Khát vọng tự do

Khát vọng tự do của tù nhân Côn Đảo

Trong suốt 113 năm tồn tại, nhà tù Côn Đảo là nơi thực dân Pháp và Mỹ - Ngụy giam cầm hàng nghìn chiến sĩ cách mạng. Dưới điều kiện khắc nghiệt, tù nhân bị cô lập giữa biển khơi, chịu đòn roi và sự đàn áp tinh vi. Thế nhưng, khát vọng tự do chưa bao giờ bị khuất phục.

Với tù chính trị, vượt ngục là hành trình sinh tử để trở về đất liền. Từ đầu thập niên 1930, nhiều cuộc vượt ngục đã được tổ chức. Tuy nhiên, không ít chiến sĩ cách mạng như Nguyễn Hới, Ngô Gia Tự hay Lương Văn Tỵ,... đã mãi mãi nằm lại giữa đại dương.

Dấu mốc lớn nhất trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp là cuộc vượt ngục Bến Đầm ngày 12/12/1952. Sau nhiều tháng bí mật chuẩn bị, các tù nhân đã âm thầm đào hầm và lắp ráp thuyền ngay trong lán giam, nhằm thực hiện một kế hoạch táo bạo.

Bất chấp trục trặc trong lúc bắt đầu, 5 chiếc thuyền vẫn lặng lẽ giương buồm, hướng biển ra khơi. Sóng to, nước tràn vào khoang, vải bọc lâu ngày bị mục khiến khung thuyền yếu, việc di chuyển cũng trở nên chậm chạp.

Trước tình hình đó, địch đã phát hiện và lập tức ra báo động toàn đảo, đồng thời yêu cầu máy bay trực thăng và tàu chiến tiến hành truy đuổi. Hậu quả khiến 117 người bị bắt lại, 81 người hy sinh.

Cuộc vượt ngục ấy tuy không thành công nhưng đã làm rung chuyển toàn bộ nhà tù Côn Đảo, gây tiếng vang lớn trong dư luận xã hội đương thời. Đây cũng được xem là cuộc vượt ngục có quy mô lớn nhất và thu hút đông đảo tù nhân tham gia nhất trong lịch sử "địa ngục trần gian" Côn Đảo.