Huỳnh Văn Cọ – Người anh hùng Đất thép Củ Chi

Huỳnh Văn Cọ sinh năm 1936 tại ấp Mũi Lớn, xã Tân An Hội, huyện Củ Chi, TP Sài Gòn – Gia Định, nay là Thành phố Hồ Chí Minh. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ ông phải đi làm mướn, giữ trâu thuê để phụ giúp gia đình. Tuy cuộc sống khó khăn, ông là người hiền lành, gan dạ, thẳng thắn và sớm được các cô chú ở địa phương dìu dắt tham gia công tác thanh niên bí mật tại quê nhà.

Năm 1957, khi 21 tuổi, Huỳnh Văn Cọ trực tiếp tham gia hoạt động thanh thiếu niên địa phương với các nhiệm vụ như rải truyền đơn, canh gác, liên lạc đưa thư, vận động thanh niên tập võ, tập trận đánh giặc. Năm 1958, ông bí mật đưa hai cán bộ cách mạng về nhà in truyền đơn, tài liệu tuyên truyền cho Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1959, trước khi thoát ly gia đình vào chiến khu công tác, ông phục kích gài mìn diệt một số tên ác ôn để trả thù cho đồng đội.

Nhờ tác phong khéo léo, cẩn thận, gan dạ và không ngại khó khăn, Huỳnh Văn Cọ được cấp trên chọn vào đội trinh sát đặc công của địa phương, sau đó là lực lượng của Miền. Năm 1961, ông tham gia trận đánh đầu tiên ở Biên Hòa, dùng trái nổ diệt một số tên địch. Sau đó, ông làm Xã đội trưởng xã Tân An Hội trong 6 tháng rồi được giao nhiệm vụ Trung đội phó Đội Trinh sát huyện Củ Chi.

Trưa ngày 15 tháng 3 năm 1961, Huỳnh Văn Cọ cùng đồng đội tổ chức tấn công một đơn vị Bảo an ngụy đang theo dõi công nhân làm đường tại Củ Chi. Ông chỉ huy tổ trinh sát đặc công giả làm dân đi phu theo xe chở đá, bất ngờ xô ngã hai tên địch vào khu vực quân ta mai phục, tiêu diệt gọn và thu hai khẩu súng. Tuy là thắng lợi nhỏ, nhưng trận đánh thể hiện rõ sự mưu trí, táo bạo của lực lượng trinh sát đặc công.

Sau đó, Huỳnh Văn Cọ tiếp tục tham gia nhiều nhiệm vụ diệt ác ôn, phá thế kìm kẹp của địch. Ông từng dùng mìn phục kích tên Bình, Quận trưởng ác ôn có nợ máu với nhân dân Củ Chi, khiến đối phương hoảng sợ phải xin chuyển đi nơi khác. Ông cũng phối hợp gài mìn tại Ấp Chiến lược, hỗ trợ đồng chí Lê Văn Em đánh trực tiếp và thu hơn 10 khẩu súng.

Đầu năm 1962, huyện Củ Chi thành lập Đại đội 306 và một đơn vị đặc biệt mang tên Trung đội Trinh sát Dũng cảm. Huỳnh Văn Cọ được giao làm Trung đội phó. Đơn vị phân tán nhỏ, đánh địch theo từng tổ, tiêu diệt các tên ác ôn đầu sỏ, tạo điều kiện thúc đẩy phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng.

Một trong những chiến công nổi bật của Huỳnh Văn Cọ là các trận đánh Mỹ – ngụy đầu năm 1966. Đêm 20 tháng 1 năm 1966, ông phối hợp lực lượng trinh sát quân báo huyện Củ Chi, chỉ huy trinh sát đặc công bất ngờ tập kích Sở chỉ huy Lữ đoàn 173 của Mỹ bằng mìn định hướng ĐH10, lựu đạn và thủ pháo. Trận đánh làm địch chết và bị thương hơn 70 tên, phá hủy phương tiện thông tin liên lạc, quân ta rút lui an toàn về căn cứ.

Không để căn cứ Đồng Dù của Mỹ ngày càng được xây dựng kiên cố, Huỳnh Văn Cọ tiếp tục được giao lên kế hoạch đánh thẳng vào trung tâm căn cứ này. Sau hai tuần bí mật trinh sát, chuẩn bị sơ đồ tác chiến, ém quân và vũ khí, đêm 20 tháng 2 năm 1966, ông phát lệnh tấn công bất ngờ vào căn cứ Đồng Dù. Quân ta tập kích liên tục 7 đêm liền, diệt và làm bị thương 120 lính Mỹ, gây tiếng vang lớn trên chiến trường.

Đầu năm 1967, khi quân Mỹ tập trung lực lượng tại khu vực Gò Mây, ấp Ngã Tư, xã Đức Hiệp để càn quét, Huỳnh Văn Cọ hỗ trợ đồng chí Sáu Hoàng chỉ đạo đội đặc công xâm nhập đội hình địch, cài hàng chục quả mìn chống xe tăng và phối hợp cùng 47 chiến sĩ Đại đội 1, Tiểu đoàn 7 cùng bộ đội địa phương đánh phủ đầu quân Mỹ và tay sai.

Đêm 11 tháng 6 năm 1967, chỉ trong 15 phút đầu trận đánh, quân ta tiêu diệt cụm 21 xe tăng, thiết giáp Mỹ, diệt 117 lính Mỹ, làm hàng trăm tên bị thương. Chiến thắng này góp phần làm vang danh Củ Chi, cổ vũ mạnh mẽ phong trào chống Mỹ cứu nước của quân dân địa phương.

Ngày 12 tháng 5 năm 1969, quân Mỹ mở trận càn lớn với máy bay chiến đấu, xe tăng và bộ binh đông gấp nhiều lần, tấn công lực lượng của Huỳnh Văn Cọ trong suốt 8 giờ đồng hồ. Trong tình thế lực lượng ta chỉ còn 25 đồng chí, hầm bí mật bị lộ, ông liên tục động viên đồng đội quyết chiến đến cùng. Huỳnh Văn Cọ và đồng đội đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi.

Trong cuộc đời chiến đấu oanh liệt, Huỳnh Văn Cọ được tặng thưởng 3 Huân chương Chiến công Giải phóng, 7 lần được phong danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, diệt xe tăng – cơ giới địch, 4 lần là Chiến sĩ thi đua cấp Miền cùng nhiều bằng khen, giấy khen các cấp.

Ngày 28 tháng 4 năm 2000, Chủ tịch nước truy tặng Huỳnh Văn Cọ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời và sự hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Huỳnh Văn Cọ là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần gan dạ, mưu trí và ý chí chiến đấu bất khuất của quân dân Củ Chi. Tấm gương của ông góp phần làm rạng danh truyền thống “Đất thép Thành đồng”, mãi mãi được các thế hệ hôm nay và mai sau trân trọng, noi theo.