KHẨU ĐỘI TRƯỞNG ĐKZ TRÊN TRẬN ĐỊA ĐIỆN BIÊN

Khẩu ĐKZ thu được từ chiến trường

Trần Đình Hùng quê ở xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, khi vào bộ đội ông mới bắt đầu được học chữ.

Tháng 7-1950, Trần Đình Hùng nhập ngũ, chiến đấu trong đội hình Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Từ đó đến tháng 5-1954, ông cùng đơn vị tham gia các chiến dịch lớn của Đại đoàn trên chiến trường Bắc Bộ.

Người chiến sĩ trẻ dần trưởng thành qua từng trận đánh và trở thành cán bộ chỉ huy khẩu đội ĐKZ.

Khẩu súng gắn với Trần Đình Hùng tại Điện Biên Phủ cũng có một lịch sử đặc biệt.

Đó là khẩu ĐKZ 57mm do Mỹ sản xuất, viện trợ cho quân Pháp và được Đại đoàn 308 thu làm chiến lợi phẩm trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952.

Từ vũ khí thu được của đối phương, những người lính Đại đoàn 308 nghiên cứu cách sử dụng rồi đưa chính khẩu súng ấy vào chiến đấu tại Điện Biên Phủ.

ĐKZ – súng không giật – có ưu thế cơ động, khả năng bắn thẳng, phù hợp để tiêu diệt hỏa điểm, công sự và phương tiện chiến đấu ở cự ly thích hợp.

Trong tay Trần Đình Hùng và đồng đội, khẩu ĐKZ chiến lợi phẩm trở thành một hỏa lực quan trọng trên những trận địa phía tây Mường Thanh.

Một khẩu ĐKZ giữ đồi 106

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn 36 được giao nhiệm vụ hoạt động ở khu vực phía tây tập đoàn cứ điểm, từng bước xây dựng trận địa, siết chặt vòng vây quanh khu trung tâm Mường Thanh.

Khẩu đội của Trần Đình Hùng chiến đấu tại nhiều vị trí như đồi 106, cứ điểm 206 và khu vực 311B.

Ở đồi 106, quân Pháp huy động lực lượng khoảng một tiểu đoàn, có máy bay và pháo binh yểm trợ, tổ chức tiến công vào trận địa.

Phía Trần Đình Hùng chỉ có một khẩu ĐKZ cùng một bộ phận bộ binh.

Trước khi trận đánh diễn ra, nhận thấy một số chiến sĩ lo lắng vì lực lượng đối phương đông, Trần Đình Hùng vừa động viên anh em giữ vững vị trí, vừa kiểm tra lại công sự và vũ khí.

40 quả lựu đạn tìm được trong những hầm hào đối phương bỏ lại được ông mang về chia cho các chiến sĩ.

Đạn ĐKZ sẽ dùng để đánh mục tiêu từ xa.

Nếu đối phương áp sát, lựu đạn và súng bộ binh sẽ tiếp tục chiến đấu.

Sự chuẩn bị ấy giúp những người lính thêm vững tâm trước một trận đánh mà lực lượng hai bên chênh lệch rõ rệt.

Quân Pháp tiến lên.

Khẩu ĐKZ khai hỏa.

Trần Đình Hùng cùng đồng đội kiên trì bám trận địa, phối hợp với bộ binh đánh trả nhiều đợt tiến công.

Cuối cùng, lực lượng tiến công phải rút lui.

Một khẩu ĐKZ cùng những người lính trên đồi 106 đã giữ được vị trí.

Kính ngắm hỏng, nhìn thẳng qua nòng súng

Một trong những tình huống đặc biệt nhất của Trần Đình Hùng tại Điện Biên Phủ xảy ra khi đối phương đưa xe tăng ra phản kích.

Xe tăng là mục tiêu nguy hiểm đối với những trận địa bộ binh đang từng bước áp sát khu trung tâm.

Khẩu ĐKZ của Trần Đình Hùng có khả năng đánh mục tiêu này.

Nhưng đúng lúc cần khai hỏa, kính ngắm của khẩu súng bị hỏng.

Không còn thiết bị ngắm thông thường, việc xác định chính xác hướng bắn trở nên rất khó khăn.

Trần Đình Hùng quyết định áp dụng một cách ngắm đặc biệt.

Ông nhìn thẳng qua nòng súng để xác định mục tiêu, hiệu chỉnh hướng bắn rồi cho khẩu đội khai hỏa.

Phát đạn trúng chiếc xe tăng.

Mục tiêu bị tiêu diệt.

Trong chiến đấu, một thiết bị hỏng có thể khiến cả khẩu súng mất tác dụng.

Nhưng trên trận địa Điện Biên, những người lính không có điều kiện chờ một khẩu súng khác hay một bộ kính ngắm khác được đưa tới.

Họ phải tìm cách sử dụng những gì đang có.

Và Trần Đình Hùng đã biến chính kinh nghiệm của người pháo thủ thành “kính ngắm” cho khẩu ĐKZ.

