Khai quốc công thần Nguyễn Xí
Danh tướng trụ cột của nghĩa quân Lam Sơn, người trải qua 4 đời vua nhà Lê, có công lớn trong việc đánh đuổi quân Minh và là người đạo diễn cuộc chính biến dẹp loạn bè lũ phản thần, dựng lên triều đại huy hoàng của vua Lê Thánh Tông.
Nguyễn Xí sinh ra tại Nghệ An, tham gia nghĩa quân Lam Sơn từ những ngày đầu khi còn là một thiếu niên. Ông là người dũng mãnh, giỏi cưỡi ngựa bắn cung và có tài chỉ huy biệt đội chó săn chiến đấu – một chiến thuật độc đáo gây kinh hoàng cho quân Minh. Trong cuộc khởi nghĩa mười năm gian khổ, ông lập hàng loạt chiến công hiển hách trong các trận tốt Động, Chúc Động và đặc biệt là trận Chi Lăng - Xương Giang quyết định.
Không chỉ là một dũng tướng trên chiến trường, Nguyễn Xí còn là một nhà chính trị kiên định, lòng trung thành tuyệt đối với dòng máu nhà Lê. Năm 1459, lạng sơn Vương Lê Nghi Dân sát hại vua em để đoạt ngôi, triều chính lũng đoạn. Trước tình cảnh đó, Nguyễn Xí (lúc này là Thái úy) đã bí mật liên kết với các đại thần yêu nước, tổ chức một cuộc chính biến chớp nhoáng đầy mưu trí, lật đổ kẻ tiếm ngôi. Sau đó, ông cùng quần thần rước hoàng tử Lê Tư Thành lên ngôi vị, tức là vua Lê Thánh Tông – vị minh quân vĩ đại nhất lịch sử phong kiến Việt Nam, mở ra thời kỳ đỉnh cao thịnh trị của quốc gia Đại Việt.
