Hy sinh thân mình làm giá súng
Đồng chí Bế Văn Đàn (1931 – 1953) là một người con ưu tú của dân tộc Tày, sinh ra tại xã Quang Vinh (nay là xã Bế Văn Đàn, huyện Quảng Hòa), tỉnh Cao Bằng. Tên tuổi của anh gắn liền với một hành động dũng cảm phi thường trong chiến dịch Đông Xuân 1953–1954: dùng chính cơ thể mình làm điểm tựa cho đồng đội nã đạn vào quân thù, trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Xuất thân trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng, Bế Văn Đàn mồ côi mẹ từ nhỏ và sớm phải nếm trải nỗi cơ cực dưới ách thống trị của thực dân. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, năm 1948, khi mới 17 tuổi, anh xung phong lên đường nhập ngũ.
Trong quân ngũ, Bế Văn Đàn nổi tiếng là một chiến sĩ liên lạc nhanh nhẹn, dũng cảm và tận tụy. Anh luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ luồn rừng, vượt suối, đưa công văn mệnh lệnh băng qua những trận địa mịt mù bom đạn. Tinh thần xông xáo, không ngại hy sinh của anh luôn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho đồng đội.
Tháng 12 năm 1953, trong chiến dịch Đông Xuân (tiền đề cho chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử), đại đội của Bế Văn Đàn nhận nhiệm vụ chốt giữ tại Mường Pồn (nay thuộc tỉnh Điện Biên) để chặn đường rút lui của quân Pháp.
Ngày 12 tháng 12 năm 1953, quân Pháp phản kích dữ dội, nã pháo như mưa dội vào trận địa của ta. Bế Văn Đàn vừa hoàn thành nhiệm vụ liên lạc, dù mang thương tích trên người nhưng khi thấy lực lượng ta thương vong nhiều, anh lập tức nhặt súng xông lên sát cánh cùng tiểu đội.
Lúc này, tình thế vô cùng nguy ngập. Địch tràn lên đông đặc. Đồng chí Chu Văn Pù – xạ thủ trung liên – không thể nhả đạn do địa hình phức tạp, súng không có chỗ đặt chân giá. Giữa làn đạn réo rắt, Bế Văn Đàn không một chút chần chừ, lao tới nhấc bổng hai chân khẩu trung liên đặt lên vai mình và dõng dạc hét lớn: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!". Trong phút chốc, khẩu trung liên rung lên bần bật trên vai người chiến sĩ trẻ, trút bão đạn vào đội hình quân địch, đẩy lùi đợt tấn công hiểm ác. Nhưng cũng chính trong khoảnh khắc ấy, Bế Văn Đàn đã trúng đạn và anh dũng hy sinh. Cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng, hai tay anh vẫn ghì chặt chân súng trên vai để đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Anh ngã xuống ở tuổi 22 – độ tuổi rực rỡ nhất của thanh xuân. Sự hy sinh oanh liệt của Bế Văn Đàn không chỉ cứu nguy cho trận địa Mường Pồn mà còn tạc vào lịch sử dân tộc một bức tượng đài sừng sững về tình đồng chí, lòng quả cảm và tinh thần xả thân trọn vẹn vì non sông đất nước.
