Ka Tang nằm ở xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. * Trên con đường chiến lược cũ là tuyến 15A

*Ka Tang nằm ở xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình.

* Trên con đường chiến lược cũ là tuyến 15A (nay là phần của đường Đường Hồ Chí Minh), Cầu Ka Tang bắc qua sông Sông Gianh đóng vai trò quan trọng trong việc thông thương, tiếp vận từ miền Bắc vào miền Nam thời chiến.

Xây dựng, vai trò chiến lược

* Cầu Ka Tang do Đội cầu 4, Đội cầu 10 của Bộ Giao thông Vận tải xây dựng, hoàn thành khoảng tháng 8-1964. Đây là cây cầu bê tông – cốt thép đầu tiên trên tuyến 15A.

* Vì là đầu mối giao thông huyết mạch, Ka Tang — cùng với ngầm, cầu thay thế — giữ vai trò vận chuyển vũ khí, quân nhu, nhân lực, tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

* Từ khoảng 1965, khi chiến tranh phá hoại miền Bắc leo thang, Ka Tang trở thành mục tiêu bị địch đánh phá rất ác liệt. Cầu Ka Tang bị bom đánh sập nhiều lần.

* Sau khi cầu sập, “ngầm Ka Tang” — khu vực dòng sông + bến đò/đường lội nước — trở thành “túi bom”, nhưng vẫn được lực lượng pháo cao xạ, thanh niên xung phong (TNXP), công nhân giao thông, bộ đội công binh… thay nhau bảo vệ, giữ cho dòng vận tải chiến lược không bị tắc.

Một trận bi thương nổi bật: vào ngày 9/1/1968, tại trận địa pháo Bắc Ka Tang — một phần của hệ thống phòng không bảo vệ Ka Tang — có *9 cán bộ, chiến sĩ** hy sinh khi máy bay Mỹ ném bom trúng hầm pháo 37 mm. Khẩu pháo bị phá hủy, chỉ còn lại vài phần mảnh vỡ; hố bom sâu hoắm ngay nơi đặt pháo.

* Nhiều người lính, TNXP, dân công ở Ka Tang đã sống nhiều ngày, nhiều tháng trên “mặt trận giao thông”: bom rơi liên tục, mưa bom, bão lửa, nhưng vẫn bảo đảm cho đường chi viện không bị gián đoạn.

-Ka Tang — Di tích lịch sử, biểu tượng của tinh thần chiến đấu

Vì những chiến công và hi sinh ấy, Cầu Ka Tang được công nhận là *di tích lịch sử cấp quốc gia** vào ngày 7/5/2009; sau đó, một phần mở rộng — Di tích Cầu Ka Tang — được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt vào ngày 12/9/2013.

Phần trận địa pháo Bắc Ka Tang (nơi hy sinh 9 chiến sĩ ngày 9/1/1968) sau nhiều năm được ghi nhận lại: ngày 2/2/2018, UBND tỉnh Quảng Bình quyết định công nhận “Trận địa pháo Bắc Ka Tang” là *di tích lịch sử cấp tỉnh**.