Kể chuyện cựu tù Côn Đảo và đội rà phá bom mìn qua ảnh

cựu tù Trần Thị Trúc Chi kể, bà tham gia cách mạng từ rất sớm và bị địch bắt khi còn rất trẻ - mới 16 tuổi. Sau thời gian dài kẻ địch tra tấn nhưng không moi được tin tức gì từ bà, chúng đưa bà ra Côn Đảo và giam giữ ở đó 3 năm (1972-1974). Trong suốt thời gian đó, bà bị kẻ địch mọi thủ đoạn dã man nhất để tra tấn, nhưng vẫn không lung lạc được ý chí, tinh thần cách mạng của bà.

Cựu tù Trần Thị Trúc Chi cho biết, những năm tháng bị giam hãm trong tù, nhờ sự thương yêu, dạy dỗ của các dì, các chị, bà biết sống có lý tưởng, sống có tình nghĩa, gìn giữ khí tiết người chiến sỹ cách mạng.

“Tôi đã trưởng thành rất nhanh từ những bài học thực tế, từ cuộc đấu tranh của tập thể các anh và tập thể nữ. Đã 50 năm, đến nay, ký ức về những năm tháng tù đày ở Côn Đảo không bao giờ phai nhạt. Tôi nhớ quá khứ không phải để thù hận kéo dài, mà để nhớ rằng, cái giá của hòa bình không hề thấp, chúng ta phải hy sinh quá nhiều”, cựu tù Trần Thị Trúc Chi xúc động chia sẻ.

Tại triển lãm, bà Phan Thị Bé Tư, một cựu tù Côn Đảo đã chia sẻ với công chúng về nguồn gốc bức ảnh, cũng là trang bìa cuốn sách “Tử tù, cựu tù Côn Đảo - ngày trở lại" được Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á ghi lại. Đó là hình ảnh một nữ du khách tại Côn Đảo đã xúc động ôm chầm lấy bà và bật khóc, khi nghe bà kể lại câu chuyện của mình trong chuyến trở lại Côn Đảo.

Cựu tù Phan Thị Bé Tư kể, khi xưa, bà công tác ở Tổ Võ trang tuyên truyền, Ban Công vận T4 Khu Sài Gòn - Gia Định. Trong quá trình chuẩn bị cho đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân (1968), bà bị địch bắt, tra tấn dã man và giam giữ nhiều năm ở Côn Đảo.

Đến nay, đã hơn 50 năm trôi qua, cựu tù Phan Thị Bé Tư vẫn nhớ như in những đòn tra tấn dã man của địch. Bà kể, khi bà bị bắt, kẻ địch dùng mọi thủ đoạn độc ác, tàn nhẫn nhất để tra tấn. Chúng vừa sử dụng điện tra tấn, bà nhiều lần chết đi sống lại, đổ nước xà phòng, nước muối ớt vào mũi, nhét vôi bột vào họng… Tra tấn đến khi bà ngất xỉu, chúng lại hắt nước lạnh vào để bà tỉnh rồi tra tấn tiếp… Sau một thời gian dài tra tấn dã man mà không moi được tin tức, bà bị địch đưa ra Côn Đảo.

Bà Phan Thị Bé Tư kể, trong thời gian bị giam giữ ở Côn Đảo, dù bị địch tra tấn, đánh đập, bà vẫn tham gia các phong trào đấu tranh cách mạng trong tù như: chống chào cờ, chống nội quy… cùng với anh chị em trong tù vừa học tập, vừa tổ chức sinh hoạt văn hóa, ca hát đả đảo kẻ địch.

“Hơn 50 năm qua, tôi không thể quên nỗi đau của những năm tháng bị tù đày, giờ đây, tôi nén lòng kể cho con cháu, thế hệ sau này nghe câu chuyện của mình, chỉ với mong muốn, con cháu ghi nhớ và biết trân trọng, bởi ngày tháng hòa bình, độc lập hôm nay được đánh đổi bằng xương máu, bằng tính mạng của bao thế hệ chiến sỹ cách mạng đi trước", cựu tù Phan Thị Bé Tư chia sẻ.

Bên cạnh đó, câu chuyện của các tử tù, cựu tù khác như bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước; cựu tù Võ Ái Dân; Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Võ Văn Em, cựu tù Nguyễn Ngọc Ánh… đã mang đến cho công chúng nhiều cảm xúc đặc biệt, sự cảm phục đối với tinh thần kiên cường chiến đấu của các cựu tù nơi "địa ngục trần gian".

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á chia sẻ, anh thực hiện bộ sách ảnh “Tử tù, cựu tù Côn Đảo - ngày trở lại” với mong muốn góp tấm lòng tưởng nhớ đến những người đã mãi mãi nằm lại trong cuộc kháng chiến giành độc lập, tự do cho Tổ quốc nói chung, bày tỏ sự kính trọng với tử tù, cựu tù Côn Đảo nói riêng - những “tượng đài sống” mà anh có cơ hội tiếp cận bằng xương bằng thịt. Họ giờ đây vẫn còn kịp nhìn ngắm và tận hưởng những tháng ngày hòa bình của đất nước. Bên cạnh đó, anh muốn gửi đến thế hệ trẻ thông điệp: Hãy biết trân quý giá trị của hòa bình, thấu hiểu những hy sinh cao cả của nhiều cô, chú, bác ngày trước...