Bám trụ cứ điểm 206

Sau những trận đánh ở đồi 106, khẩu đội Trần Đình Hùng tiếp tục tham gia chiến đấu tại khu vực cứ điểm 206, phía bắc sân bay Mường Thanh.

Đây là một vị trí quan trọng trong hệ thống phòng ngự bảo vệ sân bay. Quân Pháp bố trí lực lượng tinh nhuệ chiếm giữ và có pháo binh, xe tăng từ khu trung tâm sẵn sàng chi viện.

Cuối tháng 4-1954, vòng vây của quân ta đã tiến sát khu trung tâm.

Hệ thống giao thông hào từng bước vươn tới các cứ điểm.

Cuộc chiến không còn diễn ra ở khoảng cách xa.

Có những vị trí, hai bên chỉ cách nhau vài chục mét.

Trong điều kiện ấy, khẩu ĐKZ của Trần Đình Hùng tiếp tục làm nhiệm vụ chi viện cho bộ binh, đánh các hỏa điểm và phương tiện chiến đấu của đối phương.

Đối phương phản kích.

Trận địa bị pháo bắn dữ dội.

Nhưng khẩu đội vẫn bám trụ.

Từ đồi 106 đến 206 rồi 311B, Trần Đình Hùng cùng đồng đội tiếp tục đưa khẩu ĐKZ chiến lợi phẩm theo những bước tiến của Trung đoàn 36 trên cánh đồng Mường Thanh.

Khi người chỉ huy đứng ở vị trí nguy hiểm nhất

Điều làm nên uy tín của Trần Đình Hùng trong đơn vị không chỉ nằm ở khả năng sử dụng khẩu ĐKZ.

Trong những thời điểm khó khăn, ông thường có mặt ở nơi nguy hiểm để động viên chiến sĩ.

Khi lực lượng đối phương đông hơn, ông đi tìm thêm lựu đạn để tăng hỏa lực.

Khi trận địa bị tiến công, ông cùng đồng đội bám trụ.

Khi kính ngắm hỏng, ông tìm cách ngắm trực tiếp qua nòng súng để tiếp tục chiến đấu.

Những hành động ấy có tác dụng trực tiếp đến tinh thần của khẩu đội.

Tư liệu về Trần Đình Hùng ghi nhận trong những năm chiến đấu, ông nhiều lần được Trung đoàn, Đại đoàn khen thưởng và được bầu là Chiến sĩ thi đua của Đại đoàn 308.

Người Anh hùng của Trung đoàn 36

Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc ngày 7-5-1954.

Hai năm sau, đúng ngày 7-5-1956, Trần Đình Hùng được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Khi được tuyên dương, ông là cán bộ thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308.

Ông được tặng Huân chương Quân công hạng Ba, cùng các phần thưởng về thành tích chiến đấu.

Sau những năm chiến đấu, Trần Đình Hùng tiếp tục phục vụ trong quân đội. Theo thông tin chính thức được Báo Quân đội nhân dân đăng khi ông từ trần, ông từng giữ cương vị Tham mưu trưởng Đoàn 157, mang quân hàm Đại úy; được tặng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên và Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Ông từ trần ngày 27-4-2023 tại quê nhà Cảnh Thụy, Yên Dũng, Bắc Giang.

Khẩu súng còn lại, người lính đã đi xa

Ngày nay, khẩu ĐKZ gắn với Trần Đình Hùng vẫn được lưu giữ như một hiện vật về Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Một khẩu súng do Mỹ sản xuất.

Được viện trợ cho quân Pháp.

Được Đại đoàn 308 thu làm chiến lợi phẩm trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952.

Rồi chính những người lính Việt Nam sử dụng nó để chiến đấu với quân Pháp tại Điện Biên Phủ hai năm sau.

Gắn với khẩu súng ấy là câu chuyện của người Khẩu đội trưởng ĐKZ Trần Đình Hùng.

Trên đồi 106, ông cùng một lực lượng ít hơn đánh trả cuộc tiến công của đối phương.

Khi kính ngắm hỏng, ông nhìn qua nòng súng để bắn xe tăng.

Tại cứ điểm 206 và 311B, khẩu đội tiếp tục bám theo những trận địa ngày càng tiến gần trung tâm Mường Thanh.

Đó cũng là cách người lính pháo binh Trần Đình Hùng đi qua Điện Biên Phủ: bám súng, bám trận địa và tìm cách chiến đấu ngay cả khi những điều kiện thông thường để chiến đấu không còn đầy đủ.

Gần 70 năm sau chiến thắng, người Khẩu đội trưởng ĐKZ năm xưa mới rời đội ngũ.

Nhưng khẩu súng ông từng sử dụng và những trận đánh trên cánh đồng Mường Thanh vẫn còn đó, như một phần ký ức về những người lính Trung đoàn 36, Đại đoàn 308 trong 56 ngày đêm làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ.