Khẩu trung liên và người anh hùng nơi chiến trường Trung Lào

Có những kỷ vật chiến tranh không chỉ đơn thuần là một vật dụng, mà còn lưu giữ trong đó cả một câu chuyện về lòng dũng cảm và sự hy sinh. Với Bảo tàng Quân đoàn 2, khẩu súng trung liên từng theo Anh hùng, liệt sĩ Cao Thế Chiến trên chiến trường nước bạn Lào chính là một kỷ vật như thế. Khẩu súng đã gắn liền với những năm tháng chiến đấu oanh liệt và trở thành dấu ấn không thể quên về người chiến sĩ đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Cao Thế Chiến sinh năm 1926 tại xã Quảng Hải, huyện Quảng Trạch, nay thuộc thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. Năm 1947, ông nhập ngũ và từng bước trưởng thành từ một người chiến sĩ lên cán bộ đại đội, giữ chức Đại đội phó Đại đội 2, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2. Trong những năm tháng quân ngũ, Cao Thế Chiến đã tham gia 50 trận đánh. Dù nhiều lần phải đối mặt với những tình huống đặc biệt cam go, phức tạp, ông vẫn luôn giữ được sự bình tĩnh, linh hoạt trong chỉ huy, cùng đồng đội đánh thắng quân địch và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Một trong những trận chiến để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong cuộc đời Cao Thế Chiến diễn ra tại khu vực Na Kham, trong Chiến dịch Trung Lào năm 1954. Khi trận đánh bắt đầu, ông trực tiếp chỉ huy đại đội kiên cường chống trả, từng bước đẩy quân địch ra khỏi trận địa. Trong quá trình chiến đấu, Cao Thế Chiến bị thương ở một chân. Thế nhưng vết thương không thể khiến người chỉ huy rời bỏ vị trí. Ông tiếp tục ra lệnh cho anh em truy kích, đánh đuổi quân địch đang tháo chạy, còn mình ở lại chiếm giữ các lô cốt và giao thông hào.

Trong suốt hai giờ chiến đấu liên tục, Cao Thế Chiến vẫn bám chắc trận địa, sử dụng khẩu súng trung liên trong tay để chiến đấu. Những loạt đạn của ông liên tiếp quét về phía quân địch, tiêu diệt 60 tên, góp phần quan trọng giữ chân đối phương. Nhờ đó, Tiểu đoàn 328, Sư đoàn 325 cùng các chiến sĩ Trung đoàn 101 có điều kiện phối hợp tiến công, đánh tan hoàn toàn 3 tiểu đoàn địch.

Trận đánh kết thúc cũng là lúc người chiến sĩ dũng cảm ấy không còn trở về. Cao Thế Chiến đã anh dũng hy sinh ngay tại chiến trường. Nhưng hình ảnh cuối cùng của ông vẫn khiến những người chứng kiến không thể nào quên: khi trái tim đã ngừng đập, đôi tay và bờ vai ông vẫn giữ chặt khẩu trung liên trong tư thế chiến đấu. Trước mặt người chiến sĩ là những dấu tích của trận đánh và ngổn ngang xác quân địch.

Sự hy sinh của Cao Thế Chiến đã góp phần làm nên thắng lợi của trận đánh, đồng thời thể hiện tinh thần quả cảm của người lính Việt Nam trong thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Để ghi nhận những cống hiến ấy, Đảng và Nhà nước đã truy tặng liệt sĩ Cao Thế Chiến danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Ngày nay, khẩu súng trung liên từng được Cao Thế Chiến sử dụng vẫn được gìn giữ tại Bảo tàng Quân đoàn 2 và đặt ở vị trí trang trọng. Từ một khẩu súng đã cùng người chiến sĩ đi qua những trận chiến khốc liệt, nó trở thành một chứng nhân lịch sử, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về một con người đã không ngại gian khổ, không lùi bước trước hiểm nguy và sẵn sàng hiến dâng cả tính mạng cho độc lập dân tộc, cho tình đoàn kết quốc tế.