KHÁNH TRUNG - MỘT HẬU PHƯƠNG CHIẾN ĐẤU GIỮA NÚI RỪNG

KHÁNH TRUNG - MỘT HẬU PHƯƠNG CHIẾN ĐẤU GIỮA NÚI RỪNG

Nhìn lại giai đoạn 1954–1975, đóng góp của quân và dân Khánh Trung không chỉ nằm ở những trận đánh. Đó là những người dân Suối Cá, Suối Lách và các buôn làng vùng Hòn Dù ngày ngày làm rẫy, dành lương thực cho bộ đội. Đó là những người dẫn đường, giao liên, tải thương, đưa tin giữa các căn cứ. Đó là những dân quân du kích âm thầm canh giữ các con đường, khe suối và sườn núi. Đó là những cán bộ như Mai Đấu, Hạ, cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân mà tên tuổi có thể chưa được ghi lại đầy đủ trong sử sách. Đó là những người như Cao Văn Nhất, A Ma Lý, Pi Năng Vạn, những người đã trực tiếp chứng kiến và tham gia chiến đấu ở khu vực Suối Cá – Hòn Mưa.

Và rộng hơn, đó là đồng bào ở Hòn Dù, Suối Cá, Suối Lách, Suối Ngang, A Xây, Cà Thiêu, Tà Gộc..., những địa bàn tạo thành một không gian căn cứ liên hoàn của miền Tây Khánh Hòa. Trong đó, cần nhấn mạnh rằng A Xây thuộc Khánh Nam, nhưng nằm sát phía Nam Hòn Dù và có quan hệ chiến đấu, liên lạc mật thiết với căn cứ Hòn Dù – Khánh Trung.

Suốt 21 năm, quân và dân Khánh Trung đã thực hiện một cuộc chiến đấu vừa cầm súng, vừa sản xuất, vừa bảo vệ căn cứ và nuôi dưỡng cách mạng. Từ những năm giữ gìn lực lượng sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đến những trận đánh ở Hòn Mưa, những cuộc tập kích Hòn Xã, Hòn Mưa và 35 cuộc càn quét bị ngăn chặn trong giai đoạn 1973–1975, tất cả đã góp phần giữ vững một địa bàn căn cứ quan trọng của cách mạng Khánh Hòa.

Đến mùa Xuân năm 1975, khi thời cơ giải phóng xuất hiện, Hòn Dù không còn chỉ là nơi để quân dân Khánh Trung bám trụ và phòng thủ, mà trở thành một trong những địa bàn xuất phát của lực lượng cách mạng tiến về giải phóng Khánh Hòa.

Từ những buôn làng giữa đại ngàn đến chiến khu Hòn Dù, từ những rẫy mì, rẫy bắp đến những trận đánh trên Hòn Mưa, quân và dân Khánh Trung đã góp phần viết nên một trang sử hào hùng của quê hương Khánh Vĩnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.