Khi cuộc sống là chiến đấu

Lịch sử của một cuộc chiến không chỉ được tạo nên bởi tiếng súng và những trận đánh. Có những đóng góp diễn ra trong lặng lẽ, ở những con đường làng, căn nhà nhỏ hay giữa những công việc sản xuất hằng ngày. Mẹ Trương Thị Tư đã dành một phần cuộc đời mình cho những công việc như thế. Từ việc chăm sóc gia đình đến hỗ trợ cán bộ, mẹ luôn tìm cách góp sức cho quê hương trong khả năng của mình.

Gia đình mẹ có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện rồi thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng vắng nhà, mẹ phải tự mình lo toan cuộc sống gia đình. Mẹ làm ruộng, nuôi con và tham gia phong trào cách mạng. Bà còn đào công sự quanh nhà để cán bộ có nơi ẩn náu khi cần. Một gia đình đông người vốn đã nhiều việc, nay lại phải sống trong sự cảnh giác thường xuyên.

Địch biết chồng mẹ hoạt động cách mạng nên từng treo thưởng lớn nhằm truy bắt. Tuy nhiên, mẹ không vì thế mà dừng lại. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ cho các con tham gia kháng chiến. Quyết định ấy cho thấy mẹ không chỉ nghĩ đến sự an toàn của riêng gia đình. Mẹ mong muốn các con hiểu trách nhiệm đối với quê hương trong thời điểm đất nước chưa có hòa bình.

Trong công việc được giao, mẹ phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản đóng góp của nhân dân. Bà còn tìm kiếm thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo thông qua các cơ sở bí mật. Những vật dụng ấy rất cần thiết đối với hoạt động cách mạng, nhưng quá trình tìm kiếm và vận chuyển lại luôn chứa đựng rủi ro.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo từ năm 14 tuổi. Mẹ thường nhắc bà phải biết giữ bình tĩnh và ngụy trang cẩn thận. Khoảng 10 ngày, mẹ lại thực hiện chuyến đi. Một lần, địch chú ý đến số lượng gạo và tiến hành kiểm tra. Mẹ vẫn giữ vẻ tự nhiên, giải thích rằng gia đình đông con nên cần nhiều gạo. Cách trả lời đơn giản ấy cho thấy sự tỉnh táo của người đã nhiều lần đối mặt với tình huống nguy hiểm.

Theo cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư, Phú Hựu từng là nơi có nhiều đồn bốt, ta và địch hoạt động đan xen. Trong hoàn cảnh đó, cán bộ muốn bám địa bàn phải dựa nhiều vào sự giúp đỡ của nhân dân. Mẹ Tư cùng bà con cung cấp lương thực, thuốc men và che chở cán bộ. Những sự hỗ trợ ấy không ồn ào nhưng góp phần giữ cho hoạt động cách mạng được liên tục.

Mẹ còn tham gia các cuộc đấu tranh chính trị của phụ nữ. Bà chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia nhiều hoạt động tại địa phương. Trong một lần ở Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị bắt rồi đưa qua Cần Thơ. Địch tìm cách khai thác thông tin bằng dụ dỗ, mua chuộc, đe dọa và đánh đập. Mẹ vẫn không khai báo.

Chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả các bà về. Mẹ và chị em ném bỏ những chiếc nón. Khi địch vẽ tiếp lên áo, họ lại vứt áo. Sự phản ứng ấy thể hiện lòng tự trọng và thái độ không chấp nhận khuất phục.

Ngày nay, gia đình mẹ còn lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Đằng sau những kỷ vật ấy là một chặng đường dài của mất mát và cống hiến. Mẹ Trương Thị Tư đã chứng minh rằng đóng góp cho đất nước không nhất thiết phải được đo bằng những chiến công nơi trận tuyến. Đôi khi, đó chỉ là một chuyến xay gạo, một lần che giấu cán bộ hay một lời nói bình tĩnh trước kẻ thù. Chính những điều tưởng nhỏ bé ấy đã góp phần làm nên sức mạnh lớn lao của hậu phương.