“Khẩn ơi, anh đau quá!” – Tiếng gọi đồng đội như vẫn còn vang vọng

Trong căn nhà của gia đình ở quê Khánh Ninh, huyện Yên Khánh cũ, tỉnh Ninh Bình, tờ giấy báo tử đã nhuốm màu thời gian vẫn được gìn giữ như một kỷ vật thiêng liêng. Nét mực cũ ghi tên người đã khuất: Đỗ Quang Thiện, sinh năm 1955, nhập ngũ tháng 10/1976, chức vụ Trung đội phó, thuộc Trung đoàn 2, Sư đoàn 330, Quân khu 9. Ông hy sinh ngày 13/01/1978 tại Bắc Đai, Phú Châu, An Giang, trong trường hợp “chiến đấu bảo vệ Tổ quốc”; nơi mai táng ban đầu được ghi là nghĩa trang xã Mỹ Đức, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.

Những dòng chữ hành chính ngắn gọn ấy là phần còn lại của một tuổi trẻ đã gửi vào đất nước. Khi nhập ngũ, Đỗ Quang Thiện mới ngoài hai mươi tuổi. Từ vùng quê đồng bằng Bắc Bộ, người thanh niên Khánh Ninh khoác ba lô lên đường, đi vào phương Nam, trở thành người lính của Sư đoàn 330. Chưa đầy hai năm sau ngày nhập ngũ, ông vĩnh viễn nằm lại nơi biên giới Tây Nam.

Ngày ấy, chiến sự tại khu vực Bắc Đai diễn ra ác liệt. Trong đội hình chiến đấu của Đại đội 11, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 2, Sư đoàn 330, Trung đội phó Đỗ Quang Thiện cùng đồng đội đối mặt với những giờ phút sinh tử. Lời kể của một người lính tên Khẩn, đồng đội trực tiếp tham gia trận đánh, đã giữ lại khoảnh khắc cuối cùng của ông.

Theo lời bác Khẩn, sau khi ngoi lên khỏi hầm, Đỗ Quang Thiện bị đạn địch bắn trúng vùng vai, gần tim. Trong đau đớn, ông gọi:

– Khẩn ơi, anh đau quá!

Đó có thể là những lời cuối cùng của người trung đội phó trẻ tuổi. Nhưng giữa trận địa còn nóng bỏng, bác Khẩn buộc phải tiếp tục chiến đấu. Ông tin rằng đồng đội hy sinh sẽ được lực lượng tuyến sau đưa về. Vì thế, bác không biết chính xác thi hài Đỗ Quang Thiện được chuyển đi bằng con đường nào, mai táng tại đâu và sau này có được quy tập hay chưa.

Một câu gọi đồng đội giữa tiếng súng, qua gần nửa thế kỷ, vẫn như còn vang vọng. Nó không chỉ là ký ức đau đáu của người lính sống sót, mà còn là sợi dây mong manh nối gia đình với người thân đã mất.

Cha mẹ liệt sĩ nay đều đã qua đời. Những người em của ông đã rời quê lập nghiệp ở phương Nam; người chị gái vẫn sống tại Ninh Bình. Năm tháng làm thay đổi bao phận người, nhưng trong gia đình, vị trí của người anh cả hy sinh khi tuổi đời còn trẻ vẫn luôn được dành riêng. Đỗ Thị Thúy Hường, cháu gái ruột của liệt sĩ, tiếp tục thay cha và các cô chú đi tìm bác mình.

Chị tâm sự rằng nguyện vọng của gia đình không có gì lớn lao: chỉ mong biết ông đang nằm ở đâu, dù phần mộ đã mang tên hay vẫn còn là một ngôi mộ chưa xác định được thông tin.