“Khai dân trí để dựng một nước mạnh”
Phan Chu Trinh (1872–1926) là nhà yêu nước và nhà cải cách tiêu biểu đầu thế kỷ XX. Ông chủ trương nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí và cải thiện dân sinh, đặt trọng tâm vào việc xây dựng con người và xã hội.
Phan Chu Trinh sinh năm 1872 tại Quảng Nam.
Ông từng đỗ Phó bảng và làm quan trong triều Nguyễn.
Nhưng ông sớm nhận thấy chế độ phong kiến đang đứng trước những vấn đề nghiêm trọng.
Ông từ quan và lựa chọn con đường hoạt động cải cách.
Theo Phan Chu Trinh, muốn đất nước mạnh phải bắt đầu từ con người.
Ông đưa ra tư tưởng:
“Khai dân trí – chấn dân khí – hậu dân sinh.”
“Khai dân trí” là nâng cao hiểu biết.
“Chấn dân khí” là khơi dậy ý thức tự chủ và trách nhiệm.
“Hậu dân sinh” là cải thiện đời sống kinh tế.
Phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ chịu ảnh hưởng mạnh từ tư tưởng ấy.
Nhiều trường học được mở.
Việc học chữ Quốc ngữ được khuyến khích.
Các hoạt động kinh doanh, cải cách xã hội cũng được thúc đẩy.
Phan Chu Trinh không lựa chọn con đường bạo động.
Ông tin rằng phải thay đổi xã hội từ bên trong bằng giáo dục và cải cách.
Dù con đường này không thể mang lại độc lập ngay lập tức, tư tưởng của ông có ảnh hưởng lớn đến phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX.
