Khi cả dân tộc cùng học chữ

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trước rất nhiều khó khăn. Một trong những vấn đề cấp bách là nạn mù chữ. Sau nhiều năm dưới chế độ thuộc địa, phần lớn nhân dân chưa có điều kiện học hành.

Trong hoàn cảnh ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định chống “giặc dốt” cũng quan trọng như chống đói và chống ngoại xâm. Người kêu gọi toàn dân tham gia phong trào Bình dân học vụ: người biết chữ dạy người chưa biết chữ, người biết nhiều dạy người biết ít.

Những lớp học được mở ở nhiều nơi. Không phải lớp học nào cũng có bàn ghế đầy đủ. Có nơi người dân học ngay trong nhà dân, đình làng hoặc những địa điểm đơn sơ. Người dạy có thể là giáo viên, thanh niên, cán bộ, thậm chí là những người vừa biết đọc, biết viết.

Nhiều năm sau, Bác vẫn theo dõi phong trào. Tháng 6/1956, Người viết bài về Bình dân học vụ, nhấn mạnh việc phải biến phong trào xóa nạn mù chữ thành một phong trào quần chúng, phù hợp với hoàn cảnh của người học. (Bảo Tàng Hồ Chí Minh⁠)

Điều Bác quan tâm không chỉ là có bao nhiêu người đã biết chữ, mà còn là làm thế nào để việc học trở thành nhu cầu của nhân dân.

Một xã hội muốn tiến bộ phải bắt đầu từ việc nâng cao dân trí.

Câu chuyện cũng nhắc chúng ta rằng tri thức không phải đặc quyền của một nhóm người. Khi một người biết chữ và sẵn sàng dạy lại cho người khác, kiến thức sẽ được lan tỏa và tạo thành sức mạnh của cả cộng đồng.