Huỳnh Thúc Kháng – Người con ưu tú của đất Quảng Nam

Huỳnh Thúc Kháng sinh năm 1876 tại Quảng Nam, trong một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và hiếu học. Ông trưởng thành trong môi trường Nho học, sớm nổi tiếng về học vấn và khí tiết. Năm Canh Tý 1900, ông đỗ Giải nguyên; đến khoa Giáp Thìn 1904, ông đỗ Hoàng giáp. Với thành tích khoa cử ấy, ông hoàn toàn có thể bước vào con đường quan trường, nhưng trước thực trạng đất nước bị thực dân Pháp thống trị và bộ máy phong kiến ngày càng bộc lộ sự bất lực, Huỳnh Thúc Kháng đã lựa chọn một con đường khác.

Ông không xem việc đỗ đạt là mục tiêu cuối cùng của cuộc đời. Trái lại, học vấn trở thành nền tảng để ông suy nghĩ về vận mệnh dân tộc và trách nhiệm của người trí thức. Từ một nhà Nho, Huỳnh Thúc Kháng từng bước chuyển sang hoạt động yêu nước, tìm kiếm những phương thức mới để thức tỉnh dân trí, chấn hưng đất nước.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Huỳnh Thúc Kháng là một trong những nhân vật tiêu biểu của trí thức Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nổi bật bởi nhân cách, tinh thần yêu nước và ý thức dấn thân vì độc lập, tự do của dân tộc.

Điểm đáng quý ở Huỳnh Thúc Kháng là ông không tách rời việc học với trách nhiệm xã hội. Đối với ông, tri thức phải phục vụ nhân dân và đất nước. Chính từ nhận thức đó, ông tham gia phong trào Duy Tân, cổ động việc học tập, mở mang dân trí và từng bước đấu tranh chống những chính sách áp bức của thực dân, phong kiến.

Cuộc đời Huỳnh Thúc Kháng vì thế không chỉ được ghi nhớ bởi thành tích khoa cử, mà còn bởi quyết định từ bỏ con đường quan trường để đi theo tiếng gọi của non sông. Đó là bước chuyển quan trọng đưa một vị