KAN LỊCH - NỮ ANH HÙNG PA CÔ GIỮA ĐẠI NGÀN TRƯỜNG SƠN
Kan Lịch (Hồ Kan Lịch) sinh năm 1943, là người dân tộc Pa Cô, quê ở thôn Lê Lộc, xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay thuộc thành phố Huế). Sinh ra giữa núi rừng Trường Sơn trong những năm đất nước còn chiến tranh, bà sớm tham gia cách mạng và trở thành một trong những nữ chiến sĩ tiêu biểu của đồng bào Pa Cô trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Từ khi còn rất trẻ, Kan Lịch đã tham gia du kích, làm nhiệm vụ bảo vệ quê hương, phục vụ bộ đội và trực tiếp chiến đấu. Trong điều kiện chiến trường A Lưới vô cùng ác liệt, bà thể hiện sự gan dạ, nhanh trí và kiên cường, nhiều lần tham gia những trận đánh nguy hiểm.
Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, trong những năm chiến đấu, Kan Lịch đã tham gia 49 trận đánh. Bà được ghi nhận trực tiếp tiêu diệt 150 quân đối phương và lập nhiều chiến công. Một trong những thành tích đặc biệt của bà là bắn rơi một máy bay vận tải Dakota tại sân bay A So. Những chiến công ấy khiến tên tuổi Kan Lịch trở thành niềm tự hào của đồng bào Pa Cô ở A Lưới.
Tháng 7/1967, khi mới 24 tuổi, Kan Lịch được tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà trở thành một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của đồng bào dân tộc thiểu số trên chiến trường miền Nam.
Kan Lịch còn có một kỷ niệm đặc biệt với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi ra miền Bắc, bà được gặp Bác Hồ. Bác dành sự quan tâm đặc biệt cho người nữ chiến sĩ Pa Cô và tặng bà một chiếc radio để nghe tin tức từ chiến trường. Bà đã gìn giữ kỷ vật quý giá ấy trong nhiều năm trước khi trao tặng cho Bảo tàng Hồ Chí Minh vào năm 1998.
Sau chiến tranh, Kan Lịch trở về với cuộc sống đời thường. Từ người con gái Pa Cô giữa núi rừng A Lưới, bà đã trở thành Thiếu tá Quân đội nhân dân Việt Nam, nhưng vẫn giữ lối sống giản dị và gần gũi với đồng bào.
Kan Lịch là hình ảnh đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh: nhỏ bé nhưng kiên cường, gan dạ và giàu lòng yêu nước. Cuộc đời bà góp phần làm sáng thêm truyền thống anh hùng của đồng bào Pa Cô và phụ nữ Việt Nam.
