“K3 TAM ĐẢO CÒN, THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ CÒN”
Trong những câu chuyện về 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, cựu chiến binh Nguyễn Văn Hợi là một nhân chứng đặc biệt. Ông nguyên là trợ lý quân lực Tiểu đoàn K3 – Tam Đảo, trực tiếp chiến đấu tại Thành cổ trong những ngày tháng khốc liệt nhất. Ông còn lưu giữ cuốn nhật ký chiến trường ghi lại những gì mình và đồng đội đã trải qua.
Ngày 9/7/1972, Tiểu đoàn K3 – Tam Đảo được giao nhiệm vụ vượt sông Thạch Hãn, tiến vào Thành cổ Quảng Trị. Tại bờ sông, trước giờ lên đường, Tư lệnh Lê Trọng Tấn giao nhiệm vụ cho đơn vị. Tiểu đoàn trưởng Đỗ Văn Mến thay mặt cán bộ, chiến sĩ hứa: “K3 – Tam Đảo chúng tôi còn thì Thành cổ Quảng Trị còn.” Nguyễn Văn Hợi là một trong những người có mặt trong thời khắc ấy.
Rạng sáng 10/7, các chiến sĩ bắt đầu vượt sông. Phía trước là Thành cổ, phía sau là dòng Thạch Hãn đầy hiểm nguy. Đạn pháo liên tục trút xuống. Nhiều người không thể sang được bờ bên kia.
81 ngày đêm sau đó là những ngày chiến đấu gần như không có khái niệm nghỉ ngơi. Người lính sống trong hầm, dưới mưa bom, pháo kích. Đồng đội bị thương, hy sinh ngay bên cạnh nhưng những người còn lại vẫn phải tiếp tục giữ trận địa.
Nhiều năm sau, Nguyễn Văn Hợi vẫn không thể quên tiếng gọi đồng đội giữa dòng Thạch Hãn. Ông từng nghẹn ngào kể rằng có những đêm chỉ nghe tiếng kêu “mẹ ơi, chị ơi” vọng lại từ phía dòng sông.
Trong một cuộc gặp năm 2025, ông cho biết Tiểu đoàn ban đầu có 325 người, sau nhiều đợt bổ sung quân số, cuối cùng chỉ còn 39 người sống sót.
Đối với ông Hợi, Thành cổ không chỉ là một địa danh lịch sử. Đó là nơi hàng nghìn đồng đội đã nằm lại.
Câu chuyện của người cựu binh nhắc thế hệ trẻ rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ và máu xương của những người đi trước.
