Khẩu đội trưởng quả cảm trên đảo Cồn Cỏ
Sinh năm 1940 tại Quảng Bình, Nguyễn Văn Mật nhập ngũ năm 1962 và trở thành khẩu đội trưởng súng cao xạ bảo vệ đảo Cồn Cỏ – một trong những điểm nóng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với tinh thần kiên cường, mưu trí và quyết tâm bám trụ trận địa, ông trực tiếp chỉ huy khẩu đội tham gia hơn 100 trận đánh, góp phần bắn rơi nhiều máy bay Mỹ. Năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nguyễn Văn Mật sinh năm 1940 tại xã Trung Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Sau Cách mạng Tháng Tám, cả gia đình ông đều tích cực tham gia kháng chiến, bốn trong năm anh em lần lượt nhập ngũ. Tháng 9 năm 1962, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và đến năm 1965 trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tháng 4 năm 1963, Nguyễn Văn Mật được điều về đơn vị súng cao xạ thuộc Trung đoàn 270, không ngừng học tập, rèn luyện để sử dụng thành thạo các loại vũ khí phòng không. Tháng 2 năm 1964, ông được bổ nhiệm làm Khẩu đội trưởng súng cao xạ 14,5 mm. Trong những trận đầu đánh trả không quân Mỹ tại Vĩnh Linh, khẩu đội của ông đã cùng đơn vị bắn rơi 2 máy bay địch, thể hiện bản lĩnh và khả năng chỉ huy xuất sắc.
Tháng 4 năm 1965, ông được điều động ra đảo Cồn Cỏ và tham gia hơn 100 trận chiến đấu bảo vệ đảo. Trong các đợt không kích liên tiếp của không quân Mỹ từ cuối tháng 4 đến tháng 6 năm 1965, Nguyễn Văn Mật luôn bình tĩnh chỉ huy khẩu đội bám trụ trận địa. Khi súng bị hỏng do bom đạn, ông trực tiếp lao ra sửa chữa ngay giữa làn lửa đạn để duy trì hỏa lực. Có thời điểm ông bị đất đá vùi lấp sau một loạt bom nhưng vẫn tự mình đào thoát, kéo khẩu pháo lên tiếp tục chiến đấu và cùng đồng đội bắn rơi máy bay địch.
Đặc biệt, trong trận chiến ngày 11 tháng 6 năm 1965, khi trận địa bị bom đánh sập, trung đội trưởng hy sinh và nhiều khẩu đội bị hư hỏng vũ khí, Nguyễn Văn Mật vẫn bình tĩnh tổ chức cứu đồng đội, chỉ huy khẩu đội chiến đấu, đồng thời trực tiếp sang hỗ trợ sửa chữa các khẩu pháo của đơn vị bạn để duy trì toàn bộ hỏa lực phòng không trên đảo. Tinh thần quả cảm, ý chí kiên cường và trách nhiệm của ông đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ vững chắc đảo Cồn Cỏ trước các cuộc không kích ác liệt của không quân Mỹ.
Không chỉ là một người chỉ huy dũng cảm, Nguyễn Văn Mật còn được đồng đội yêu mến bởi lối sống giản dị, khiêm tốn, luôn quan tâm, giúp đỡ đồng chí và chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì, hai Huân chương Chiến công hạng Ba, cùng nhiều bằng khen, giấy khen. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh Nguyễn Văn Mật mãi là biểu tượng tiêu biểu của những người chiến sĩ phòng không kiên cường bảo vệ đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
