“KÉO PHÁO RA” – QUYẾT ĐỊNH KHÓ KHĂN NHẤT Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ

Có những quyết định trong lịch sử chỉ được đưa ra trong vài phút nhưng phía sau nó là cả một quá trình suy nghĩ, cân nhắc và chịu trách nhiệm.

Ngày 26-1-1954 tại Điện Biên Phủ là một ngày như thế.

Đầu tháng 1-1954, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và cử Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận.

Ngày 5-1, ông lên đường ra mặt trận. Đến ngày 12-1, ông tới Sở chỉ huy tiền phương tại Thẩm Púa. Tại đây, phương án tác chiến “đánh nhanh, giải quyết nhanh” được triển khai chuẩn bị.

Tuy nhiên, khi trực tiếp kiểm tra chiến trường và nghiên cứu tình hình, Võ Nguyên Giáp nhận thấy thực tế đã thay đổi.

Quân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh. Hệ thống phòng ngự ngày càng được củng cố. Trong khi đó, việc bảo đảm hậu cần và khả năng tổ chức một trận đánh kéo dài nhiều ngày đặt ra những vấn đề rất lớn.

Võ Nguyên Giáp phải cân nhắc giữa kế hoạch đã được chuẩn bị và thực tế chiến trường.

Sáng 26-1-1954, cuộc họp Đảng ủy Mặt trận được tổ chức. Các ý kiến còn khác nhau. Một số cán bộ cho rằng cần giữ quyết tâm chiến đấu theo kế hoạch ban đầu vì bộ đội đã được động viên, hậu cần đã được chuẩn bị và nếu kéo dài thì sẽ gặp thêm khó khăn.

Trong hoàn cảnh ấy, Võ Nguyên Giáp quyết định thay đổi phương châm tác chiến.

Từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Điều đó đồng nghĩa với việc hoãn cuộc tiến công, đưa pháo ra khỏi trận địa, tổ chức lại lực lượng và chuẩn bị cho một chiến dịch dài ngày.

Quyết định kéo pháo ra không hề đơn giản.

Pháo đã được đưa vào những vị trí chiến đấu với rất nhiều công sức. Theo tư liệu về đường kéo pháo, mỗi khẩu pháo có trọng lượng khoảng 2,4 tấn, việc kéo pháo qua địa hình hiểm trở đòi hỏi rất nhiều người và thường được thực hiện trong đêm để bảo đảm bí mật.

Nhưng khi phương án tác chiến thay đổi, những khẩu pháo ấy phải được kéo ra.

Đó là một công việc gian khổ và nguy hiểm.

Những người lính phải quay trở lại con đường vừa đi qua. Họ không thể hiểu ngay toàn bộ lý do phía sau quyết định ấy, nhưng vẫn chấp hành mệnh lệnh.

Sau khi kéo pháo ra, quân ta có thêm thời gian xây dựng trận địa, củng cố hậu cần, mở rộng đường vận chuyển, đào hệ thống giao thông hào và chuẩn bị cho một trận đánh dài ngày.

Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu, ngày 7-5-1954, quân đội ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ.

Nhìn lại quyết định ngày 26-1, chính Võ Nguyên Giáp sau này coi đó là một trong những quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy của mình.

Điều đáng suy ngẫm không phải chỉ là một quyết định đã đúng.

Quan trọng hơn, đó là bản lĩnh dám thay đổi khi thực tế cho thấy kế hoạch ban đầu không còn phù hợp.

Trong cuộc sống cũng vậy, có những lúc con người đã đi rất xa trên một con đường. Nhưng nếu nhận ra con đường ấy không còn phù hợp, điều khó nhất không phải tiếp tục bước đi, mà là đủ dũng khí để dừng lại, đánh giá lại và lựa chọn hướng đi tốt hơn.

Ngày 26-1-1954 ở Điện Biên Phủ là một bài học như thế.