Kế hoạch gỡ đồn Mỹ Thạnh
Với việc ký kết Hiệp định Giơnevơ, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta đã kết thúc thắng lợi. Thực dân Pháp phải công nhận độc lập, thống nhất, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhân dân Việt Nam và rút quân về nước; việc thống nhất đất nước sẽ được quyết định bằng hiệp thương tổng tuyển cử trong vòng hai năm sau. Hiệp định Giơ ne vơ đã mở ra một bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam. Từ đây, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, tiến lên chủ nghĩa xã hội, miền Nam còn phải tiếp tục đấu tranh để hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân.
Chấp hành chủ trương của trên, các địa phương gấp rút tiến hành một số công việc cần thiết. Trước mắt là ổn định tổ chức, sắp xếp lực lượng, củng cố nhận thức tư tưởng, đặc biệt là mở đợt sinh hoạt chính trị rộng rãi trong cán bộ, đảng viên và nhân dân để tuyên truyền về ý nghĩa của Hiệp định, khẩn trương chuẩn bị đưa lực lượng đi tập kết ra miền Bắc. Một không khí sôi nổi bàn thảo về thắng lợi của kháng chiến, về hòa bình, về Hiệp định. Nhân dân vui mừng, phấn khởi, khôi phục lại sản xuất, ổn định cuộc sống.
Với ý đồ đã có sẵn từ trước, đế quốc Mỹ nhảy vào miền Nam, tìm cách phá hoại Hiệp định, từng bước hất cẳng Pháp, thực hiện âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới của chúng, lập ra bộ máy thống trị ở miền Nam.
Ở Ba Tri, sau khi lực lượng tập kết rời khỏi địa phương, bọn địch quay lại chiếm đóng các xã, dựng lại đồn bót, lập lại bộ máy ngụy quyền.
Đầu năm 1955, sau khi thiết lập xong bộ máy hành chính, địch tiến hành các biện pháp kềm kẹp nhân dân, công khai phá hoại Hiệp định. Chúng bắt nhân dân phải làm sổ gia đình để quản lý những người trong hộ, thành lập một mạng lưới ‘ngũ gia liên bảo”, bắt thanh niên đi lính, bắt tham gia vào các tổ chức phản động như “Thanh niên cộng hòa”, “Phụ nữ liên đới”, Phong trào cách mạng quốc gia…
Tại vùng cù lao Lá-rạch Vọp, Mỹ-Diệm thực hiện chính sách mị dân bằng hình thức như: truất hữu đất Nguyễn Tấn Lợi bán cho dân, đưa bọn kinh lý đến đo đạc đất đai, khuyến khích dân khai hoang. Chúng cho bọn tay sai đi ruồng bố tìm bắt cán bộ ta nằm vùng hoạt động bí mật ở căn cứ là 2 đồng chí (Tám Trực quê Phú Long - Bình Đại và Hai Nhung quê Bình Thành - Giồng Trôm).
Về phía cách mạng, đầu năm 1955, cù lao An Hóa được giao về tỉnh Mỹ Tho.
Năm 1956, cù lao An Hóa lại được tách khỏi Mỹ Tho nhập vào tỉnh Bến Tre. Trước 1956, cù lao Lá thuộc xã Tân Phú Trung, huyện Bình Đại, lúc này, cù lao Lá thuộc xã Mỹ Chánh Hòa, huyện Ba Tri.
Công tác phòng gian bảo mật được phát động rộng rãi trong nhân dân, phong trào chống khủng bố trả thù người kháng chiến cũ được nhân dân tích cực hưởng ứng.
Tháng 7/1956, sau khi hất cẳng thực dân Pháp, thanh toán xong lực lượng vũ trang các giáo phái, củng cố uy thế và tập họp lực lượng, chính quyền Ngô Đình Diệm trắng trợn cự tuyệt hiệp thương tổng tuyển cử, khủng bố phong trào cách mạng.
Ở Ba Tri, địch đưa tên Quách Thế Tường (Quận trưởng Bình Đại) về làm Quận trưởng thay cho Phạm Minh. Chúng ráo riết thanh trừng nội bộ, loại ra khỏi bộ máy những phần tử “lưng chừng, không tích cực chống cộng” và số tình nghi có quan hệ với cách mạng, đưa bọn công an, sĩ quan quân đội biệt phái và số có hận thù với cách mạng vào thay thế.
Khi đã củng cố xong bộ máy ngụy quyền, chính quyền Ngô Đình Diệm bắt đầu mở các đợt “tố cộng, diệt cộng” kết hợp với chính sách kềm kẹp mị dân. Sau khi đã bố trí màng lưới tình báo, gián điệp đến tận xã, ấp, cùng với tề xã, tế ấp, liên gia hình thành thế kềm kẹp nhân dân rất chặt chẽ. Ngoài ra chúng còn tổ chức nhiều cuộc mít tinh, bắt ép nhân dân đứng lên nói xấu Đảng, cách mạng. Thâm độc hơn, chúng còn cưỡng ép, bắt vợ, con cán bộ và những người đi tập kết phải lấy lính ngụy làm chồng. Với khẩu hiệu ‘thà giết lầm còn hơn bỏ sót, đánh vào dân sẽ lòi ra Việt cộng”, địch thẳng tay bắt bớ, đánh đập, khảo tra những người chúng tình nghi rất tàn nhẫn.
Cán bộ đảng viên phải nằm hầm, nằm lùm bụi, chịu đựng biết bao khó khăn thiếu thốn, quyết bám vào dân, bám căn cứ mà hoạt động
Giữa năm 1959, Huyện ủy Ba Tri phân công đồng chí Lê Tặng phụ trách việc xây dựng căn cứ mới ở rừng Mỏng (do căn cứ cũ ở ấp Tân Hòa và Tân An, xã Tân Xuân bị lộ). Căn cứ chưa lập xong thì ngày 25/9/1959, đồng chí Lê Tặng bị bắt, địch tra tấn đồng chí để tìm cơ sở, nhưng đồng chí đã không một lời khai báo, giữ vững chí khí cách mạng. Huyện ủy phải tìm cách đưa các đồng chí trong Tỉnh ủy vượt sông Ba Lai, xây dựng căn cứ mới ở Bình Đại.
Cuối năm 1959, sau khi tiếp thu tinh thần cơ bản của Nghị quyết 15, Tỉnh ủy phân công đồng chí Nguyễn Thanh Liêm (Tư Chí) phụ trách huyện Ba Tri để chuẩn bị cho cuộc nổi dậy sắp tới. Đồng chí đã bám ở nhà một cơ sở ở ấp Giồng Găng, xã Tân Xuân để hoạt động.
Thực hiện theo sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Thanh Liêm, Huyện ủy Ba Tri quyết định dùng lực lượng vũ trang tự vệ do Giồng Trôm chi viện kết hợp với nội tuyến gỡ đồn Mỹ Thạnh để thăm dó thái độ của địch.
Ngày 29/12/1959, khi chuẩn bị móc nồi với cơ sở thì kế hoạch lấy đồn ở Mỹ Thạnh bị lộ, lực lượng ta đang ém quân ở Giồng Găng bị địch phát hiện kéo quân đến bao vây, nhưng lực lượng ta đã kịp thời rút quân về căn cứ Rạch Vọp. Kế hoạch gỡ đồn không thực hiện được.
