KHI CHIẾN TRANH CƯỚP ĐI TUỔI THƠ
Câu chuyện phản ánh cách chiến tranh âm thầm cướp đi tuổi thơ của trẻ em – không ồn ào, không tuyên bố, nhưng để lại những khoảng trống không thể bù đắp.
Chiến tranh không cần phải giết chết một đứa trẻ để cướp đi tuổi thơ của nó. Chỉ cần khiến em lớn lên trong sợ hãi, trong thiếu thốn, trong mất mát – thế là đủ.
Tôi nhận ra điều đó qua rất nhiều đứa trẻ mà mình từng gặp trên những vùng đất chiến tranh. Các em vẫn sống, vẫn lớn lên, nhưng tuổi thơ của các em thì đã bị lấy mất từ rất sớm.
Có những đứa trẻ biết chạy xuống hầm trước khi biết đọc chữ. Có những em phân biệt được tiếng bom xa – gần trước khi biết đếm. Những kỹ năng ấy không nên thuộc về tuổi thơ, nhưng chiến tranh đã buộc các em phải học.
Tôi từng gặp một cậu bé khoảng mười tuổi, được giao nhiệm vụ trông em nhỏ khi người lớn đi sơ tán. Em làm việc ấy rất thành thạo, bình tĩnh đến lạ. Khi tôi hỏi em có sợ không, em chỉ nói: “Quen rồi chú ạ.” Hai chữ “quen rồi” ấy khiến tôi nghẹn lời.
Tuổi thơ bị cướp đi không phải lúc nào cũng để lại tiếng khóc. Nhiều khi, nó chỉ để lại sự im lặng. Sự im lặng của những đứa trẻ không còn đòi hỏi, không còn mơ mộng như lẽ ra chúng phải có.
Chiến tranh đã biến những trò chơi thành ký ức xa xỉ. Thay vào đó là những ngày lo chạy bom, lo cái ăn, lo cho sự sống còn. Tuổi thơ bị thay thế bằng trách nhiệm quá sức.
Sau này, khi hòa bình lập lại, tôi thấy nhiều đứa trẻ được trả lại cuộc sống bình thường. Nhưng cũng có những em không bao giờ tìm lại được tuổi thơ đã mất. Chiến tranh đã để lại trong các em những vết hằn vô hình, theo suốt cả cuộc đời.
Khi chiến tranh cướp đi tuổi thơ, nó không chỉ lấy mất niềm vui của trẻ em, mà còn lấy đi một phần nhân tính của cả xã hội. Bởi một thế giới nơi trẻ em không được sống đúng tuổi của mình là một thế giới không trọn vẹn.
