Khẩu súng AK của anh hùng Hoàng Thọ Mạc

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân năm 1975 của quân và dân ta mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh đã toàn thắng. Nhưng không chiến thắng nào không có những mất mát, hy sinh. Trong đó, hàng vạn chiến sĩ đã ngã xuống cho hòa bình, độc lập của đất nước. Sự hy sinh nào cũng khiến đồng đội đau lòng và tiếc thương. Sự hy sinh anh dũng của liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Thọ Mạc ngay cửa ngõ Sài Gòn, đến hôm nay vẫn còn khắc ghi trong trái tim những người lính đã cùng anh sát cánh chiến đấu trên cầu Vĩnh Bình. Trong phần trưng bày Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam hiện đang trưng bày khẩu súng AK của anh hùng Hoàng Thọ Mạc đã sử dụng chiến đấu trước lúc hy sinh. 40 năm trước (1975), nằm trong đội hình Quân đoàn 1 thần tốc tiến vào giải phóng Sài Gòn, Lữ đoàn 202 tăng thiết giáp có nhiệm vụ phối thuộc cho Sư đoàn 320B tiến công trên hướng chủ yếu của quân đoàn, đảm nhiệm mũi thọc sâu đánh chiếm Bộ tổng tham mưu ngụy, khu binh chủng, tiểu khu Gia Định, lục quân công xưởng Gò Vấp. 18 giờ ngày 25 tháng 4 năm 1975, tại sở chỉ huy Sư đoàn 320 ở bắc suối Mã Đà, Lữ đoàn 202 tổ chức lễ tuyên thệ. Trước giờ phút long trọng, đồng chí Hoàng Thọ Mạc, Đại đội trưởng Đại đội 3, Tiểu đoàn bộ binh cơ giới 66, Lữ đoàn 202 thay mặt cho cán bộ chiến sỹ Đại đội 3 xin hứa: “Chúng tôi đã thấy hết vinh dự và trách nhiệm của mình. Các đồng chí cứ tin tưởng ở cán bộ, chiến sỹ Đại đội 3, dù khó khăn đến đâu cũng kiên quyết khắc phục để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ dù phải hy sinh tính mạng, nhưng Sài Gòn được giải phóng, miền Nam được giải phóng, trả thù cho đồng bào, đồng chí hy sinh, chúng tôi quyết tâm”. Sau lễ tuyên thệ, ngày 29 tháng 4 năm 1975, Đại đội 3 nhận nhiệm vụ phối thuộc với Trung đoàn 27 tiến đánh Lái Thiêu. 4 giờ 20 phút sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, xe tăng thiết giáp phối hợp chặt chẽ với bộ binh chiếm đánh chi khu Lái Thiêu. Sau 2 giờ liên tục chiến đấu tiến công địch, quân ta đã hoàn toàn làm chủ Lái Thiêu, một chốt chặn quan trọng của địch. Lái Thiêu được giải phóng, cánh cửa Bắc Sài Gòn đã được mở. Thừa thắng quân ta tiếp tục tiến xuống phía nam Lái Thiêu về phía cầu Vĩnh Bình. Đây là cây cầu rất quan trọng nằm trên đường 13, bắc qua sông Sài Gòn. Vượt qua cây cầu này quân ta sẽ nhanh chóng tiến vào Sài Gòn. Tại đây, địch đang co cụm lại, xe tăng của địch nhiều vô kể, quân ta phải dùng pháo 37 ly đánh kìm đầu địch. Ngay đầu cầu Vĩnh Bình, Đại đội trưởng Đại đội 10 Nguyễn Tiến Hoạt và Đại đội trởng Đại đội 3 Hoàng Thọ Mạc hội ý chớp nhoáng, bàn cách đánh địch. Hoàng Thọ Mạc nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của trận đánh, quán triệt cho cán bộ, chiến sỹ xác định quyết tâm bằng bất cứ giá nào cũng phải cùng lực lượng bộ binh Trung đoàn 27 đánh chiếm và bảo vệ được cầu cho bộ binh vượt qua. Trên xe 454 của mình, Hoàng Thọ Mạc vượt lên trước chỉ huy đơn vị phối hợp với bộ binh, lợi dụng địa hình triển khai hoả lực tiêu diệt địch. Trận đọ sức diễn ra hết sức quyết liệt giữa ta và địch tại cầu Vĩnh Bình. Địch cố sống, cố chết giữ cầu, bộ binh và xe tăng của ta chiến đấu chiếm từng mét đường. Hoàng Thọ Mạc chỉ huy mũi đột phá. Mũi chiến đấu do Mạc chỉ huy đã bắn cháy 3 xe tăng M-48 của địch. Trước sức tiến công áp đảo của ta, địch lùi dần về phía sau, vừa lùi chúng vừa rải mìn chống tăng trên đường tạo khoảng cách để chúng kịp gọi pháo bắn chặn. Hoàng Thọ Mạc nhanh chóng ra lệnh cho chiến sỹ B40, B41 xuống xe diệt địch, hỗ trợ cho công binh Trung đoàn 27 tháo gỡ mìn, nhanh chóng thông đường. Đường thông đến đâu, Đại đội 3 tiến sát tới đấy. Địch liều lĩnh xông ra cản đường, chúng đưa một khẩu pháo 175mm từ Lái Thiêu ra hăm doạ. Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc lệnh cho xe 956! Chú ý! đạn xuyên một phát. Bắn. Tiếng hô của Đại đội trưởng vừa dứt, những quả đạn lao vút vào khẩu “Vua chiến trường”, làm cho nó đâm vào bức trường gạch bốc cháy. Thấy “vua chiến trường” bị bắn cháy, bọn địch phía sau hốt hoảng dừng lại. Chớp thời cơ, các chiến sỹ Đại đội 10 chia thành nhiều mũi, từ các hướng đánh chiếm vào đội hình địch. Đợt phản kích thứ hai của địch bị chặn đứng. Xe tăng của chúng, chiếc bị bắn cháy, chiếc bị bắt sống. Những chiếc còn lại vội vàng tháo chạy cụm lại chốt đầu cầu. Địch vẫn ngoan cố chống cự và tìm mọi cách ngăn cản bước tiến của quân ta. Địch dùng thùng phuy và những tấm bê tông xếp chồng đống làm vật cản trên đoạn đường đầu cầu. Hoàng Thọ Mạc thấy không thể liều lĩnh cho xe tăng lên húc đổ các vật cản trên đường, địch sẽ lợi dụng khi xe ta khắc phục vật cản mà diệt. Anh quyết định đánh bằng bộ binh, đẩy địch ra khỏi công sự để tiêu diệt và khắc phục vật cản cho xe tăng vượt qua. Anh tháo mũ công tác, cắp khẩu AK, bật nắp xe nhẩy xuống đường. Một số chiến sỹ cũng rời xe, xách AK chạy theo Đại đội trưởng. Mạc hô to: Các đồng chí tổ lái về xe, chuẩn bị cho xe vượt cầu. Mạc lao tới phối hợp với mũi của Đại đội 10. Khẩu tiểu liên AK trong tay Mạc liên tiếp nhả đạn vào các tốp địch không cho chúng nổ mìn phá cầu. Bỗng có tiếng súng rộ lên ở phía sau. Một chiến sỹ từ phía sau lên cho biết ở đó Trung đoàn 27 đang đánh chặn quân địch từ Bình Dương chạy về Sài Gòn. Mạc thoáng nghĩ: phía trước, phía sau đều có địch. Mạc nói với Đại đội trưởng Đại đội 10: “ Phải nhanh chóng chiếm cầu cho bằng được”. Nói xong, Mạc vọt sang bên kia đường. Một tiếng nổ choáng óc ở mép đường nơi Mạc vừa đến. Bọn địch ở lô cốt gần đó đã nhìn thấy Mạc. Mảnh đạn M79 xuyên vào ngực làm anh lảo đảo, khuỵu xuống. Một chiến sỹ lao đến. Mạc khoát tay chỉ về phía cầu. Bọn địch trên cầu bắn mạnh. Chúng đổ đạn xuống đội hình tấn công của ta. Nhưng khoảng cách giữa ta và địch xích lại gần. Những vật cản trên đường của chúng trở thành ụ chiến đấu của ta. Hoàng Thọ Mạc tay trái bóp mạnh vết thương đang rỉ máu, tay phải cầm khẩu AK lăm lăm vọt tiến. Máu chảy ướt đầm một mảng áo trước ngực. Anh bắt đầu đến dãy thùng phuy. Hiểu ý Đại đội trưởng, một chiến sỹ vọt tiến theo anh. Một tiếng nổ trước mặt anh và người chiến sỹ. Anh tung người lên xô ngã người chiến sỹ rồi nằm úp lên trên lấy thân mình che cho đồng đội. Khói của quả đạn chống tăng phủ kín cả hai người. Hoàng Thọ Mạc và người chiến sỹ đã anh dũng hy sinh. Máu của các anh đã chảy thấm đỏ một khoảng đất đầu cầu Vĩnh Bình. Các đồng chí Đại đội 3 và Đại đội 10 tiếc thương hai đồng chí của mình rồi chẳng ai bảo ai cùng một lúc bật dậy lao về phía địch. Lòng căm thù như ngọn lửa rực cháy tiếp thêm sức mạnh cho chiến sỹ, thôi thúc họ tiến lên. Họ đều có chung ý nghĩ: “Đại đội trưởng hy sinh nhưng các mũi tiến công không dừng lại”. Bộ binh và xe tăng dũng mãnh xông lên, đã chiếm được lô cốt đầu cầu, đẩy địch ra khỏi công sự. Mất chỗ dựa, bọn địch chốt trên cầu phải bỏ súng đầu hàng. Xe tăng và bộ binh của ta ào qua cầu như một cơn lốc tiến đánh chiếm các vị trí quan trọng của địch, mở đường tiến về giải phóng Sài Gòn. Các chiến sỹ Đại đội 3 đưa Đại đội trưởng của mình lên xe ai nấy nước mắt trào dâng, lòng căm thù dồn lên nòng súng, đoàn quân tiến vào giải phóng Sài Gòn. Điểm xuất phát của đội hình tiến công từ tấm biển chỉ dẫn ở đầu “Sài Gòn 10km”. Vượt qua cầu Vĩnh Bình, mũi tiến quân ngoặt về hướng tây tiến vào quận lỵ Gò Vấp. Hoà cùng tiếng súng của các đơn vị, lần lượt các mục tiêu của địch ở Sài Gòn đã bị tiêu diệt. Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, cờ giải phóng đã tung bay trên nóc Dinh Độc lập và khắp thành phố sài Gòn. Trong biển cờ và hoa, nhân dân Sài Gòn nô nức đổ ra đường, hân hoan đón chào đoàn quân chiến thắng. Trong đoàn quân đó có rất nhiều cán bộ, chiến sỹ đã chiến đấu dũng cảm để có một ngày vui như thế, nhưng có những người mãi mãi không trở về. Hoàng Thọ Mạc là một trong số đó.