KHI ĐẠN DƯỢC CẠN DẦN NHƯNG Ý CHÍ KHÔNG CẠN

Trong chiến tranh, có những giới hạn rất rõ ràng: số lượng đạn mang theo, nhiên liệu còn lại, sức chịu đựng của con người. Nhưng cũng có những thứ không thể đo đếm, không thể tính toán bằng con số – đó là ý chí. Với Nguyễn Xuân Liêm, trận đánh tại Phước Long là nơi ông thấm thía sâu sắc điều ấy, đặc biệt là những giờ phút khi đạn dược trên xe tăng 363 dần vơi đi.

Sau khi tiến sâu vào trung tâm thị xã, xe tăng 363 liên tục phải đối mặt với các ổ đề kháng của địch. Mỗi lần nổ súng, mỗi viên đạn bắn ra đều mang theo sự cân nhắc kỹ lưỡng. Nguyễn Xuân Liêm hiểu rõ rằng, đạn dược không còn nhiều, trong khi nhiệm vụ phía trước vẫn còn nặng nề. Không ai nói ra, nhưng trong khoang xe chật hẹp, tất cả đều cảm nhận được sự căng thẳng đang tăng dần theo từng loạt bắn.

Tiếng pháo vang lên không còn dồn dập như lúc đầu. Thay vào đó là những khoảng lặng ngắn, nơi kíp xe tranh thủ trao đổi nhanh, điều chỉnh phương án tác chiến. Nguyễn Xuân Liêm nhắc anh em bình tĩnh, tiết kiệm đạn, chỉ bắn khi thật sự cần thiết. Mệnh lệnh ấy không chỉ xuất phát từ yêu cầu chiến thuật, mà còn là lời nhắc nhở về sự tỉnh táo giữa lằn ranh sống – chết.

Có những thời điểm, kíp xe nhìn nhau trong im lặng. Ai cũng hiểu rằng, nếu đạn cạn hẳn, xe tăng sẽ chỉ còn là một khối thép lớn giữa vòng vây. Nhưng chính trong sự im lặng ấy, ý chí của mỗi người lại trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Không một ai nghĩ đến chuyện rút lui hay bỏ xe. Mọi suy nghĩ đều hướng về một điều duy nhất: giữ vững vị trí, chờ thời cơ.

Nguyễn Xuân Liêm nhớ lại, có lúc pháo thủ báo cáo số đạn còn lại chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trong khoảnh khắc ấy, ông không cho phép mình do dự. Ông trấn an anh em rằng, chỉ cần giữ được tinh thần, chỉ cần còn người, thì vẫn còn cách đánh. Lời nói ấy không phải là khẩu hiệu, mà là niềm tin được rèn giũa qua nhiều năm chiến trận.

Xe tăng 363 chuyển sang cách đánh linh hoạt hơn. Thay vì đối đầu trực diện, xe tận dụng địa hình, các công trình trong thị xã để che chắn, vừa cơ động vừa gây áp lực tâm lý lên đối phương. Có khi chỉ cần tiếng động cơ gầm lên, sự xuất hiện bất ngờ của chiếc xe tăng cũng đủ khiến địch hoang mang, phân tán hỏa lực.

Trong hoàn cảnh đạn dược cạn dần, sự phối hợp với bộ binh càng trở nên quan trọng. Nguyễn Xuân Liêm quan sát kỹ đội hình phía sau, điều chỉnh tốc độ xe sao cho bộ binh có thể bám sát, tận dụng sự che chở của xe tăng. Ông hiểu rằng, lúc này, sức mạnh tập thể chính là yếu tố bù đắp cho thiếu hụt về vật chất.

Những phút giây ấy trôi qua chậm chạp. Thời gian như kéo dài hơn trong cảm nhận của người lính. Mỗi quyết định đều phải chính xác, bởi không còn cơ hội sửa sai. Nhưng chính áp lực đó lại khiến bản lĩnh của kíp xe được bộc lộ rõ nhất. Không ai hoảng loạn, không ai mất bình tĩnh. Sự vững vàng ấy trở thành chỗ dựa tinh thần cho cả mũi tiến công.

Khi lực lượng tăng cường của ta xuất hiện, Nguyễn Xuân Liêm thở phào nhẹ nhõm. Không phải vì nỗi sợ hãi tan biến, mà vì ông biết rằng, mũi tiến công đã vượt qua được thời khắc nguy hiểm nhất. Xe tăng 363, dù đạn dược không còn nhiều, vẫn hoàn thành nhiệm vụ giữ vững hướng tiến công trong giai đoạn then chốt.

Sau trận đánh, nhìn lại quãng thời gian ấy, Nguyễn Xuân Liêm nhận ra rằng, chiến tranh không chỉ là cuộc đấu của vũ khí hiện đại hay số lượng quân. Đó còn là cuộc đấu của ý chí con người trước giới hạn khắc nghiệt nhất. Khi đạn dược cạn dần, chính niềm tin, sự bình tĩnh và tinh thần đồng đội đã giúp người lính đứng vững.

Ông thường nói với thế hệ sau rằng, trong cuộc đời, sẽ có lúc con người rơi vào hoàn cảnh tưởng như không còn gì để dựa vào. Nhưng nếu ý chí không cạn, nếu lòng tin còn nguyên vẹn, thì vẫn có thể tìm ra con đường để đi tiếp. Bài học ấy, ông không học từ sách vở, mà học từ chính những giờ phút sinh tử trong thân xe tăng 363 tại Phước Long.

“Khi đạn dược cạn dần nhưng ý chí không cạn” – đó không chỉ là câu chuyện của một trận đánh, mà là biểu tượng cho tinh thần của cả một thế hệ. Một thế hệ đã bước qua lửa đạn, bằng niềm tin giản dị nhưng bền bỉ: còn người là còn Tổ quốc, còn ý chí là còn chiến thắng.