Khi gia đình là biểu tượng hy sinh

Có những mái nhà trong chiến tranh không chỉ che mưa nắng cho một gia đình mà còn trở thành nơi giữ gìn sự sống và niềm tin cho những người đang hoạt động cách mạng. Giữa một vùng đất thường xuyên chịu sự kiểm soát của địch, gia đình má Tư đã trở thành một điểm tựa như thế. Ở đó, một người mẹ vừa phải chăm lo cho 10 người con, vừa âm thầm thực hiện những công việc có thể đưa bản thân và gia đình vào vòng nguy hiểm.

Gia đình má Tư có 10 người con. Chồng bà tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại bộ phận hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Trong thời gian chồng làm nhiệm vụ, mọi việc lớn nhỏ trong gia đình đều do má gánh vác. Bà vừa làm ruộng, nuôi các con, vừa tham gia phong trào cách mạng tại địa phương. Quanh nhà, má đào công sự để nuôi chứa cán bộ bám trụ hoạt động. Đó là công việc đặc biệt nguy hiểm, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả gia đình có thể phải đối mặt với sự truy lùng của địch.

Biết chồng má tham gia cách mạng, địch từng treo thưởng lớn nhằm bắt sống hoặc tiêu diệt. Nhưng trước sự đe dọa ấy, bà vẫn không thay đổi. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, má đều cho tham gia kháng chiến. Với một người mẹ, quyết định ấy chắc chắn không hề dễ dàng. Mỗi người con ra đi đều mang theo một phần tình thương và nỗi lo của mẹ. Thế nhưng, trong những năm tháng đất nước chưa có hòa bình, má hiểu rằng mỗi gia đình đều có thể góp sức cho quê hương theo cách của mình.

Theo phân công của chi bộ, má phụ trách thu thuế, lúa gạo và những khoản nhân dân đóng góp cho cách mạng. Bà còn tìm cách kết nối với các cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Công việc tưởng như chỉ liên quan đến lương thực, vật dụng hằng ngày nhưng thực tế luôn tiềm ẩn nguy cơ bị phát hiện. Mỗi chuyến đi, mỗi lần giao nhận đều đòi hỏi sự kín đáo và tỉnh táo.

Bọn mật thám thường xuyên nghi ngờ và theo dõi, nhưng má luôn tìm cách hoàn thành nhiệm vụ mà không để lộ sơ hở. Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má đi xay gạo từ khi mới 14 tuổi. Má thường căn dặn phải giữ bình tĩnh, biết ngụy trang khéo léo khi làm nhiệm vụ. Khoảng 10 ngày, má lại đi xay gạo một lần. Có lần, địch nghi ngờ vì thấy lượng gạo quá nhiều nên tiến hành kiểm tra. Trước tình huống ấy, má không hề hoảng sợ mà bình thản giải thích rằng gia đình đông con nên phải xay nhiều gạo.

Một lời giải thích đơn giản nhưng thể hiện sự từng trải của người phụ nữ đã quen với cuộc sống giữa vòng vây. Má hiểu rằng càng tỏ ra bất an, càng dễ khiến kẻ địch chú ý. Sự bình tĩnh trở thành một cách tự bảo vệ mình và bảo vệ cả những người đang trông cậy vào bà.

Vùng Phú Hựu trước đây có nhiều đồn bốt, ta và địch bố trí xen kẽ. Theo cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư, trong hoàn cảnh đó, sự đùm bọc của người dân có vai trò rất quan trọng. Những người như má Tư đã cung cấp lương thực, thuốc men, chở che cán bộ, giúp lực lượng cách mạng có thêm điều kiện bám cơ sở và duy trì hoạt động.

Không chỉ làm công tác hậu cần, má còn tích cực tham gia đấu tranh chính trị. Bà cùng chị em phụ nữ chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia các cuộc đấu tranh tại địa phương. Có lần, má cùng chị em tham gia đấu tranh tại tỉnh Vĩnh Long rồi bị địch bắt, áp giải qua Cần Thơ. Tại đây, chúng tìm mọi cách khai thác thông tin, từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập. Nhưng má vẫn giữ im lặng, không khai báo.

Không đạt được mục đích, địch vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả những người phụ nữ về. Má và các chị em đồng loạt ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ lên lưng áo, họ lại vứt bỏ áo. Những hành động ấy không cần lời giải thích nhưng vẫn thể hiện một thái độ rõ ràng: trước sức ép của kẻ thù, họ nhất quyết không khuất phục.

Trong căn nhà của gia đình má Tư hiện còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những kỷ vật ấy nhắc nhớ về một thời gia đình đã chịu đựng chiến tranh và đóng góp cho đất nước.

Mẹ Trương Thị Tư đã sống một cuộc đời không ồn ào. Mẹ làm ruộng, nuôi con, xay gạo, tiếp tế, che chở cán bộ và tham gia đấu tranh. Những việc ấy nếu nhìn riêng có thể rất bình thường, nhưng đặt trong hoàn cảnh chiến tranh, mỗi việc đều cần lòng dũng cảm. Cuộc đời mẹ vì thế trở thành một hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam: giàu tình yêu thương, bền bỉ trong cuộc sống và mạnh mẽ trước những thử thách khắc nghiệt của thời cuộc.