Huỳnh Văn Một – Người thủ lĩnh đầu tiên và ngọn cờ vũ trang đầu tiên của quê hương Đức Hòa

Huỳnh Văn Một – Người thủ lĩnh đầu tiên và ngọn cờ vũ trang đầu tiên của quê hương Đức Hòa

Mỗi khi lật mở những trang sử vàng oanh liệt của vùng đất cửa ngõ Đức Hòa (Long An), người ta không thể không nhắc đến một tên tuổi kiệt xuất, người đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ và tâm huyết để gieo những hạt giống vũ trang cách mạng đầu tiên trên mảnh đất này. Đó chính là đồng chí Huỳnh Văn Một – người chỉ huy mưu lược, vị thủ lĩnh đầu tiên của lực lượng vũ trang huyện Đức Hòa trong những ngày mùa thu tháng Tám năm 1945 lịch sử.

Nhìn lại cuộc đời hoạt động cách mạng của ông, mỗi chặng đường đều gắn liền với những mốc thời gian mang tính bước ngoặt của phong trào giải phóng dân tộc địa phương:

Năm 1914: Điểm tựa từ quê hương giàu truyền thống Đồng chí Huỳnh Văn Một sinh năm 1914 tại vùng đất giàu truyền thống yêu nước Đức Hòa. Lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến ách áp bức bóc lột dã man của thực dân Pháp và phong kiến, dòng máu anh hùng của quê hương hương hỏa từ thời nghĩa quân Trương Định, Nguyễn Trung Trực đã sớm thấm đẫm vào tâm hồn người thanh niên trẻ. Ông sớm giác ngộ và dấn thân vào con đường cách mạng với một ý chí sắt đá.

Giai đoạn 1940 – 1944: Thử thách trong bão táp và ngọn lửa âm ỉ Trong cao trào chuẩn bị cho Khởi nghĩa Nam Kỳ (1940), Huỳnh Văn Một đã tích cực tham gia vận động quần chúng và xây dựng các đội tự vệ mật tại địa phương. Sau khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp khốc liệt, hệ thống tổ chức Đảng bị vỡ mật, bản thân ông cũng trải qua những năm tháng gian khổ dưới sự lùng sục gắt gao của kẻ thù. Nhưng chính trong gian lao, bản lĩnh của người chiến sĩ cộng sản lại càng thêm tỏa sáng. Ông kiên cường bám trụ, giữ vững mối liên lạc bí mật và từng bước tìm cách khôi phục lại phong trào.

Đầu năm 1945 đến tháng 5 năm 1945: Nghệ thuật tập hợp lực lượng dưới danh nghĩa hợp pháp Sau sự kiện Nhật đảo chính Pháp (tháng 3/1945), thời cơ cách mạng đang đến rất gần. Nhận chỉ thị từ cấp trên, đồng chí Huỳnh Văn Một (lúc này là một trong những hạt nhân lãnh đạo chủ chốt của Quận ủy Đức Hòa) đã có một quyết định chiến lược tài tình: lợi dụng tổ chức “Thanh niên Tiền phong” – một hình thức tập hợp thanh niên công khai do chính quyền bù nhìn thân Nhật thành lập – để biến nó thành công cụ cách mạng của ta. Bằng uy tín và tài hùng biện, chỉ tính đến tháng 5/1945, ông đã quy tụ hàng ngàn thanh niên yêu nước vào tổ chức, tạo nên bệ phóng vững chắc cho bạo lực cách mạng.

Tháng 8 năm 1945: Khai sinh "Tự vệ chiến đấu quân" và Khúc tráng ca giành chính quyền Giữa không khí khẩn trương của những ngày chuẩn bị tổng khởi nghĩa, đồng chí Huỳnh Văn Một nhận định rõ: Muốn giành và giữ chính quyền, nhất định phải có lực lượng vũ trang làm điểm tựa. Vào giữa tháng 8/1945, dưới sự chỉ đạo của ông, đơn vị “Tự vệ chiến đấu quân” Đức Hòa chính thức được thành lập. Đây là lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên của huyện, do chính ông tổ chức, rèn luyện và trực tiếp chỉ huy.

Lịch sử mãi khắc ghi ngày 25 tháng 8 năm 1945, dưới sự tổng chỉ huy của người thủ lĩnh Huỳnh Văn Một, biển người rầm rộ với gậy tầm vông vạt nhọn, mã tấu phối hợp cùng các chiến sĩ “Tự vệ chiến đấu quân” anh dũng tiến thẳng vào dinh quận Đức Hòa. Trước khí thế áp đảo của lực lượng vũ trang và quần chúng cách mạng, quân địch run sợ, hạ vũ khí đầu hàng không điều kiện. Cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh dinh quận, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của nhân dân Đức Hòa.

Tháng 9 năm 1945 về sau: Người giữ lửa kháng chiến vùng ven Ngay sau khi giành độc lập chưa lâu, thực dân Pháp quay lại tái chiếm Nam Bộ. Trên cương vị người đứng đầu lực lượng vũ trang huyện, đồng chí Huỳnh Văn Một đã nhanh chóng chỉ huy các đội tự vệ chiến đấu rút vào chiến khu, xây dựng căn cứ địa, triển khai lối đánh du kích, tiêu hao sinh lực địch dọc phòng tuyến sông Vàm Cỏ Đông. Sự kiên cường của ông và các chiến sĩ Đức Hòa trong những ngày đầu kháng chiến đã góp phần bảo vệ an toàn cho các cơ quan đầu não của tỉnh và Chợ Lớn rút lui chiến lược. Về sau, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách lớn trong quân đội và chính quyền, đóng góp to lớn vào công cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước.

Huỳnh Văn Một – cái tên đã trở thành một biểu tượng tinh thần, một tượng đài về lòng quả cảm của người chiến sĩ xứ Long An. Câu chuyện về người thủ lĩnh đầu tiên cùng cây gậy tầm vông vạt nhọn khai sinh ra lực lượng vũ trang Đức Hòa tháng 8/1945 sẽ mãi là bài ca yêu nước ngân vang, truyền lửa cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên con đường bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.