Khi Ao Tiên được gọi lại bằng tiếng người Giáy
Tôi là Lý Seo Mẩy, cháu gái của ông Lý Seo Pao. Tôi thuộc thế hệ biết chữ, biết điện thoại, biết thế giới ngoài núi. Nhưng càng đi xa, tôi càng nhớ những câu chuyện ông kể bên bếp lửa về Ao Tiên, về Vua xưa, về lời dặn giữ rừng.
Một lần, tôi cùng thanh niên trong bản đề xuất quay lại Ao Tiên để dọn lối cũ, không để hoang quên. Không phải để làm du lịch ồn ào, mà để con cháu biết nơi ấy tồn tại. Người già trong bản nghe vậy không ngăn, chỉ nói: “Đi thì đi, nhưng nhớ nói năng cho phải, bước chân cho nhẹ.”
Ngày chúng tôi lên rừng, mây phủ dày, núi Tây Nam hiện lên sừng sững. Tôi thấy rõ địa hình chia cắt, thung lũng sâu, vách đá đứng, đúng như lời người xưa kể. Tôi chợt hiểu vì sao Vua xưa chọn ở cạnh Ao Tiên, bởi chỉ nơi ấy mới giữ được long mạch cho cả vùng.
Khi đến ao, tôi bất giác nói bằng tiếng Giáy: “Chúng con về rồi.” Câu nói bật ra tự nhiên, như đã nằm sẵn trong máu. Mặt ao lặng im, nhưng gió rừng thổi qua làm sương tan nhẹ. Một người già đi cùng bảo: “Thế là ao nghe thấy rồi.”
Chúng tôi không chạm nước, không xáo trộn nền đá Vua xưa, chỉ dọn cành khô, nhặt rác, mở lại lối cũ. Khi mặt trời ngả về phía Đông Bắc, ánh sáng chiếu xuống ao, nước bỗng xanh lên rất lạ, giống màu trong những câu chuyện cổ.
Trên đường về, tôi hiểu rằng Ao Tiên không cần người tin, chỉ cần người nhớ. Khi con cháu còn gọi ao bằng tiếng của tổ tiên, còn kể lại chuyện xưa, thì cô tiên vẫn còn chỗ để trở về, Vua xưa vẫn còn người kế tục lời thề.
Giờ đây, mỗi khi kể lại cho trẻ nhỏ trong bản, tôi nói rằng: “Ao Tiên không ở xa. Nó ở trong cách mình đi rừng, uống nước, nói với núi.” Và tôi tin, chừng nào con cháu Mường Hum còn quay lại, còn cúi đầu trước rừng già, thì Ao Tiên vẫn sẽ sống cùng chúng tôi, như từ thuở rất xa xưa.
