Huỳnh Thúc Kháng (1876–1947) – bậc chí sĩ yêu nước, nhà báo lớn và một nhân cách tiêu biểu của dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX

Huỳnh Thúc Kháng (1876–1947) – bậc chí sĩ yêu nước, nhà báo lớn và một nhân cách tiêu biểu của dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX. Cuộc đời ông là biểu tượng của khí tiết, trí tuệ và lòng tận trung với non sông đất nước.

Sinh ra tại làng Thạnh Bình, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam trong một gia đình Nho học, Huỳnh Thúc Kháng sớm nổi tiếng thông minh, học giỏi. Ông đỗ Giải nguyên năm 1900 và Đình nguyên Tiến sĩ năm 1904 – thuộc lớp trí thức ưu tú của đất nước thời bấy giờ.

Không chọn con đường làm quan an phận, ông cùng các chí sĩ như Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân, cổ vũ khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh nhằm thức tỉnh tinh thần dân tộc và đổi mới đất nước.

Trong lĩnh vực báo chí, ông sáng lập và làm chủ bút báo Tiếng Dân tại Huế suốt nhiều năm. Tờ báo trở thành tiếng nói mạnh mẽ bênh vực quyền lợi nhân dân, phản ánh khát vọng độc lập và tự do của dân tộc trong thời kỳ thực dân thống trị.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trân trọng mời ông tham gia Chính phủ với cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Năm 1946, khi Bác Hồ sang Pháp đàm phán, cụ Huỳnh được giao Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong giai đoạn đầy thử thách ấy, ông điều hành đất nước với tinh thần điềm tĩnh, cương trực và nổi tiếng với tư tưởng: “Dĩ bất biến, ứng vạn biến.”

Năm 1947, cụ qua đời tại Quảng Ngãi khi vẫn đang trên đường làm nhiệm vụ cho cách mạng. Cuộc đời thanh bạch, tận tụy và khí tiết của Huỳnh Thúc Kháng mãi là tấm gương lớn cho nhiều thế hệ người Việt Nam.