Khâm Thiên: Khúc tráng ca bi hùng của Hà Nội

Khâm Thiên: Khúc tráng ca bi hùng của Hà Nội

Đêm 26-12-1972, bom B-52 san phẳng phố Khâm Thiên, giết hại 287 người. Từ đám giỗ chung của một gia đình mất chín người đến cụ già phố Thuốc Bắc ngóng con suốt mấy chục năm, bài viết là nỗi đau và bài học về giá trị của hòa bình.

Nỗi đau còn đó

Nhà tôi gần Bệnh viện Bạch Mai, nhưng khi lập gia đình, tôi chuyển về đường Đê La Thành, sát với khu phố Khâm Thiên. Cứ đến ngày 26-12 hàng năm, khi chính quyền và nhân dân đến tượng đài tại số nhà 47 phố Khâm Thiên (quận Đống Đa cũ) để thắp hương, tổ chức lễ tưởng niệm những người đã mất, thì cậu mợ tôi cũng tổ chức giỗ cho những người trong gia đình bị bom Mỹ giết hại.

Theo lời kể của mẹ vợ tôi, đêm hôm đó bà tan ca ở nhà máy, trên đường đi làm về qua phố Khâm Thiên, một thảm kịch đau thương diễn ra trước mắt khiến bà bủn rủn chân tay. Tiếng kêu gào, than khóc khi phát hiện người thân bị giết hại... những âm thanh hỗn độn hòa lẫn với tiếng khóc trẻ thơ, mẹ hốt hoảng tìm con, con bơ vơ tìm mẹ... Trong đống đổ nát, điêu tàn của khu phố, bà chợt nhớ ở nhà còn mẹ già nên đạp xe thật nhanh về. May thay, bà cụ đã được hàng xóm đưa xuống hầm trú ẩn. Nhưng một quả bom đã bị ném lệch sang đường Đê La Thành trúng vào nhà cậu họ tôi ở gần đó. Tổng cộng 9 người trong gia đình đã chết, những mảnh thi thể văng khắp nơi. Chỉ duy nhất cậu tôi không có nhà nên thoát nạn. Sau này, mỗi khi nhắc lại câu chuyện đau buồn, cậu cho biết, trước đó cả gia đình đều đi sơ tán. Nhưng vì tin rằng lễ Noen địch sẽ ngừng ném bom Hà Nội nên ông bà và một vài anh em trong gia đình đã trở về. Lòng tin ấy đã phải trả bằng một cái giá quá đau thương.

Không chỉ có gia đình cậu tôi, chỉ riêng trong đêm 26-12-1972, máy bay Mỹ đã phá hủy hàng trăm ngôi nhà trên khu phố Khâm Thiên, giết hại 287 người, trong đó có 40 cụ già, 56 trẻ em. Số người bị thương là 290 người, 178 đứa trẻ trong chốc lát trở thành mồ côi... Sau trận bom, mọi người phát hiện tại số nhà 47 phố Khâm Thiên có 2 mẹ con chết tại chân cầu thang trong tư thế người mẹ vẫn cố gắng bao bọc, ôm lấy con. Hình ảnh xúc động này là nguyên mẫu để họa sĩ Nguyễn Tự điêu khắc bức tượng “Mẹ bồng con”, là minh chứng sống động tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ. Đến nay, bức tượng đã được chuyển đổi bằng chất liệu đồng, khu tưởng niệm vừa được trùng tu, sửa chữa để trường tồn, mãi mãi nhắc nhở thế hệ sau này.

Đau thương mà đế quốc Mỹ gây ra cho đồng bào ta chỉ càng làm tăng thêm lòng căm thù, quyết tâm đánh thắng quân xâm lược. Trong 12 ngày đêm đánh phá Hà Nội bằng siêu pháo đài bay B52, Mỹ đã phải chịu tổn thất nặng nề trước ý chí, lòng quyết tâm của người dân Việt Nam. Quân và dân Thủ đô đã viết lên bản anh hùng ca lịch sử mang tên “Hà Nội - Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không” gây chấn động địa cầu, bắn rơi nhiều máy bay hiện đại của địch, buộc Mỹ phải ký vào Hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Việt Nam.