Khăn Piêu Trong Mùa Hoa Ban
Mùa hoa ban năm ấy đến sớm ở Mường Lò.
Những sườn núi quanh Nghĩa Lộ phủ một màu trắng dịu dàng, nhưng dưới thung lũng, chiến tranh vẫn chưa ngừng. Những đoàn quân liên tục hành quân qua các bản làng, người dân vừa sản xuất vừa góp sức phục vụ tiền tuyến.
Trong một bản nhỏ, có một cô gái thường giúp bà con nấu cơm và mang nước cho bộ đội. Cô có một chiếc khăn piêu được thêu rất đẹp, thường quấn trên mái tóc mỗi khi ra ngoài.
Một buổi chiều, khi đơn vị bộ đội dừng chân bên bản, cô gặp một người lính trẻ đang giúp bà con sửa lại chiếc cầu gỗ bắc qua con suối.
Họ quen nhau từ những lần như thế.
Anh giúp dân làm việc nặng, cô cùng bà con chuẩn bị cơm nước. Có khi chỉ kịp nhìn nhau một thoáng giữa dòng người qua lại, nhưng rồi cả hai đều nhớ.
Một hôm, người lính hỏi cô về chiếc khăn piêu.
Cô cười, nói rằng đó là món quà mẹ làm cho mình từ những ngày còn nhỏ.
Anh đùa:
“Sau này anh về, em có cho anh xem lại không?”
Cô đáp:
“Nếu anh còn nhớ đường về bản.”
Câu nói tưởng như đùa ấy lại trở thành lời hẹn.
Rồi đơn vị nhận lệnh lên đường.
Trước lúc đi, người lính đứng bên bờ suối chào cô. Anh không có món quà gì để tặng, chỉ tháo một chiếc huy hiệu nhỏ trên áo đặt vào tay cô.
Cô gái tháo chiếc khăn piêu đang đội, cắt một dải nhỏ ở mép khăn rồi trao cho anh.
“Để anh mang theo. Khi nào nhớ Mường Lò thì nhìn nó.”
Người lính cẩn thận gấp dải khăn, đặt vào túi áo.
Đoàn quân đi xa.
Mùa hoa ban năm ấy kết thúc. Rồi mùa hoa ban khác lại về. Người lính vẫn chưa trở lại.
Cô gái vẫn giữ chiếc huy hiệu nhỏ trong một chiếc hộp gỗ. Mỗi khi nghe tin đơn vị đi qua vùng khác, cô lại hy vọng một ngày nào đó sẽ nhận được tin anh.
Nhưng chiến tranh khốc liệt. Có những người ra đi và không bao giờ trở lại.
Nhiều năm sau, hòa bình lập lại. Một người đồng đội cũ trở về Nghĩa Lộ, mang theo những kỷ vật còn lại của những người đã hy sinh. Trong số đó có một mảnh khăn piêu đã bạc màu.
Người ta trao lại cho cô gái.
Cô nhận lấy, im lặng rất lâu.
Ngoài cửa, mùa ban lại nở trắng.
Cô hiểu rằng lời hẹn năm xưa sẽ không bao giờ thành hiện thực. Nhưng tình yêu của tuổi trẻ ấy đã trở thành một phần ký ức đẹp đẽ mà chiến tranh không thể xóa đi.
Mùa hoa ban vẫn nở mỗi độ xuân về. Và trong sắc trắng của núi rừng Mường Lò, người ta vẫn có thể nhớ về những mối tình đã gửi lại nơi chiến trường — dịu dàng, trong trẻo và không bao giờ phai.



