929, hy sinh năm 1963 trên đường đi công tác ở xã Phước Long... Và trong ký ức của nhiều người dân xã Long Thọ, hình ảnh về người mẹ anh hùng, đặc biệt về cái chết của mẹ rất rõ dù năm tháng đã quá xa xôi... “Năm 19 tuổi, má tôi lấy chồng Hồi đó, ba tôi là người của xã Phước Thọ (cũ), quen biết với má khi cùng tham gia công tác kháng chiến, nên đám cưới diễn ra trong rừng” - chị Lê Thị Oanh, người con gái duy nhất còn lại của mẹ kể Hai người sống với nhau mới được 5 năm thì chồng của má, ông Lê Duy Linh, chính trị viên xã đội Phước Thọ, hy sinh ngày 13/9/1953 trên đường về Tỉnh đội họp. Sau cái chết của chồng, má ở lại Phước Thọ vài ba năm rồi xin phép đem cả hai con - chị Lê Thị Hoàng và chị Lê Thị Oanh, về Phước Long. Ở đó, má Thế cùng với người chị thứ ba bảo bọc nuôi dưỡng bốn đứa em nhỏ dại. Và cùng với hai chị, bốn người em: Sáu Cường, Bảy Phượng, Tám Hùng, Chín Tấn đều tham gia hoạt động, biến gia đình thành cơ sở quan trọng của cách mạng. Từ đó, cứ mỗi sáng má Thế đi về Phước Long, chiều lại qua Phước Thọ ngủ đêm để tối tham gia đi đào đường, tiếp tế. Biết má Thế là cơ sở của cách mạng, địch luôn theo dõi gắt gao. Hầu như sáng nào chúng cũng bắt các chị, các má ở Phước Long, Phước Thọ đi lấp hào, sửa đường, rào ấp chiến lược mà ta đã phá. Những năm 1960-1961, chúng bắt mỗi người dân hằng ngày phải đào 2m đất. Riêng má phải đào đến 4m. Các con gái của má phải đi cắm chông ấp chiến lược. Vì sự o ép ấy mà má không thể dứt gia đình, bỏ các con ở nhà để thoát ly hẳn. Má cho chị Lê Thị Hoàng (sinh năm 1949) thoát ly ra “bưng” làm cán bộ thanh niên của xã. Dù thoát ly, nhưng địa bàn bám trụ của chị ở ngay quê hương mình. Từ đó, nỗi lo hàng ngày của má càng nhiều hơn, vì hầu hết người thân đều đã thoát ly, trong khi địch điên cuồng càn quét. Việc tiếp tế, đưa đường cho cán bộ mỗi khi về xã trở nên khó khăn. Buổi sáng mồng 5 tháng 10 âm lịch năm 1963, má đưa 2 cán bộ từ Phước Thọ lên Phước Long. Do có kẻ chỉ điểm, một trung đội lính đã phục sẵn trên đường. Đi chưa được nửa cây số, má trông thấy những chiếc áo rằn ri lố nhố trong các bụi cây. Vừa khoát tay cho 2 cán bộ chạy trước, người má đã găm đầy những vết đạn. Cơn say máu chưa hả, địch lột quần áo của người đã chết, bắt dân khiêng xuống chợ để phơi nắng. Mãi đến 5 giờ chiều ngày hôm đó, chúng mới cho người em là ông Huỳnh Minh Cường (Chín Cường) đem xác má Thế về chôn ở vườn nhà. Hành động dã man của kẻ thù những tưởng làm chùn bước những người kháng chiến, nhưng trái lại, hình ảnh của má Thế, một đảng viên Cộng sản, mãi mãi khắc ghi trong tâm khảm của bao chiến sĩ và người dân Nhơn Trạch. Vì thế, hai năm sau ngày má mất, ông Huỳnh Minh Cường từ nhà tù trở về đã thoát ly ngay để tiếp tục làm cách mạng mà cũng là trả thù cho chị. Còn người con gái đầu của má, chị Lê Thị Hoàng, đã anh dũng hy sinh đúng 5 năm sau ngày mẹ mất trong một trận chống càn tại xã Phước Thọ. Người con duy nhất còn lại của má, chị Lê Thị Oanh khi vừa đủ lớn đã nhớ mãi mối thù này và lại tiếp nối con đường mà cha mẹ và chị ruột của mình đã đi. Chị Oanh hai lần bị bắt, bị tù cũng đã giữ tròn khí tiết của má, của chị trước những đòn tra tấn tàn bạo của kẻ thù. Má và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2008. Riêng má được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.