Kăn Đơm: Đóa Hoa Thép Của Núi Rừng A Lưới

Kăn Đơm: Đóa Hoa Thép Của Núi Rừng A Lưới

Giữa bạt ngàn đại ngàn Trường Sơn, nhắc đến vùng đất A Lưới (TP. Huế) là nhắc đến một mảnh đất anh hùng với những huyền thoại sống mãi cùng thời gian. Nếu lịch sử chiến tranh chống Mỹ cứu nước ghi nhận những chiến công hiển hách của các nam chiến sĩ, thì ở đó cũng rực sáng hình bóng của một người phụ nữ Pa Cô được đồng đội và nhân dân trìu mến tôn vinh là “nữ tướng rừng xanh” – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Đơm (hay còn gọi là Kăn Đơm, Kăn Đờm).

Sinh ra vào năm 1940 trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cô gái người Pa Cô lớn lên giữa vòng vây của kẻ thù và những thử thách khắc nghiệt của chiến tranh. Mới 15 tuổi, khi những thiếu nữ cùng trang lứa còn quây quần bên nương rẫy, Kăn Đơm đã xung phong làm giao liên. Công việc đặc biệt nguy hiểm ấy đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm và thuộc làu từng con đường mòn, khe suối để đưa tin, nắm bắt hoạt động của đối phương. Đến năm 19 tuổi, bà chính thức bước vào hàng ngũ du kích, rồi nhanh chóng gánh vác trọng trách Xã đội phó xã Hồng Hạ - Hồng Thượng trong những năm tháng ác liệt nhất (1961 - 1968).

Điều làm nên tên tuổi và sự nể phục đặc biệt dành cho "nữ tướng rừng xanh" không chỉ nằm ở hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, mà chính là tư duy chiến thuật linh hoạt và những sáng kiến táo bạo. Trong bối cảnh các đồn bốt địch như A So, A Co mọc lên kiên cố, uy hiếp phong trào cách mạng, Hồ Thị Đơm đã tận dụng sự thấu hiểu tường tận về thiên nhiên bản địa để đưa ra một phương kế tác chiến kỳ lạ nhưng vô cùng hiệu quả: dùng độc tính của lá ngón xử lý nguồn nước của địch. Sáng kiến mưu trí ấy đã khiến hàng chục tên địch tử vong, bức rút cả một tiểu đoàn giặc khỏi khu vực, giúp lực lượng du kích bảo vệ vững chắc địa bàn.

Không dừng lại ở đó, dấu chân của bà đã in hằn trên khắp các chiến trường khốc liệt của A Lưới như khe Máu, đèo Mẹ Ơi, đồi A Bia hay đỉnh A Sầu. Thống kê cho thấy, bà đã tham gia tới 316 trận chiến đấu, trực tiếp tiêu diệt hơn 300 quân địch, bắt sống 8 tên, bắn rơi 2 máy bay và thu giữ nhiều vũ khí. Bên cạnh đó, bà còn vận động đồng bào vót hàng vạn cây chông, đào hàng nghìn mét hầm hào và đóng góp hàng trăm thùng gạo nuôi bộ đội.

Năm 1994, những cống hiến vĩ đại ấy đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời của Kăn Đơm là một bản hùng ca bất tử về ý chí sắt đá, lòng yêu nước nồng nàn và trí tuệ tuyệt vời của người phụ nữ dân tộc Pa Cô giữa lòng đại ngàn Trường Sơn.