Khác

KẾ SÁCH DIỆT LẬP BẠO NĂM 1572 – ĐỈNH CAO NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VÀ BẢN LĨNH CỦA CHÚA TIÊN NGUYỄN HOÀNG

Thanh Hóa22/10/2026Đoàn phường Tân Thuận (Phường Tân Thuận)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

HIỂM HỌA TỪ BIỂN VÀ SỰ ĐE DỌA CỦA THẾ LỰC NHÀ MẠC

Khi Nguyễn Hoàng vào trấn thủ xứ Thuận Hóa từ năm 1558, công việc trước mắt của ông không chỉ là hàn gắn lòng người, phát triển kinh tế mà còn phải đối mặt với vô vàn mối đe dọa quân sự từ bên ngoài. Không chỉ có những phen va chạm với lực lượng Chiêm Thành ở phía nam, vùng đất Thuận Hóa non trẻ lúc bấy giờ còn liên tục bị quấy phá bởi các tướng lĩnh sừng sỏ của nhà Mạc (Bắc triều) từ ngoài Bắc đánh dọc theo đường biển tràn vào.

Vào khoảng năm 1572, tình hình chiến sự miền Trung trở nên vô cùng căng thẳng. Nhà Mạc ở Thăng Long sai một danh tướng có tiếng là Lập Bạo – một kẻ hiếu chiến, tàn bạo và có võ nghệ cao cường – đem theo một đội thủy quân hùng mạnh với khoảng 60 chiến thuyền bất ngờ vượt biển đánh úp vào cửa biển Thuận Hóa.

Lúc bấy giờ, lực lượng quân sự của Nguyễn Hoàng ở Thuận Hóa hãy còn mỏng, chưa thể trực tiếp đọ sức ngang ngửa bằng một trận đại chiến chính diện trên biển với một đối thủ hung hãn, đông đảo như quân của Lập Bạo. Nếu chọn cách giao tranh trực diện, nguy cơ thất bại là rất lớn, điều này sẽ đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của toàn bộ cơ đồ Đàng Trong mới chớm nở. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc ấy, Nguyễn Hoàng đã thể hiện tài thao lược xuất chúng, dùng mưu kế thay vì dùng sức mạnh vũ phu.

KẾ SÁCH TƯƠNG KẾ TỰU KẾ VÀ SỰ HI SINH ĐẦY MƯU TRÍ CỦA NỮ NHÂN

Biết rằng Lập Bạo là một kẻ kiêu ngạo, hống hách và có tính hám sắc, Nguyễn Hoàng đã vạch ra một kế sách thâm sâu: "Dùng kế mỹ nhân kết hợp với tương kế tựu kế" để lừa địch vào tròng.

Sử sách như Đại Nam thực lục tiền biên ghi lại rằng, Nguyễn Hoàng đã chọn ra một người con gái nuôi (hoặc một người phụ nữ thông minh, sắc nước hương trời trong bộ tướng) có tài ứng biến, sai mang theo nhiều vàng bạc, châu báu và của ngon vật lạ đến doanh trại của Lập Bạo để trá hàng.

Khi sứ giả mang nữ nhân và quà cáp đến gặp, Lập Bạo vốn bản tính kiêu căng, thấy có mỹ nhân dâng sắc đẹp và của cải đến tận miệng thì vô cùng đắc ý, hoàn toàn mất đi cảnh giác. Hắn ta tin chắc rằng lực lượng của Nguyễn Hoàng đã hoảng sợ trước uy danh của mình và đầu hàng vô điều kiện. Người phụ nữ được phái đến đã khéo léo dùng lời lẽ ngọt ngào, giả vờ oán trách triều đình Nguyễn Hoàng yếu hụt, đồng thời chiều chuộng, phục tùng Lập Bạo, khiến hắn ta ngày càng say đắm, tin tưởng tuyệt đối mà không hề dò xét hay phòng bị gì thêm.

ĐÊM KỊCH TÍNH VÀ ĐÒN QUYẾT ĐỊNH TIÊU DIỆT HOÀN TOÀN KẺ THÙ

Sau một thời gian ngắn thâm nhập và làm cho Lập Bạo cùng các tướng tá thân cận chìm đắm trong tiệc tùng, lơ là cảnh giác, thời cơ quyết định đã đến.

Vào một đêm tối trời, theo đúng mật lệnh đã định trước từ Chúa Tiên Nguyễn Hoàng, người phụ nữ nội công ngoại kích bên trong đã tạo tín hiệu cho lực lượng tinh nhuệ của Đàng Trong. Ngay lập tức, các đội cảm tử quân và thủy quân do các tướng tài của Nguyễn Hoàng chỉ huy đã bí mật bơi lội tiếp cận doanh trại và các chiến thuyền của quân nhà Mạc.

Doanh trại của Lập Bạo bỗng chốc chìm trong biển lửa và tiếng hô vang dậy đất trời. Lập Bạo trong cơn say và sự bất ngờ tột độ chưa kịp mặc giáp, cầm vũ khí thì đã bị quân ta đánh úp tơi tả. Tướng Lập Bạo bị chém đầu ngay tại trận, toàn bộ đội thủy quân 60 chiếc thuyền của nhà Mạc mất tướng chỉ huy nên nhanh chóng rơi vào cảnh rắn mất đầu, kẻ thì bị tiêu diệt, kẻ thì đầu hàng, số còn lại tháo chạy toán loạn ra khơi.

Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CHIẾN THẮNG LẬP BẠO

Chiến thắng ngoạn mục trước tướng Lập Bạo năm 1572 là một dấu mốc chói lọi trong giai đoạn đầu xây dựng và bảo vệ vùng đất Đàng Trong của Chúa Tiên Nguyễn Hoàng:

Khẳng định tầm nhìn và tài thao lược: Câu chuyện này chứng minh Nguyễn Hoàng không chỉ là một nhà cai trị khoan hòa, biết thương dân mà còn là một nhà quân sự tài ba, biết dụng binh như thần, uyển chuyển linh hoạt giữa "tâm công" (đánh vào lòng người, dùng mưu kế) và "vũ lực".

Củng cố vững chắc biên cương Đàng Trong: Chiến thắng này đã giáng một đòn chí mạng vào tham vọng bành trướng ra miền Trung của nhà Mạc, khiến cho các thế lực thù địch bên ngoài phải khiếp sợ uy danh của chúa Nguyễn, từ đó tạo ra một vùng đệm hòa bình tương đối để Đàng Trong tiếp tục củng cố nội lực.

Bài học lịch sử về nghệ thuật ngoại giao và quân sự: Sự kiện diệt Lập Bạo đã trở thành một trong những giai thoại quân sự kinh điển được các bộ chính sử đời sau lưu danh, minh chứng cho sức sống mãnh liệt và sự khôn khéo của tập đoàn lãnh đạo Đàng Trong trong những ngày tháng gian khó đầu tiên.