HUỲNH VIỆT THANH – NGƯỜI XÃ ĐỘI TRƯỞNG QUYẾT TỬ BÁM ĐẤT, BÁM DÂN
Anh hùng LLVTND Huỳnh Việt Thanh (Thanh Vân, 1926–1966) quê xã Long Khánh, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, trú tại xã Hậu Thạnh, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An. Tham gia cách mạng từ năm 1956, ông từng bị bắt, giam 16 tháng nhưng vẫn giữ vững khí tiết; năm 1960 cùng đồng đội phá nhà giam trở về tiếp tục chiến đấu. Trong hai năm 1965–1966, với cương vị chỉ huy du kích, ông tham gia chỉ huy trên 100 trận, nổi bật với nghệ thuật bố trí chông, mìn và phục kích chống càn. Ngày 21/9/1966, khi ba đại đội đối phương bất ngờ bao vây khu vực cán bộ và du kích đang họp, Huỳnh Việt Thanh một mình chống xuồng ra chiến đấu, thu hút hỏa lực để bảo vệ cán bộ và đồng đội thoát vây, rồi anh dũng hy sinh. Ngày 17/9/1967, ông được truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng LLVTND giải phóng.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Huỳnh Việt Thanh (tức Thanh Vân) là một cán bộ du kích tiêu biểu trên chiến trường Long An. Hơn 10 năm hoạt động cách mạng, từ người liên lạc, tuyên truyền đến Xã đội trưởng, ông luôn có mặt ở những nơi khó khăn, nguy hiểm. Đặc biệt trong hai năm 1965–1966, ông chỉ huy du kích chiến đấu trên 100 trận, góp phần giữ vững phong trào cách mạng tại địa phương.
Từ người liên lạc đến chiến sĩ du kích
Huỳnh Việt Thanh sinh năm 1926, dân tộc Kinh, quê tại xã Long Khánh, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, trú quán tại xã Hậu Thạnh, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An.
Năm 1956, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng với những nhiệm vụ như liên lạc, tuyên truyền và hướng dẫn nhân dân đấu tranh. Tháng 7/1957, ông tham gia lực lượng du kích.
Đến tháng 12/1958, do bị nghi ngờ hoạt động cách mạng, Huỳnh Việt Thanh bị bắt và giam giữ 16 tháng. Theo tư liệu, dù phải chịu nhiều hình thức tra tấn, ông vẫn không khuất phục.
Năm 1960, Huỳnh Việt Thanh cùng những người bị giam phá nhà giam, trở về địa phương. Sau đó, ông tiếp tục tổ chức và phát triển lực lượng du kích, tham gia chiến đấu bảo vệ địa bàn.
Quyết tử bám đất, bám dân
Hậu Thạnh là địa bàn thường xuyên bị đánh phá, gom dân và lập ấp chiến lược. Trong hoàn cảnh ấy, Huỳnh Việt Thanh cùng lực lượng du kích kiên trì bám đất, bám dân, vừa chiến đấu vừa bảo vệ cơ sở cách mạng.
Ông tham gia tổ chức lực lượng chống càn, phá thế kìm kẹp và xây dựng phong trào chiến tranh du kích tại xã.
Với vai trò chỉ huy, Huỳnh Việt Thanh còn có nhiều sáng kiến trong chế tạo và sử dụng vũ khí thô sơ, tận dụng địa hình, chông, mìn và các loại vũ khí tự tạo để nâng cao hiệu quả chiến đấu.
Hơn 100 trận trong hai năm
Trong hai năm 1965–1966, Huỳnh Việt Thanh chỉ huy đội du kích tham gia trên 100 trận, theo tư liệu đã loại khỏi vòng chiến đấu khoảng 400 đối phương và thu nhiều súng các loại.
Một trận đánh tiêu biểu diễn ra tại bờ nam kênh Dương Văn Dương.
Biết một đại đội đối phương sẽ tổ chức càn qua địa bàn, Huỳnh Việt Thanh cho du kích chuẩn bị trận địa bằng cách gài mìn, đặt chông và tổ chức lực lượng phục kích.
Ông yêu cầu mọi người giữ bí mật, chờ lực lượng đối phương vào gần mới nổ súng.
Khi trận đánh bắt đầu, đội hình đối phương bị bất ngờ. Những người nhảy xuống mương gặp trận địa chông, trong khi các vị trí tập trung trên bờ tiếp tục gặp mìn và lựu đạn đã được bố trí từ trước.
Theo tư liệu, trận phục kích khiến đối phương bỏ lại 40 người chết.
Bảy ngày kiên trì phục kích
Một nhiệm vụ khác cho thấy sự kiên trì của người Xã đội trưởng là kế hoạch đánh một viên chỉ huy đại đội biệt kích hoạt động tại địa phương.
Huỳnh Việt Thanh tổ chức cho du kích đào hầm bí mật, bố trí lựu đạn và đạp lôi rồi kiên trì phục kích trong 7 ngày liên tục.
Khi mục tiêu cùng một trung đội di chuyển bằng xuồng máy qua khu vực phục kích, lực lượng du kích tiếp tục chờ thời cơ.
Đến lúc các xuồng quay trở lại, Huỳnh Việt Thanh mới ra lệnh nổ súng từ hai bên bờ.
Kết quả theo tư liệu, hai chiếc xuồng bị chìm, viên chỉ huy bị thương nặng và một số binh lính bị tiêu diệt.
Một mình lao ra thu hút hỏa lực
Ngày 21/9/1966, ba đại đội đối phương bất ngờ tổ chức càn vào khu vực nơi cán bộ và du kích đang họp.
Tình huống diễn ra rất nhanh. Khi lực lượng tại chỗ phát hiện thì vòng vây đã ở gần, đe dọa trực tiếp sự an toàn của cán bộ và đội du kích.
Huỳnh Việt Thanh quyết định thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.
Ông một mình chống xuồng ra chiến đấu, chủ động thu hút sự chú ý và hỏa lực về phía mình.
Mục đích của ông là tạo thời gian và khoảng trống để lực lượng du kích đưa cán bộ thoát khỏi vòng vây.
Đối phương tập trung hỏa lực vào chiếc xuồng của Huỳnh Việt Thanh.
Chiếc xuồng bị đánh chìm.
Ông bị thương nặng và anh dũng hy sinh ngày 21/9/1966, sau khi góp phần bảo vệ lực lượng phía sau rút khỏi khu vực nguy hiểm.
Người chỉ huy được đồng đội tin yêu
Khi hy sinh, Huỳnh Việt Thanh là Xã đội trưởng xã Hậu Thạnh, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tư liệu ghi nhận ông là người hết lòng thương yêu, giúp đỡ đồng đội và bảo vệ nhân dân. Trong chiến đấu, ông thường xuất hiện ở những vị trí khó khăn, nguy hiểm và sẵn sàng nhận nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao.
Trong ba năm liên tục 1964–1966, Huỳnh Việt Thanh được công nhận là Chiến sĩ thi đua và nhiều lần nhận bằng khen, giấy khen.
Ngày 17/9/1967, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Huỳnh Việt Thanh Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.



