KỂ CHUYỆN NUÔI QUÂN Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong chiến dịch bao vây tiêu diệt địch ở mặt trận Điện Biên Phủ, con số trên 7.500 tấn gạo nếp nương của đồng bào các dân tộc Tây Bắc đóng góp nuôi quân được khai thác tại chỗ chiếm gần một phần ba nhu cầu lương thực của toàn chiến dịch. Thật đáng quý một con số đáng kể. Gạo nếp nương trắng ngần thơm phức chưa ăn đã thấy thèm - những hạt gạo được bảo đảm cho các đơn vị rất kịp thời ngay từ lúc đến Tây Bắc tham gia chiến dịch.

Nhìn thấy những hạt nếp nương trắng tròn và hương thơm quyến rũ, buổi ban đầu ai cũng háo hức, có cảm xúc như sắp có một lễ tết, vì chỉ có dịp ấy bộ đội mới được hưởng hương vị đặc trưng này.

Tuy nhiên, khi nồi cơm nếp Anh nuôi nấu lên, trong các bữa ăn tiếp theo thì không còn hấp dẫn với bộ đội kể cả các chàng trai háu đói nhất, vì ngán và nóng cổ. Bộ đội ăn không hết tiêu chuẩn, làm sao đảm bảo sức khỏe chiến đấu?

Nhân dân Tây Bắc có tập quán bao đời nay là trồng lúa nếp và ăn theo cách đồ xôi, phương tiện trang bị nồi nấu xôi khác hoàn toàn với trang bị cấp dưỡng của bộ đội, quả là một tình huống ngoài dự kiến. Để khắc phục những khó khăn về mặt này, nhằm bảo đảm sức khỏe cho bộ đội, Anh nuôi đã có một sáng kiến rất thông minh là cải tiến nồi nấu cơm thường sang nồi hông xôi. Việc cải tiến rất đơn giản, nồi có 3 bộ phận:

1. Nồi nấu cơm thường dùng.
2. Một cái rá bằng tre hơi thưa.
3. Lá chuối hoặc lá môn thục.

Cách sử dụng: nồi nấu cơm được bắc lên bếp, nước chế vừa đủ, cho vào nồi vào một cái đĩa để hạn chế độ sủi bọt khi nước sôi, đặt một cái rá đan hơi thưa để gạo không lọt, mà hơi thoát lên nhanh vành miệng rá sát miệng nồi mà không bị tụt xuống.

Gạo nếp vò sạch hoặc ngâm kỹ đổ vào rá, cắm vào vài chiếc đũa để tạo độ thoáng hơi khi gạo đổ cao lên khỏi mặt rá bắt đầu dùng lá chuối quây lại, gạo cao đến đâu quây lá chuối đến đó, càng dày càng tốt nhằm không để hơi thoát và giữ gạo thành khuôn. Lượng gạo vượt lên khỏi thành rá có thể cao từ 30 - 40 phân. Đổ gạo xong dùng lá chuối bịt kín lại và dùng một cái rá khác úp lên, làm sao cho đủ chặt để lá chuối khỏi bung ra, gạo nếp khi đã được nấu chín thường kết dính với nhau thành khuôn và không còn bung ra nữa. Sau khi xôi chín có thể tỡ ra, dùng quạt quạt cho bay hết hơi, hạt xôi se lại, tạo cảm giác ngon miệng, nhất là chấm với mắm kem hoặc muối mỡ thì không gì bằng. Với cách cải tiến này, đơn vị không còn lo lắng việc bộ đội ăn không hết tiêu chuẩn mà có khi còn thiếu.

Nhân dân Tây Bắc khi nhìn thấy nồi xôi to, một lúc chia cho hàng trăm người ăn, không khỏi ngạc nhiên, khen: Bộ đội Cụ Hồ giỏi thật, giỏi thật!