Khi đồng đội bị truy lùng

Sài Gòn bước vào những ngày căng thẳng. Tin tức về các cuộc truy quét lan nhanh trong giới hoạt động bí mật. Nhiều cơ sở liên lạc phải thay đổi địa điểm, nhiều cuộc hẹn bị hủy vào phút chót, và ai cũng hiểu rằng chỉ một sơ suất nhỏ có thể dẫn đến những hậu quả rất lớn.

Chiều hôm ấy, Nguyễn Thị Bình vừa rời lớp học thì một học trò chạy theo đưa cho cô một mảnh giấy gấp nhỏ.

– Có người nhờ em đưa cho cô.

Cô mở ra rất nhanh.

Chỉ có vài chữ:

“Anh Ba bị theo dõi. Không về cơ sở cũ.”

Tim cô khẽ thắt lại.

Anh Ba là một đồng đội phụ trách liên lạc giữa nhiều nhóm hoạt động trong thành phố. Nếu anh bị bắt, không chỉ một người gặp nguy hiểm.

Nguyễn Thị Bình gấp mảnh giấy lại, giữ vẻ bình thản rồi tiếp tục bước đi như không có chuyện gì xảy ra.

Tối đến, cơn mưa đầu mùa đổ xuống thành phố. Cô thay áo dài màu sẫm, mang theo chiếc cặp giáo án quen thuộc rồi rời nhà.

Con hẻm tối và vắng.

Tiếng mưa che lấp tiếng bước chân.

Địa điểm đầu tiên cô đến là một hiệu thuốc nhỏ. Người chủ hiệu chỉ nhìn cô rồi khẽ lắc đầu.

Điều đó có nghĩa: người cần tìm chưa đến.

Cô tiếp tục sang khu chợ cũ, nơi có một quán nước thường dùng làm điểm liên lạc. Quán gần như trống trơn.

Người bán nước đặt chén trà xuống trước mặt cô rồi nói như chuyện thường ngày:

– Hôm nay mưa lớn, nhiều người không ra phố.

Câu nói ấy là tín hiệu.

Đồng đội vẫn chưa an toàn.

Nguyễn Thị Bình ngồi thêm vài phút rồi rời đi.

Cơn mưa mỗi lúc một nặng hạt. Nước chảy thành dòng dọc theo vỉa hè. Trong ánh đèn vàng nhòe nước, cô nhìn thấy ở cuối phố có hai người mặc thường phục đứng quan sát dòng người qua lại.

Cô lập tức đổi hướng, rẽ vào một con hẻm khác.

Trong công việc bí mật, điều quan trọng không phải là tỏ ra gan dạ, mà là biết giữ an toàn cho cả mình và đồng đội.

Gần nửa đêm, cô đến căn gác nhỏ phía sau một cửa hàng may. Người phụ nữ mở cửa vừa thấy cô đã hỏi nhỏ:

– Có tin gì không?

– Anh Ba đang bị truy lùng.

Người phụ nữ lặng đi.

– Tài liệu ở cơ sở cũ đã chuyển chưa?

– Chưa chắc chắn.

Hai người nhìn nhau trong im lặng.

Ngoài trời, tiếng mưa gõ liên hồi trên mái tôn.

Một lúc sau, có tiếng gõ cửa theo ám hiệu quen thuộc.

Cả hai cùng đứng dậy.

Cánh cửa hé mở.

Một người đàn ông bước vào, áo mưa ướt sũng, khuôn mặt mệt mỏi nhưng ánh mắt vẫn tỉnh táo.

Đó là anh Ba.

Nguyễn Thị Bình thở nhẹ một hơi mà chính cô cũng không nhận ra mình đã nín thở từ lúc nào.

Anh Ba ngồi xuống, nói rất nhỏ:

– Họ theo tôi từ chiều. Tôi phải vòng qua nhiều khu phố mới cắt được đuôi.

– Cơ sở cũ có an toàn không? – cô hỏi.

– Không. Phải chuyển toàn bộ ngay trong đêm.

Không ai chần chừ.

Những gói tài liệu được chia nhỏ, giấu vào các túi vải, hộp bánh và tập giáo án. Mỗi người nhận một phần.

Trước khi đi, anh Ba nhìn mọi người:

– Nếu có chuyện gì, đừng tìm tôi. Giữ an toàn cho đường dây là quan trọng nhất.

Nguyễn Thị Bình khẽ đáp:

– Chúng ta sẽ còn gặp lại.

Anh chỉ mỉm cười rất nhẹ.

Đêm ấy, họ tỏa ra nhiều hướng khác nhau giữa cơn mưa và những con phố còn sáng đèn.

Nguyễn Thị Bình đi qua cầu, qua chợ, qua những con hẻm quen thuộc mà lòng luôn căng như dây đàn. Nhưng bên trong sự căng thẳng ấy là một điều rất rõ ràng: cô không còn nghĩ cho riêng mình nữa.

Khi một đồng đội bị truy lùng, sự an toàn của mỗi người gắn chặt với sự an toàn của tất cả.

Gần sáng, công việc hoàn tất.

Những tài liệu quan trọng đã được chuyển đến nơi an toàn.

Thành phố bắt đầu thức dậy.

Tiếng rao buổi sớm vang lên.

Người đi chợ bước qua những vũng nước mưa mà không biết rằng trong đêm vừa rồi, có những con người đã lặng lẽ chạy đua với thời gian để giữ gìn một mạng lưới hoạt động còn rất mong manh.

Nhiều năm sau, khi nhớ về những ngày hoạt động bí mật, Nguyễn Thị Bình có thể đã quên nhiều con đường, nhiều địa chỉ, nhiều cơn mưa.

Nhưng chắc hẳn bà không quên cảm giác của đêm ấy:

Nỗi lo khi biết đồng đội bị truy lùng.

Sự bình tĩnh phải giữ giữa hiểm nguy.

Và niềm tin rằng tình đồng chí có thể giúp con người vượt qua cả những giờ phút căng thẳng nhất.

Lịch sử thường ghi lại những chiến thắng.

Nhưng phía sau mỗi chiến thắng là biết bao đêm không ngủ, biết bao cuộc chạy đua âm thầm và biết bao con người đã sẵn sàng đặt sự an toàn của đồng đội lên trên sự bình yên của chính mình.

Khi đồng đội bị truy lùng, điều giữ họ đứng vững không chỉ là lòng can đảm, mà còn là niềm tin rằng họ không bao giờ đơn độc trên con đường đã chọn.