“KÉO PHÁO RA!” – QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TẠI ĐIỆN BIÊN PHỦ

Ngày đầu năm 1954, tại chiến trường Điện Biên Phủ, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã trải qua những ngày tháng vô cùng gian khổ để đưa pháo vào trận địa. Những khẩu pháo nặng hàng tấn được kéo bằng sức người vượt qua núi cao, đường dốc và rừng rậm. Hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ đã tham gia mở đường kéo pháo dài khoảng 15 km, sau đó tiếp tục đưa pháo vào các vị trí chiến đấu.

Tất cả đều hướng đến một mục tiêu: chuẩn bị cho trận quyết chiến tại Điện Biên Phủ.

Theo kế hoạch ban đầu, quân ta dự kiến tiến công theo phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh”, dự kiến tiêu diệt tập đoàn cứ điểm trong thời gian rất ngắn. Đến giữa tháng 1/1954, bộ đội đã được triển khai, pháo được đưa vào trận địa và thời điểm nổ súng đang đến gần.

Thế nhưng, khi trực tiếp nghiên cứu chiến trường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy tình hình đã có nhiều thay đổi. Quân Pháp ngày càng củng cố hệ thống phòng thủ, trong khi việc hiệp đồng giữa bộ binh và pháo binh của ta cũng đặt ra nhiều khó khăn.

Đứng trước một quyết định có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chiến dịch, Đại tướng phải cân nhắc giữa việc giữ nguyên kế hoạch hay thay đổi phương án.

Cuối cùng, ông đi đến một quyết định vô cùng khó khăn:

Tạm hoãn cuộc tiến công. Kéo pháo ra. Lui quân về vị trí tập kết và chuẩn bị lại chiến dịch theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc”.

Đây không phải là một quyết định dễ dàng.

Bởi trước đó, những người lính đã mất rất nhiều công sức và thậm chí có người đã hy sinh để đưa pháo vào trận địa. Khi đã chuẩn bị tất cả để tiến công, việc ra lệnh “kéo pháo ra” đồng nghĩa với việc phải bắt đầu lại một phần công việc gần như từ đầu.

Nhưng với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đánh thắng và bảo toàn lực lượng quan trọng hơn việc giữ một kế hoạch đã định sẵn.

Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, tại cuộc họp ngày 26/1/1954, Đại tướng đặt vấn đề liệu phương án tiến công lúc đó có bảo đảm chắc thắng hay không. Từ yêu cầu phải bảo đảm nguyên tắc “đánh chắc thắng”, Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định thay đổi phương châm tác chiến.

Mệnh lệnh được truyền xuống các đơn vị.

Pháo lại được kéo ra khỏi trận địa.

Những người lính từng mất nhiều ngày đêm đưa pháo vào nay lại phải đưa chúng trở ra. Công việc khó khăn đến mức việc kéo pháo ra còn được đánh giá là gian nan không kém, thậm chí còn khó khăn hơn kéo pháo vào.

Nhưng chính từ quyết định ấy, quân ta có thêm thời gian để xây dựng trận địa, đào hào, tổ chức lại lực lượng và chuẩn bị hậu cần cho một chiến dịch kéo dài.

Sau đó, ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu tiến công Điện Biên Phủ. Chiến dịch kéo dài 56 ngày đêm, kết thúc vào ngày 7/5/1954 bằng thắng lợi của quân và dân Việt Nam.

Nhìn lại lịch sử, quyết định thay đổi phương châm tác chiến được đánh giá là một bước ngoặt quan trọng của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp sau này gọi đây là “quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy” của mình.

Điều đáng nhớ trong câu chuyện này không chỉ nằm ở tài năng quân sự của một vị tướng, mà còn ở bản lĩnh dám thay đổi khi nhận thấy một kế hoạch không còn phù hợp với thực tế.

Có những lúc, tiến về phía trước không phải là lựa chọn duy nhất.

Đôi khi, lùi một bước để chuẩn bị kỹ hơn lại chính là cách tiến gần hơn đến chiến thắng.

Câu chuyện “kéo pháo vào – kéo pháo ra” vì thế không chỉ là một sự kiện quân sự. Đó còn là câu chuyện về trí tuệ, trách nhiệm và quyết đoán của Đại tướng Võ Nguyên Giáp; đồng thời là câu chuyện về hàng vạn người lính đã chấp nhận làm lại từ đầu vì mục tiêu lớn nhất: giành thắng lợi và hạn chế sự hy sinh của đồng đội.

Từ một mệnh lệnh “kéo pháo ra”, một quyết định lịch sử đã mở đường cho chiến thắng Điện Biên Phủ – chiến thắng làm nên dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam.