KẾT BÈ DỪA ĐÁNH SẬP CẦU BÌNH CHÁNH

Năm 1961, quân dân huyện Giồng Trôm kết bè bằng cây dừa đánh sập cầu sắt Bình Chánh, cắt đứt giao thông, cô lập bọn địch ở hai quận Giồng Trôm và Ba Tri – gây kinh hoàng cho đối phương, thời "Đồng khởi" chống Mỹ cứu nước.

Thuở ấy, chủ trương đánh phá cầu, đường, kìm chế những cuộc hành quân càn quét, khủng bố, gom dân qui khu, lập ấp chiến lược của Mỹ - Diệm; đồng thời hỗ trợ phong trào quần chúng cách mạng nổi dậy diệt ác, phá kìm bảo vệ vùng giải phóng đã và đang được các địa phương trong tỉnh tích cực hưởng ứng bằng hành động thiết thực.

Cây cầu sắt dài gần 150m bắc ngang sông Bình Chánh - chi nhánh sông Hàm Luông thuộc hệ Cửu Long nằm trên tỉnh lộ 26 (nay là đường tỉnh 885) – trục lộ giao thông huyết mạch xuyên dọc dãy cù lao Bảo qua các huyện Giồng Trôm và Ba Tri đến tận bờ biển Đông. Đã có lần huyện Giồng Trôm dùng chiến thuật “hỏa công” chất trên chiếc bè chuối hàng vạn miễng gáo dừa, phát hỏa thả bè tấp vào cầu – với mục đích đốt cháy hết ván lót cầu, gây khó khăn cho địch, nhưng bọn lính gác cầu kịp tung mìn, lựu đạn phá bè. Ngay sau đó, địch cho công binh Sài Gòn xuống đóng hàng cọc bê tông, căng dây cáp chắn đỡ án ngữ trước cầu.

Đồng chí Tám Thành – Huyện ủy viên phụ trách liên xã cánh Đông lộ 26 địa phận Giồng Trôm, chỉ đạo các xã: Bình Hòa, Châu Hòa, Châu Bình, Phong Mỹ, Phong Nẫm phát động quần chúng dâng mưu hiến kế - quyết phá sập cầu sắt Bình Chánh. Trong nhiều mưu kế của dân, đặc biệt ý kiến đề xuất của ông Mười Thiềm được lãnh đạo huyện chấp nhận và trở thành quyết tâm chung của địa phương. Như vậy, cùng một lúc ta làm 2 chiếc bè, mỗi chiếc trên 100 cây dừa, mỗi cây dài 20m. Nhân con nước rong (triều cường), vào rằm tháng 10 âm lịch – khi triều hạ, nước rút nhanh, chảy xiết, đúng lúc đó ta liên tiếp thả 2 chiếc bè xuống sông – việc đánh sập cầu ắt dễ thành công.

Ấp Bến Vựa thuộc xã Bình Hòa nằm trên ngọn sông Bình Chánh – nơi trung chuyển sản lượng lớn dừa trái các loại, nhất là dừa khô lấy dầu. Từ đây, theo thủy lộ này đến các thị thành tiêu thụ. “Bến Vựa” tên gọi là ấp 4 của xã Bình Hòa được chọn làm nơi chỉ đạo thống nhất; “Tư lệnh” Tám Thành cùng Bí thư chi bộ các xã túc trực ngày đêm giải quyết mọi việc. Các tổ chức như Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ giải phóng, Hội nông dân giải phóng, Hội mẹ chiến sĩ ở các xã ra sức tuyên truyền, vận động các chủ nhà vườn hiến những cây dừa quá 40 năm tuổi, quyên góp lương thực, thực phẩm, bánh trái, cơm nước bảo đảm tốt khâu hậu cần. Hàng chục thợ mộc được huy động từ các xã đã có mặt tại điểm tập kết.

Lão nông tri điền Nguyễn Văn Thiềm, thường gọi là Mười Thiềm, người để xuất kế hoạch làm bè đánh cầu, ông Mười Thiềm nhận nhiệm vụ trực tiếp hướng dẫn thiết kế, thi công 2 chiếc bè.

Nhằm bảo vệ an toàn suốt thời gian kết bè, các đồng chí Quỳnh Đàn, Mười Kiên phụ trách xã đội, bố trí lực lượng du kích, dân quân tự vệ canh phòng cẩn mật, những ngõ ngách địch có thể mò ra quây phá. Đồng thời, lực lượng ta liên tục pháo kích bót, nhốt giặc trong đồn

Thượng tuần tháng 9 âm lịch năm 1961, sau khi được lệnh khởi công, cả ấp 4 Bình Hòa nhộn nhịp hoạt động như một công trường. Mỗi ngày có hơn 100 người làm việc cật lực. Trước hết, tập trung lực lượng giải quyết mặt bằng. Toàn bộ 6 công đất ruộng gần bờ sông được trưng dụng đào sâu 5 tất, tạo mặt bằng rộng thênh thang để tiện việc tập kết vật liệu và dễ dàng lúc hạ thủy những chiếc bè. Trong khi đó, ở mỗi xóm, ấp các chủ nhà vườn hiến cây dừa tới đâu thì lực lượng nam, nữ thanh niên chung sức đốn hạ tới đó. Sau khi chắt đúng 20m/cây, xong lăn xuống mương rạch, chỉ cần một lao động nương theo dòng nước chảy tới tấp đưa về bãi tập kết. Tại hiện trường, tiếp nhận cây dừa nào, anh em công thợ sắp xếp khoan lỗ, xiết ốc bu-long ghép nối ngay cây đó. Chạy đua với thời gian, làm ngày không đủ lực lượng thi công lắp ghép tranh thủ làm việc đến khuya. Các mẹ, các chị đưa những gánh cháo, gánh chè đến bồi dưỡng khích lệ anh em công thợ lao động hăng say. Hiện trường sôi động đêm ngày trên địa bàn chỉ cách bót cầu Bình Chánh khoảng 800m đường chim bay.

Là địa phương đăng cai, đồng chí Ba Phương (Bùi Văn Rô) Bí thư chi bộ xã Bình Hòa cùng đồng chí Tiến Công, Tùng Lâm, Trần Phong, nữ đồng chí Ba Khít là những thanh niên của tổ Đảng ấp 4, mẹ Mười Rào... thường xuyên lui tới cổ cũ, động viên lực lượng thi công. Các anh Bảy Hầu, Hai Quyết, Tấn Tài, Tấn Thời, Tư Ngôn,...cùng các chị Bảy Mai, Tám Sâm, Năm Mặn, Mười Xê, Chín Cấp, Út Bột... nòng cốt các hội, đoàn giải phóng ấp 4 lúc nào cũng xông xáo, khẩn trương khiêng cơm, gánh nước tiếp tế hậu cần.

Qua hơn một tháng làm việc hết mình, gần 300 cây dừa lão của nhân dân cống hiến đã được kết thành 2 chiếc bè khổng lỗ, mỗi chiến choán gần công đất, lại thêm hàng ngàn cây chuối được neo buộc trên mặt mỗi chiếc bè để ngụy trang, vừa giữ độ nổi nhất định.

Quy luật thủy triều hàng năm; đến dịp rằm tháng 10 âm lịch là triều cường cao nhất, đỉnh cao vào ngày 17 âm lịch “mười bảy nước nhảy khỏi bờ”, đó là thời điểm thuận lợi, lý tưởng để thả 2 chiếc bè. Cẩn trọng hơn, trước một hôm (tức ngày 16 âm lịch) trên 200 người tham gia cuộc diễn tập hè nhau nhóm đưa 2 chiếc bè ra sát mé sông, để tiện hạ thủy vào ngày mai, nhưng không di chuyển nổi. Đồng chí Tám Thành lệnh cho các xã huy động tăng gấp đôi lực lượng và tập hợp đông đủ đúng 5 giờ sáng hôm sau.

Tờ mờ sáng ngày 17 tháng 10 âm lịch năm ấy, hơn 500 người mạnh khỏe dàn thành hình chữ U quanh chiếc bè đã sẵn sàng vào việc. Để chủ động thả bè theo ý muốn, ông Mười Thiềm cho cột dây thừng từ chiếc bè nối cây bần cổ thụ đứng sừng sững dưới mé sông, để sau khi hạ thủy cây bần sẽ giữ chiếc bè lại – chờ đến lúc nước ròng chảy xiết, sẽ chặt cây thả bè nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Khi triều hạ, nước vừa vực ròng, cắm lá cờ lên chiếc bè thứ nhất xong, đồng chí Tám Thành rút súng ngắn nổ phát lệnh hạ thủy. Mọi người đồng thanh thét vang như sấm dậy, đẩy chiếc bè lao xuống sông. Nào ngờ vừa lao xuống nước, chiếc bè liền nhổ luôn cả gốc lẫn rễ cây bần to tướng vừa trôi vừa xoáy theo dòng nước cuốn. Lá cờ sao vàng, nửa đỏ nửa xanh phần phật tung bay trên chiếc bè giữa tiếng tung hô vang dậy! Liền lúc đó, chiếc bè thứ hai được hạ thủy. Cự ly giữa chiếc trước – chiếc sau khoảng 100m. Hai “đại kình ngư” thoăn thoắt đuổi rượt nhau lao về hướng cầu sắt Bình Chánh.

Tổ du kích của đồng chí Bảy Ếch được giao nhiệm vụ theo sát bảo vệ đã tận mắt chứng kiến: “chiếc bè trước chạm vào hàng cọc bê tông căng dây cáp – thì đầu bè ghìm xuống, đuôi bè dựng lên mỗi lúc một cao, nước cứ tràn qua ào ào như thác...chưa đầy mươi tiếng đếm, chiếc bè sau lao tới đâm thẳng vào chiếc bè trước, tạo va đập dữ dội – sau tiếng ầm...hàng cọc bê tông biến mất, 2 chiếc bè dừa lao thẳng tới cuốn phăng hoàn toàn cầu sắt Bình Chánh một cách “ngọt sớt” như dao cắt, không còn sót lại dấu tích nào trong nháy mắt. Giao thông trên tỉnh lộ 26 bị gián đoạn. Bọn địch ở hai quận Giồng Trôm và Ba Trỉ bị cô lập hoàn toàn.