Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang, sinh ngày 30/10/1928) là một nhà tình báo huyền thoại, nguyên Cụm trưởng Cụm tình báo chiến lược H63 và Chính ủy Lữ đoàn đặc công biệt động 316. Trong những năm tháng của "thời hoa lửa" chống Mỹ cứu nước, ông chính là người chỉ huy, bảo vệ và vận hành mạng lưới tình báo xuất sắc bậc nhất – nơi nuôi dưỡng những điệp viên kiệt xuất như Phạm Xuân Ẩn (X6), Tám Thảo, và cô giao thông tình báo Nguyễn Thị Ba. [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
Dưới đây là những câu chuyện ly kỳ và quả cảm nhất trong cuộc đời hoạt động của ông:
1. Triết lý sinh tử: Bốn chữ khắc ghi "Coi như chết rồi"Làm tình báo trong lòng địch là chấp nhận đối mặt với hiểm nguy và cái chết bất cứ lúc nào. Khi nhận nhiệm vụ làm Cụm trưởng Cụm H63 để thâm nhập vào sài gòn, ông Tư Cang luôn mang theo một tâm niệm sắt đá:
"Coi như chết rồi". Ông tự nhủ bản thân đã chết từ khi bước chân vào con đường này, nên không còn gì để sợ hãi hay lung lạc ý chí. [1, 2, 3]Sự dũng cảm, mưu trí giúp ông biến hóa liên tục trong nhiều vai trò giữa đô thành Sài Gòn: khi là một tay kế toán sành sỏi, khi lại là một thầy gia sư tri thức. Suốt những năm tháng ác liệt, mạng lưới mạch máu vận chuyển thông tin, tài liệu do ông chỉ huy chưa một lần bị đứt đường dây, giúp Bộ Tham mưu Miền nắm chắc mọi động thái quân sự của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. [1, 2, 3]
2. Trận đấu súng nghẹt thở tại chợ Thị NghèMột trong những kỷ niệm sinh tử đáng nhớ nhất của ông Tư Cang xảy ra ngay tại khu vực chợ Thị Nghè (Sài Gòn). Trong một lần di chuyển để nhận tài liệu mật từ giao liên, ông bất ngờ bị một toán mật vụ cảnh sát ngụy chặn đường và bao vây vì nghi ngờ.Giữa tình thế ngàn cân treo sợi tóc, không một chút hoang mang, ông Tư Cang chủ động áp sát, rút súng bắn hạ chớp nhoáng những tên mật vụ tiếp cận gần nhất, gây ra một cảnh hỗn loạn giữa chợ. Tận dụng sự hoảng loạn của đám đông và địa hình ngõ ngách, ông nhanh chóng luồn lách qua các con hẻm nhỏ và trốn thoát an toàn dưới sự truy đuổi gắt gao của kẻ thù. Trận đấu súng này là minh chứng rõ nét cho sự quyết đoán, gan dạ và bản lĩnh súng trường điêu luyện của người cụm trưởng tình báo.
3. Người bảo vệ thầm lặng cho "Huyền thoại X6" Phạm Xuân ẨnSự thành công mang tầm thế giới của điệp viên Phạm Xuân Ẩn (X6) có đóng góp cực kỳ lớn từ sự chỉ huy của ông Tư Cang. Nhiệm vụ của ông là thu nhận thông tin quý giá từ Phạm Xuân Ẩn rồi chuyển ra chiến khu. [1, 2, 3, 4]
Khoảnh khắc cân não: Có những lần, tài liệu từ ông Ẩn là những cuộn phim nhỏ giấu trong giỏ thức ăn hay lõi thuốc lá. Ông Tư Cang phải trực tiếp băng qua các đồn bốt, vượt mạng lưới mật vụ dày đặc từ nội đô ra vùng ven Củ Chi để mang tài liệu về căn cứ an toàn.
Chiến công lịch sử: Nhờ sự kết hợp hoàn hảo này, Cụm H63 đã cung cấp trước toàn bộ dữ kiện về việc Mỹ sẽ làm gì khi bị tấn công, phục vụ đắc lực cho các quyết sách trong trận Mậu Thân 1968 và ký kết Hiệp định Paris 1973. Năm 1971, H63 trở thành cụm tình báo duy nhất được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND ngay trong chiến tranh. [1, 2, 3]
4. Khoảnh khắc lịch sử ngày 30/4/1975 và cuộc đoàn tụ sau 29 nămVào giai đoạn cuối của cuộc chiến, ông Tư Cang giữ chức Trung tá, Chính ủy Lữ đoàn đặc công biệt động 316. Đơn vị của ông nhận nhiệm vụ xương máu: chiếm giữ và bảo vệ cầu Rạch Chiếc để mở đường cho các đại quân tiến vào giải phóng Sài Gòn. [1, 2, 3]Trưa ngày 30/4/1975, sau khi tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, ông Tư Cang hiên ngang ngồi trên chiếc xe Jeep chiến lợi phẩm tiến thẳng vào Dinh Độc Lập. Khi tiếng súng hòa bình vừa dứt, việc đầu tiên người lính tình báo ấy làm là tự lái xe về thẳng căn nhà ở vùng Thị Nghè để tìm lại vợ con. Suốt 29 năm biệt tích làm nhiệm vụ bí mật, gia đình hoàn toàn không có tin tức của ông. Cuộc gặp gỡ nghẹn ngào ngày toàn thắng, dưới ánh trăng rằm, là cái kết viên mãn cho một cuộc đời hy sinh thầm lặng vì độc lập của Tổ quốc. [1, 2, 3]🕊️ Biểu tượng sống truyền lửa cho thế hệ mai sauSau khi hòa bình lập lại, ông Tư Cang (nhà văn Nguyễn Văn Tàu) tiếp tục cống hiến bằng ngòi bút. Ông viết hàng loạt cuốn sách hồi ký nổi tiếng như Bến Dược vùng đất lửa, Sài Gòn - Mậu Thân 1968, Tình báo kể chuyện... để tri ân những đồng đội đã ngã xuống. [1, 2]Dù đã ở độ tuổi xưa nay hiếm (gần 100 tuổi), vị đại tá già vẫn vô cùng minh mẫn, sống giản dị bên bán đảo Thanh Đa (TP.HCM). Ông vẫn đều đặn tham gia các buổi gặp gỡ, trò chuyện với thế hệ trẻ để nhắc nhở rằng: "Hòa bình không phải tự nhiên mà có, đó là kết tinh của máu xương và ý chí. Lớp trẻ cần trân trọng, gìn giữ và phát huy thành quả ấy". [1, 2, 3, 4]
