Khi dân bản không còn cúi đầu

Những năm sau đó, ở Mường Hum và Bản Xèo, tiếng thở dài dần ít đi, thay vào đó là những cái nhìn thẳng hơn, những câu nói chắc hơn. Người dân không còn chỉ kể khổ, mà bắt đầu hỏi nhau: “Vì sao mình phải chịu mãi?” Những câu hỏi ấy không nói to ngoài chợ, mà truyền đi trong bếp lửa, trên nương, bên suối.

Ban đầu, Nhân dân giúp nhau giữ thóc, giấu thóc khỏi tay thổ ty. Nhà còn thì chia cho nhà thiếu. Người bị phạt thì cả bản góp sức. Những việc nhỏ ấy tuy lặng lẽ, nhưng đã làm cho dân bản bớt sợ. Khi bớt sợ, người ta mới dám nghĩ đến chuyện lớn hơn.

Dần dần, một số người trẻ, người từng đi làm phu xa, người từng nghe chuyện cách mạng ở miền xuôi, bắt đầu nói cho bà con hiểu: thổ ty không phải là chủ đất, thực dân Pháp không phải là vua trời. Đất này là của Nhân dân, ruộng này do mồ hôi dân làm ra.

Có những đêm, dưới mái nhà sàn, bà con tụ tập đông hơn thường lệ, nói chuyện rất khẽ nhưng ánh mắt thì sáng. Họ nhắc đến cảnh bị bóc lột, nhắc đến người bị trói ngoài sân thổ ty, nhắc đến ngựa chết vì thồ hàng không công. Nỗi uất ức lâu ngày đã hóa thành ý chí.

Khi thực dân và thổ ty tăng thuế, tăng bắt phu, Nhân dân không còn ngoan ngoãn như trước. Có nơi chậm nộp thuế tập thể. Có nơi không cho ngựa đi thồ. Có nơi dân kéo nhau đến nhà thổ ty đòi lại ruộng bị chiếm. Dù bị đàn áp, nhưng lòng dân đã khác: không còn cam chịu, không còn cúi đầu.

Từ những hành động ấy, phong trào đấu tranh của Nhân dân Mường Hum, Bản Xèo dần hòa vào dòng chảy chung của cách mạng. Người dân vùng cao hiểu rằng, chỉ khi đoàn kết, có tổ chức, có người dẫn đường, thì mới thoát khỏi kiếp lầm than. Và cũng từ đó, ánh sáng của Đảng, của cách mạng dần soi tới bản làng.

👉 Sức mạnh lớn nhất của người dân không phải là vũ khí, mà là đoàn kết.
Một người phản kháng thì bị dập tắt, nhưng cả bản cùng đứng lên thì không thế lực nào dễ bề khuất phục.